کاردیوتوکسیسیتی چیست؟ علائم، علل و روش تشخیص آسیب قلبی ناشی از داروها
کاردیوتوکسیسیتی
کاردیوتوکسیسیتی (Cardiotoxicity) به معنی آسیب یا اختلال در عملکرد قلب در اثر داروها، مواد شیمیایی یا درمانهای پزشکی است. این اصطلاح بیشتر در کاردیوانکولوژی استفاده میشود، چون برخی داروهای شیمیدرمانی میتوانند به عضله قلب آسیب بزنند.
تعریف ساده
کاردیوتوکسیسیتی یعنی:
وقتی یک دارو یا ماده باعث کاهش عملکرد قلب، آسیب عضله قلب یا ایجاد اختلال در ریتم قلب شود.
شایعترین علتها
مهمترین علتها عبارتند از:
- داروهای شیمیدرمانی سرطان
- مثل: Doxorubicin ،Daunorubicin
- داروهای هدفمند سرطان
- مثل: Trastuzumab
- پرتودرمانی قفسه سینه
- برخی داروهای غیرسرطانی
- مواد سمی یا مصرف بیش از حد بعضی داروها
انواع آسیب قلبی
کاردیوتوکسیسیتی میتواند به چند شکل ظاهر شود:
- کاهش قدرت پمپاژ قلب (کاهش EF)
- نارسایی قلبی
- اختلالات ریتم قلب (آریتمی)
- ایسکمی یا آسیب عروق کرونر
- التهاب عضله قلب (میوکاردیت)
علائم احتمالی
بیمار ممکن است دچار این علائم شود:
- تنگی نفس
- خستگی شدید
- تورم پاها
- تپش قلب
- درد قفسه سینه
گاهی هم هیچ علامتی وجود ندارد و فقط در بررسیهای قلبی مشخص میشود.
روشهای تشخیص
برای تشخیص کاردیوتوکسیسیتی معمولاً از این روشها استفاده میشود:
- اکوکاردیوگرافی (Echo)
- Strain Echo (GLS) برای تشخیص زودرس
- نوار قلب (ECG)
- آزمایشهای خونی مثل Troponin و BNP
- در برخی موارد MRI قلب
اهمیت تشخیص زودرس
تشخیص زودهنگام بسیار مهم است زیرا:
- میتوان داروی سرطان را تنظیم کرد
- از نارسایی قلبی دائمی جلوگیری میشود
- درمان قلبی سریعتر شروع میشود
به همین دلیل در بسیاری از گایدلاینها توصیه میشود که بیماران دریافتکننده شیمیدرمانی بهطور دورهای اکوکاردیوگرافی و بررسی GLS انجام دهند.
