۱) چه زمانی باید فوراً به اورژانس بروید:
اگر درد شما جدید، شدید، فشاری یا سنگین است و یکی از موارد زیر را دارید:
- تنگی نفس یا تعریق سرد
- تهوع، ضعف شدید یا احساس غش
- انتشار درد به بازو، گردن، فک یا پشت
- سابقهٔ بیماری قلبی، دیابت، فشار خون یا سن بالاتر
در این حالت، اورژانس بهترین انتخاب است.
۲) چه زمانی میتوانید با تأخیر به مطب مراجعه کنید:
اگر درد شما:
- با لمس یا حرکت بدتر میشود
- بعد از غذا یا دراز کشیدن ایجاد میشود
- هفتههاست ثابت مانده و تغییر نکرده
- بدون تنگی نفس، تعریق یا ضعف شدید است
این دردها معمولاً عضلانی، گوارشی یا ناشی از استرس هستند و
میتوانند در مطب بررسی شوند.
۳) چه چیزهایی را میتوانید در خانه تشخیص دهید:
– درد نقطهای که با فشار انگشت بدتر میشود ← اغلب عضلانی
– سوزش پشت جناغ بعد از غذا ← احتمالاً ریفلاکس
– دردهای مبهم همراه اضطراب ← اغلب غیرقلبی
اما اگر شک دارید، احتیاط همیشه بهتر از بیتوجهی است.
پیام اصلی:
بیشتر دردهای قفسه سینه خطرناک نیستند، اما آن درصد کوچکِ مهم،ارزش توجه فوری را دارد. اگر درد شما «جدید، شدید یا نگرانکننده» است،تصمیم درست همیشه مراجعهٔ سریع است.
مقدمه : تاریخ یک درد که همیشه از آن میترسیم
اگر بخواهیم در تاریخ پزشکی قدم بزنیم، درد قفسه سینه مثل یک شخصیت تکرارشونده در داستان بشر است. در طب بقراطی و طب سنتی، درد قفسه سینه اغلب به «باد، بلغم، حرارت قلب، غم و اندوه» نسبت داده میشد. قلب، نه فقط یک پمپ، بلکه مرکز احساسات و روح بود. وقتی کسی از «فشار روی سینه» شکایت میکرد، همزمان «درد جسم» و «درد روح» تلقی میشد.
در قرن ۱۸–۱۹ میلادی با کشف آنژین صدری و توصیف کلاسیک «ویلیام هِبرْدِن» از angina pectoris، برای اولین بار درد قفسه سینه بهعنوان علامت یک بیماری مشخص—بیماری عروق کرونر—شناخته شد. از اینجا به بعد، درد قفسه سینه از یک «شکایت مبهم» تبدیل شد به یک علامت هشدار.
در قرن ۲۰ میلادی سکتهٔ قلبی، اورژانس، مراقبت ویژه و کشف ECG، آنزیمها، و ایجاد واحدهای CCU، درد قفسه سینه وارد عصر جدیدی شد، هر درد قفسه سینه = احتمال سکته و هر دقیقه تأخیر = مرگ میوکارد کمکم در ذهن جامعه حک شد: «اگر سینهات درد گرفت، بدو به بیمارستان.»
اواخر قرن ۲۰ و اوایل ۲۱ دوران انفجار اضطراب و دردهای غیرقلبی است. با افزایش استرس، سبک زندگی نشسته، ریفلاکس، اضطراب، تعداد افرادی که با درد قفسه سینه به اورژانس میآیند، اما سکته یا بیماری قلبی ندارند، بهشدت زیاد شد. پزشکان دیدند که اکثریت این دردها قلبی نیستند، اما نمیشود از قبل فهمید کدامشان خطرناک است. اینجا بود که گایدلاینها و متاآنالیزها وارد شدند: آنها سعی کردند از دل این آشوب، الگو دربیاورند.
امروز، بین دو ترس گیر کردهایم. امروز، هم پزشک و هم بیمار، بین دو ترس گیر کردهاند. ترس بیمار: «نکند این همان سکتهای باشد که همه از آن میترسند؟» و ترس پزشک: «نکند این همان موردی باشد که اگر جدی نگیرم، فردا تیتر خبرها شود؟». گایدلاینهای جدید سعی میکنند این دو ترس را با هم آشتی دهند:
- با الگوریتمهای ریسک
- با تروپونینهای حساس
- با مسیرهای کمخطر برای ترخیص
اما در سطح خانه، هنوز همان داستان قدیمی ادامه دارد: هر کسی که شب در سکوت، یک درد مبهم در سینهاش حس میکند، بین دو جمله گیر میافتد:
- «شاید فقط استرس است…»
- «شاید هم آخرین شبی است که زندهام…»
اگر بخواهیم این همه علم و تاریخ را به یک پیام عملی برای مردم تبدیل کنیم، میشود چیزی شبیه این:
- بیشتر دردهای قفسه سینه، قلبی نیستند و عضلانی، گوارشی، اضطرابی… هستند اما اگر درد:
- جدید، شدید، فشاری
- همراه با تنگی نفس، تعریق، تهوع، ضعف
- یا در فرد پرخطر باشد
← باید فوراً اورژانس را انتخاب کرد.
- اگر درد:
- مزمن، خفیف، وابسته به حرکت یا لمس
- بدون علائم هشدار
← میتواند در مطب و با آرامش بررسی شود.
- و مهمتر از همه:
هیچ متن، سایت، یا چکلیستی جای تصمیم بالینی را نمیگیرد؛ اما میتواند به مردم کمک کند بفهمند
«کِی باید ترسشان را جدی بگیرند و کِی اجازه بدهند نفسشان عمیقتر شود.»
🛟چرا انسانها اینقدر به درد قفسه سینه حساساند؟
🧬 لایهٔ زیستی–تکاملی
قلب در ذهن انسان مرکز حیات است. هر احساسی در قفسه سینه، بهخصوص نزدیک قلب، بهطور غریزی با «خطر مرگ» گره میخورد. سیستم عصبی خودمختار هم این را تشدید میکند: اضطراب ←تپش قلب ← توجه به قفسه سینه ← افزایش اضطراب← حلقهٔ معیوب.
🏛️ لایهٔ فرهنگی–روایی
در ادبیات، سینما، داستانها، «سکتهٔ قلبی» نماد مرگ ناگهانی است. مردم بارها دیدهاند: «درد قفسه سینه ← چند دقیقه بعد مرگ». این تصویر، هر درد سادهٔ عضلانی را هم به یک سناریوی فاجعهبار تبدیل میکند.
👥 لایهٔ تجربی–خانوادگی
بسیاری از افراد یک تجربهٔ نزدیک دارند: پدر، مادر، فامیل، همکار که «با درد قفسه سینه» فوت کرده. این خاطره، هر درد جدید را با آن حادثه پیوند میدهد.
📺 لایهٔ رسانهای
رسانهها معمولاً موارد دراماتیک را برجسته میکنند: «جوان ۳۵ ساله، ناگهان با درد قفسه سینه فوت کرد» و نه: «هزاران نفر با درد غیرقلبی، سالم به خانه برگشتند».
ترس از درد قفسه سینه، ترکیبی از زیستشناسی، فرهنگ، خاطره و رسانه است.
🔴 زیرمجموعههای درد قلبی
۱) آنژین پایدار
آنژین پایدار نوعی درد قلبی است که معمولاً هنگام فعالیت یا استرس ظاهر میشود و با استراحت کاهش مییابد. این درد اغلب بهصورت فشار یا سنگینی در مرکز قفسه سینه احساس میشود. علت آن کاهش موقت خونرسانی به عضلهٔ قلب است که معمولاً بهدلیل تنگی تدریجی عروق کرونر رخ میدهد. از نظر خطر، آنژین پایدار جدی است اما معمولاً اورژانسی نیست؛ بااینحال نشانهای از بیماری زمینهای قلبی محسوب میشود.
۲) آنژین ناپایدار
آنژین ناپایدار درد قلبی جدید، شدید یا غیرقابلپیشبینی است که حتی در حالت استراحت هم ممکن است رخ دهد. این درد معمولاً طولانیتر و شدیدتر از آنژین پایدار است.
علت آن کاهش شدید و ناگهانی خونرسانی به قلب است که اغلب بهدلیل ناپایداری پلاکهای چربی در رگها ایجاد میشود. این نوع درد بسیار خطرناک است و میتواند پیشدرآمد سکته قلبی باشد.
۳) سکته قلبی
سکته قلبی زمانی رخ میدهد که خونرسانی به بخشی از عضلهٔ قلب کاملاً قطع شود و سلولهای قلبی آسیب ببینند. درد آن معمولاً شدید، طولانی و همراه با علائم سیستمیک است. علت اصلی آن انسداد کامل یکی از عروق کرونر توسط لخته خون است. این وضعیت یک اورژانس جدی است و نیاز به ارزیابی فوری دارد.
۴) پریکاردیت
پریکاردیت التهاب پردهٔ اطراف قلب است و درد آن معمولاً تیز و وابسته به وضعیت بدن است. این التهاب اغلب پس از عفونت ویروسی یا در بیماریهای خودایمنی ایجاد میشود. در بیشتر موارد خفیف است، اما در برخی شرایط میتواند باعث تجمع مایع و مشکلات جدی شود.
۵) میوکاردیت
میوکاردیت التهاب عضلهٔ قلب است و میتواند باعث درد قفسه سینه، تپش قلب یا تنگی نفس شود. این التهاب معمولاً پس از عفونت ویروسی رخ میدهد و گاهی بدون علامت است. شدت آن از خفیف تا خطرناک متغیر است و در برخی موارد میتواند عملکرد قلب را مختل کند.
🟡 زیرمجموعههای درد عضلانی–اسکلتی
۱) التهاب عضلات بیندندهای
این درد از عضلات کوچک بین دندهها منشأ میگیرد و معمولاً نقطهای و قابل لمس است. علت آن کشیدگی، فعالیت زیاد یا سرفه طولانی است. این نوع درد بیخطر است و معمولاً با گذشت زمان بهتر میشود.
۲) کوستوکندریت
کوستوکندریت التهاب غضروفی است که دندهها را به استخوان جناغ متصل میکند. این التهاب معمولاً بهدلیل فشار، ضربه یا التهاب عمومی ایجاد میشود. بیخطر است اما میتواند بسیار دردناک باشد و با درد قلبی اشتباه گرفته شود.
۳) کشیدگی عضلات قفسه سینه
این درد ناشی از آسیب خفیف عضلات سینه است و معمولاً با حرکت بدتر میشود. علت آن ورزش سنگین، بلند کردن اجسام یا حرکات ناگهانی است. این نوع درد خطرناک نیست و معمولاً با استراحت بهبود مییابد.
۴) دردهای ناشی از وضعیت بد بدن
این درد بهدلیل فشار طولانیمدت روی عضلات قفسه سینه ایجاد میشود. نشستن طولانی، قوز کردن یا کار با کامپیوتر از عوامل شایع آن هستند. بیخطر است اما میتواند مزمن و آزاردهنده شود.
🔵 زیرمجموعههای درد ریوی
۱) پلوریت
پلوریت التهاب پردهٔ نازکی است که ریه را میپوشاند و درد آن با نفس عمیق تشدید میشود. علت آن معمولاً عفونت ویروسی یا باکتریایی است. در بیشتر موارد خفیف است اما نیاز به بررسی دارد.
۲) پنومونی
پنومونی عفونت ریه است و درد آن معمولاً همراه با تب، سرفه و تنگی نفس است. این عفونت میتواند توسط ویروس، باکتری یا قارچ ایجاد شود. شدت آن از خفیف تا شدید متغیر است و در برخی افراد میتواند جدی باشد.
۳) آمبولی ریه
آمبولی ریه زمانی رخ میدهد که لخته خون وارد رگهای ریه شود و جریان خون را مختل کند. این وضعیت معمولاً ناگهانی و همراه با تنگی نفس شدید است. بسیار خطرناک و یک اورژانس واقعی است.
۴) پنوموتوراکس
پنوموتوراکس ورود هوا بین ریه و دیواره قفسه سینه است که باعث جمع شدن ریه میشود. این حالت میتواند خودبهخود یا پس از ضربه ایجاد شود. یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به ارزیابی فوری دارد.
🟢 زیرمجموعههای درد گوارشی
۱) رفلاکس معده (GERD)
رفلاکس زمانی است که اسید معده به مری برمیگردد و باعث سوزش یا درد قفسه سینه میشود. علت آن ضعف دریچهٔ بین مری و معده است. معمولاً خفیف است اما میتواند مزمن و آزاردهنده باشد.
۲) اسپاسم مری
اسپاسم مری انقباض شدید و ناگهانی عضلات مری است که درد آن شبیه درد قلبی است. این حالت معمولاً بهدلیل تحریک عصبی یا رفلاکس ایجاد میشود. خطرناک نیست اما میتواند بسیار دردناک باشد.
۳) زخم معده
زخم معده آسیب در دیواره معده یا دوازدهه است و گاهی درد آن به قفسه سینه منتقل میشود. علت آن عفونت هلیکوباکتر یا مصرف داروهای ضدالتهاب است. معمولاً متوسط است اما در موارد نادر میتواند جدی شود.
۴) فتق هیاتال
فتق هیاتال زمانی است که بخشی از معده وارد قفسه سینه میشود. این حالت معمولاً بهدلیل ضعف دیافراگم ایجاد میشود. خطر آن معمولاً کم است اما میتواند رفلاکس را تشدید کند.
🟣 زیرمجموعههای درد عصبی
۱) نورالژی بیندندهای
این درد ناشی از تحریک یا التهاب عصب بیندندهای است و معمولاً تیرکشنده و سوزشی است. علت آن فشار، التهاب یا آسیب عصبی است. بیخطر است اما میتواند بسیار آزاردهنده باشد.
۲) زونا (قبل از بثورات)
در زونا، ویروس آبلهمرغان دوباره فعال میشود و اعصاب را تحریک میکند. این درد معمولاً قبل از ظاهر شدن بثورات پوستی شروع میشود. خطرناک نیست اما درد آن شدید و طولانی است.
🟤 زیرمجموعههای درد روانتنی
۱) حمله پانیک
حمله پانیک یک موج ناگهانی اضطراب شدید است که میتواند درد قفسه سینه ایجاد کند. این درد ناشی از تنفس سریع، تنش عضلانی و واکنش استرسی بدن است. تهدیدکنندهٔ حیات نیست اما بسیار شدید و واقعی احساس میشود.
۲) اضطراب مزمن
اضطراب طولانیمدت میتواند باعث تنش عضلات قفسه سینه و احساس فشار شود. این حالت معمولاً با تنفس سطحی و نگرانی مداوم همراه است. خطر جسمی ندارد اما کیفیت زندگی را کاهش میدهد.
⚫ زیرمجموعههای دردهای نادر اما مهم
۱) دیسکشن آئورت
دیسِکشن آئورت پارگی لایه داخلی بزرگترین رگ بدن است و درد آن بسیار شدید و ناگهانی است. این حالت معمولاً بهدلیل فشار خون بالا یا ضعف دیواره رگ ایجاد میشود.
بسیار خطرناک و یک اورژانس واقعی است.
۲) تومورها
تومورها در قفسه سینه میتوانند با فشار روی بافتها درد ایجاد کنند. علت آن رشد غیرطبیعی سلولهاست. شدت خطر بسته به نوع تومور متفاوت است.
۳) بیماریهای خودایمنی
در این بیماریها سیستم ایمنی به بافتهای بدن حمله میکند و میتواند باعث التهاب قفسه سینه شود. علت آن اختلال در تنظیم ایمنی است. خطر آن بسته به نوع بیماری متغیر است.
📊 جدول انواع درد قفسه سینه و ویژگیهای افتراقی
نکته: این جدول آموزشی است و جایگزین ارزیابی پزشکی نمیشود.
🔴 دردهای قلبی
| نوع درد | چگونه احساس میشود؟ | عامل افتراق | چه زمانی خطرناک است؟ | اورژانسی است؟ | چه زمانی میتوان با تأخیر مراجعه کرد؟ |
|---|---|---|---|---|---|
| آنژین پایدار | فشار، سنگینی، با فعالیت بدتر | الگوی ثابت و قابلپیشبینی | اگر شدت افزایش یابد | اگر الگو تغییر کند | اگر الگو ثابت و قدیمی باشد |
| آنژین ناپایدار | درد جدید، شدید، طولانی | عدم پاسخ به استراحت | همیشه | همیشه | هرگز |
| سکته قلبی | فشار شدید، طولانی، همراه تعریق | علائم سیستمیک | همیشه | همیشه | هرگز |
| پریکاردیت | درد تیز، بدتر با دراز کشیدن | بهبود با نشستن | اگر تنگی نفس شدید باشد | در موارد نادر | در موارد خفیف |
| میوکاردیت | درد مبهم + خستگی | پس از عفونت ویروسی | اگر تنگی نفس یا ضعف شدید باشد | در موارد شدید | در موارد خفیف |
🟡 دردهای عضلانی–اسکلتی
| نوع درد | چگونه احساس میشود؟ | عامل افتراق | چه زمانی خطرناک است؟ | اورژانسی است؟ | میتوان با تأخیر مراجعه کرد؟ |
|---|---|---|---|---|---|
| التهاب عضلات بیندندهای | نقطهای، قابل لمس | بازتولید با فشار | خیر | خیر | بله |
| کوستوکندریت | درد تیز کنار جناغ | درد دقیقاً روی غضروف | خیر | خیر | بله |
| کشیدگی عضلات قفسه سینه | تیرکشنده با حرکت | ارتباط با حرکت | خیر | خیر | بله |
| درد ناشی از وضعیت بد بدن | مبهم، سفتی | بهبود با تغییر وضعیت | خیر | خیر | بله |
🔵 دردهای ریوی
| نوع درد | چگونه احساس میشود؟ | عامل افتراق | چه زمانی خطرناک است؟ | اورژانسی است؟ | میتوان با تأخیر مراجعه کرد؟ |
|---|---|---|---|---|---|
| پلوریت | تیز، بدتر با نفس عمیق | وابستگی به تنفس | اگر تب بالا باشد | اگر تنگی نفس شدید باشد | در موارد خفیف |
| پنومونی | درد + تب + سرفه | علائم عفونت | در افراد آسیبپذیر | اگر تنگی نفس شدید باشد | در موارد خفیف |
| آمبولی ریه | ناگهانی + تنگی نفس شدید | شروع ناگهانی | همیشه | همیشه | هرگز |
| پنوموتوراکس | درد ناگهانی یکطرفه | کاهش صدای تنفس | همیشه | همیشه | هرگز |
🟢 دردهای گوارشی
| نوع درد | چگونه احساس میشود؟ | عامل افتراق | چه زمانی خطرناک است؟ | آیا اورژانسی است؟ | میتوان با تأخیر مراجعه کرد؟ |
|---|---|---|---|---|---|
| رفلاکس معده | سوزش پشت جناغ | بهبود با آنتیاسید | خیر | خیر | بله |
| اسپاسم مری | درد شدید شبیه قلبی | ارتباط با بلع | خیر | خیر | بله |
| زخم معده | سوزشی، مرتبط با غذا | درد معدهای همراه | اگر خونریزی باشد | اگر استفراغ خونی باشد | در موارد خفیف |
| فتق هیاتال | فشار یا سوزش | بدتر با خم شدن | خیر | خیر | بله |
🟣 دردهای عصبی
| نوع درد | چگونه احساس میشود؟ | عامل افتراق | خطرناک است؟ | چه زمانی اورژانسی است؟ | میتوان با تأخیر مراجعه کرد؟ |
|---|---|---|---|---|---|
| نورالژی بیندندهای | تیرکشنده، سوزشی | مسیر یک عصب | خیر | خیر | بله |
| زونا (قبل از بثورات) | سوزشی یکطرفه | حساسیت پوست | خیر | خیر | بله |
🟤 دردهای روانتنی
| نوع درد | چگونه احساس میشود؟ | عامل افتراق | خطرناک است؟ | چه زمانی اورژانسی است؟ | میتوان با تأخیر مراجعه کرد؟ |
|---|---|---|---|---|---|
| حمله پانیک | فشار + تپش + ترس | همراه اضطراب شدید | خیر | اگر علائم غیرمعمول باشد | بله |
| اضطراب مزمن | فشار مبهم، ناتوانی در نفس کامل | ارتباط با استرس | خیر | خیر | بله |
⚫ دردهای نادر اما مهم
| نوع درد | چگونه احساس میشود؟ | عامل افتراق | خطرناک است؟ | اورژانسی است؟ | میتوان با تأخیر مراجعه کرد؟ |
|---|---|---|---|---|---|
| دیسِکشن آئورت | بسیار شدید، پارگیمانند | انتشار به پشت | همیشه | بله | هرگز |
| تومورها | مبهم، پیشرونده | طولانیمدت بودن | بسته به نوع | اگر علائم شدید باشد | در موارد خفیف |
| بیماریهای خودایمنی | درد همراه التهاب | علائم سیستمیک | بسته به شدت | اگر علائم شدید باشد | در موارد خفیف |
📕مجامع پزشکی چه میگویند؟
گایدلاین جامع ۲۰۲۱ کالج قلب آمریکا/انجمن قلب آمریکا (AHA/ACC) عملاً «کتاب مقدس» برخورد با درد قفسه سینه است. این گایدلاین چند نکتهٔ کلیدی دارد: AHA/ASA Journals American College of Cardiology
✒️اصطلاح «typical/atypical» را کنار گذاشته و بهجای آن از:
- cardiac chest pain (درد قفسهسینه قلبی)
- possible cardiac (درد قلبی محتمل)
- non-cardiac (غیر قلبی) استفاده میکند، چون برچسب «غیرتیپیک» باعث کمبرآوردی خطر در زنان و جوانان شده بود.
🚨روی معاینه سریع در اورژانس تأکید دارد:
- هر درد قفسه سینهٔ مشکوک به ایسکمی ← ECG در ۱۰ دقیقه
- استفاده از تستهای حساس تروپونین (high-sensitivity troponin) برای رد کردن سریع سکته قلبی (MI)
👨⚕️برای دردهای کمخطر، مسیرهای ارزیابی سرپایی در مطب و تستهای استاندارد را پیشنهاد میکند.
راهنماهای تصمیمگیری پزشکی تأکید میکنند که شرح حال + ریسکفاکتورها + ECG + تروپونین ستون اصلی تصمیمگیری هستند، نه فقط شکل درد.به زبان ساده، گایدلاین میگوید «فقط از روی حس و ظاهر درد قضاوت نکن؛ ساختارمند فکر کن.»
📈متاآنالیزها دربارهٔ علتهای درد قفسه سینه چه میگویند؟
یک متاآنالیز مهم روی حدود ۶۵۰۰ بیمار در طب عمومی نشان داده: (SCISPACE Europe PMC Scientific Research Publishing SCISPACE Europe PMC)
- بیماری عروق کرونر علت درد قفسه سینه در حدود ۲–۱۴٪ موارد است (بسته به جمعیت و سن).
- شایعترین علل:
- مشکلات عضلانی–اسکلتی
- مشکلات گوارشی (ریفلاکس، دیسپپسی)
- اضطراب و علل روانتنی
نتیجهٔ مهم: در سطح مراقبت اولیه، بیشتر دردهای قفسه سینه قلبی نیستند، اما وظیفهٔ سیستم این است که آن چند درصد خطرناک را از دست ندهد.
🚑در اورژانس
مطالعات اورژانس نشان میدهند: Scientific Research Publishing
- درصد قابل توجهی از مراجعهکنندگان با درد قفسه سینه در نهایت MI (سکته قلبی) یا ACS (کاهش ناگهانی خونرسانی به عضلهٔ قلب) ندارند.
- اما چون «هزینهٔ از دست دادن یک MI» بسیار بالاست، سیستم درمان عمداً گزارش درد قفسه سینه را جدی تر از مقدار لازم (over-triage) پیگیری میکند.
- بسیاری از بیماران با تشخیصهایی مثل:
- درد غیر قلبی قفسه سینه (non-cardiac chest pain)
- درد قفسهسینه اضطرابی (anxiety-related chest pain)
- درد عضلانی-اسکلتی (musculoskeletal pain)
مرخص میشوند.
به زبان ساده متاآنالیزها میگویند: «بیشتر دردها خوشخیماند، ولی غربالگری باید طوری باشد که حتی یک مورد خطرناک هم جا نماند.این درد، بیشتر از آنکه قاتل باشد، مظنون است؛ اما آنقدر سابقهٔ خطرناک دارد که پلیس (سیستم سلامت) مجبور است همیشه جدیاش بگیرد.»
👥مردم در خانه چه چیزهایی را میتوانند بفهمند و کجا باید خط قرمز بکشند؟
⚠️چیزهایی که تا حدی میشود در خانه افتراق داد (با احتیاط)
اینها «سرنخ» هستند، نه تشخیص قطعی:
- درد موضعی، تیرکشنده، وابسته به حرکت یا لمس
- اگر با فشار روی یک نقطه از قفسه سینه درد تشدید میشود
- یا با چرخش تنه/نفس عمیق بدتر میشود ← بیشتر به عضلانی–اسکلتی میخورد تا ایسکمی.
- درد سوزشی پشت جناغ بعد از غذا، بهویژه درازکش
- همراه با ترش کردن، احساس اسید در گلو ← بیشتر به ریفلاکس میخورد.
- دردی که ماههاست ثابت است، بدون بدتر شدن، بدون کاهش تحمل فعالیت ← احتمال MI حاد در آن لحظه کم است (ولی بیماری مزمن کرونر را رد نمیکند).
نکتهٔ مهم:
اینها فقط برای کاهش اضطراب در موارد کمخطر بهدرد میخورند، نه برای «خودتشخیصی قطعی».
🚨مواردی که باید فوراً به اورژانس مراجعه کنند
اینها همان چیزهایی هستند که گایدلاینها روی آنها حساساند: (AHA/ASA Journals Professional Heart Daily)
- درد یا فشار قفسه سینه که:
- بیش از چند دقیقه طول بکشد
- با فعالیت بدنی یا استرس بدتر شود
- به گردن، فک، شانه، پشت یا بازو (بهخصوص چپ) تیر بکشد
- همراه با یکی از اینها:
- تنگی نفس
- تعریق سرد
- تهوع یا استفراغ
- احساس مرگ قریبالوقوع
- ضعف شدید، سبکی سر، غش
- در افراد با ریسک بالا:
- دیابت
- سابقهٔ بیماری قلبی
- فشار خون، چربی خون، سیگار
- سن بالاتر (بهخصوص مردان >۴۰، زنان بعد از یائسگی)
در این حالت، اصل بر این است که اشتباه به نفع بیمار باشد: اگر شک داری ← اورژانس.
👨⚕️ مواردی که میتوانند با تأخیر به مطب مراجعه کنند
- درد قفسه سینهای که:
- هفتهها یا ماههاست وجود دارد
- شدت آن ثابت است
- با فعالیت معمولی بدتر نمیشود
- با لمس یا حرکت تشدید میشود
- یا واضحاً به غذا/ریفلاکس/اضطراب مرتبط است
- بدون:
- تنگی نفس حاد
- تعریق سرد
- سنکوپ
- کاهش تحمل فعالیت
در این موارد، مراجعهٔ غیر اورژانسی به مطب برای:
- بررسی ریسک قلبی
- تنظیم داروها
- بررسی گوارشی/عضلانی–اسکلتی/اضطرابی
منطقی است.
❓پرسشهای رایج
آیا درد قفسه سینهام آنقدر جدی هست که همین الان به اورژانس بروم؟
اگر درد شما جدید، شدید، فشاری یا همراه با تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع یا ضعف باشد، مراجعهٔ فوری به اورژانس بهترین انتخاب است. این علائم میتوانند نشانهٔ یک مشکل جدی باشند و نباید منتظر بمانید.
اگر درد قفسه سینهام خفیف است، میتوانم چند روز صبر کنم و بعد به مطب مراجعه کنم؟
اگر درد خفیف است، با فعالیت بدتر نمیشود و علائم هشدار ندارد، معمولاً مراجعهٔ برنامهریزیشده به مطب کافی است. اما اگر درد تغییر کرد یا شدیدتر شد، باید سریعتر بررسی شوید.
چطور بفهمم درد قفسه سینهام از استرس است یا از قلب؟
دردهای ناشی از استرس معمولاً همراه با تپش قلب، تنفس سریع، احساس نگرانی یا بیقراری هستند. با این حال، تشخیص قطعی در خانه ممکن نیست و اگر شک دارید، بهتر است توسط پزشک ارزیابی شوید.
آیا قبل از مراجعه به پزشک میتوانم تمرینهای آرامسازی انجام بدهم؟
اگر درد شما خفیف و بدون علائم هشدار است، تمرینهای تنفس عمیق، ریلکسیشن یا قدمزدن آرام میتواند کمککننده باشد. اگر درد با این روشها بهتر نشد، باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
اگر با فشار دادن قفسه سینه درد بیشتر شد، لازم است به اورژانس بروم؟
دردی که با لمس یا حرکت بدتر میشود معمولاً عضلانی است و اورژانسی نیست. با این حال، اگر درد مداوم یا نگرانکننده است، مراجعه به مطب برای بررسی دقیقتر منطقی است.
چه زمانی جستجو در اینترنت کافی نیست و باید فوراً به پزشک مراجعه کنم؟
اگر درد همراه با تنگی نفس، تعریق، تهوع، ضعف یا انتشار به بازو و گردن باشد، جستجو در اینترنت کافی نیست و باید فوراً به اورژانس بروید.
اگر درد قفسه سینهام با استرس بدتر میشود، میتوانم ابتدا تکنیکهای کاهش اضطراب را امتحان کنم؟
در دردهای خفیف و بدون علائم هشدار، امتحان تکنیکهای کاهش اضطراب منطقی است. اما اگر درد ادامهدار یا شدید شد، باید پزشک آن را بررسی کند.
آیا درد قفسه سینهای که با حرکت یا چرخش بدن بدتر میشود نیاز به اورژانس دارد؟
این نوع درد معمولاً عضلانی است و اورژانسی نیست. با این حال، اگر درد شدید، مداوم یا همراه با علائم دیگر باشد، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.
اگر شب درد گرفتم، بهتر است صبر کنم تا صبح یا همان لحظه به اورژانس بروم؟
اگر درد شدید، فشاری یا همراه با علائم هشدار است، صبر کردن خطرناک است و باید همان لحظه به اورژانس بروید. در دردهای خفیف و قابلتحمل، میتوانید تا صبح صبر کنید و به مطب مراجعه کنید.
آیا درد قفسه سینهای که چند ثانیه طول میکشد خطرناک است؟
دردهای چندثانیهای معمولاً قلبی نیستند. اما اگر این دردها تکرار شوند یا همراه با علائم دیگر باشند، بهتر است توسط پزشک بررسی شوند.
اگر بعد از ورزش درد گرفتم، باید فوراً به اورژانس بروم یا استراحت کنم؟
اگر درد با استراحت سریعاً بهتر شد و علائم هشدار ندارد، میتوانید تحت نظر بگیرید. اما اگر درد با فعالیت برمیگردد یا شدید است، باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
آیا درد ناشی از اضطراب میتواند شبیه درد قلبی باشد؟
بله، اضطراب میتواند درد قفسه سینه ایجاد کند. اما چون تشخیص در خانه ممکن نیست، اگر شک دارید بهتر است پزشک آن را بررسی کند.
اگر با تغییر وضعیت بدن درد بهتر شد، آیا مراجعه به مطب کافی است؟
دردی که با تغییر وضعیت بهتر میشود معمولاً عضلانی یا گوارشی است و مراجعه به مطب کافی است، مگر اینکه علائم هشدار وجود داشته باشد.
آیا میتوانم قبل از مراجعه به پزشک چند روز سبک زندگیام را اصلاح کنم و نتیجه را ببینم؟
در دردهای خفیف و بدون علائم هشدار، اصلاح سبک زندگی، کاهش استرس و پرهیز غذایی میتواند کمک کند. اما اگر درد ادامهدار یا نگرانکننده است، نباید مراجعه را به تأخیر بیندازید.
چه نوع دردهایی را میتوانم با راهکارهای خانگی مدیریت کنم؟
دردهای سطحی، نقطهای، مرتبط با حرکت یا استرس معمولاً با استراحت، گرما، ماساژ یا تنفس عمیق بهتر میشوند. اگر درد مقاوم یا شدید باشد، باید پزشک آن را بررسی کند.
اگر در اینترنت خواندم که درد قفسه سینه ممکن است از معده باشد، آیا میتوانم ابتدا داروی معده امتحان کنم؟
اگر درد بعد از غذا یا همراه با سوزش معده است، میتوانید یکبار داروی معده امتحان کنید. اگر درد ادامه داشت یا بدتر شد، باید پزشک آن را ارزیابی کند.
چه زمانی درد قفسه سینه آنقدر مبهم است که نمیشود فقط با جستجو در اینترنت تصمیم گرفت؟
وقتی درد جدید، مداوم یا همراه با علائم هشدار باشد، جستجو کافی نیست و باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
اگر درد بعد از استرس شدید شروع شد، آیا فقط آرامسازی کافی است؟
اگر درد خفیف است و با آرامسازی بهتر میشود، احتمالاً مشکل جدی نیست. اما اگر درد ادامه پیدا کند یا شدید باشد، باید پزشک آن را بررسی کند.
آیا درد قفسه سینهای که با نفس عمیق بدتر میشود نیاز به اورژانس دارد؟
این درد معمولاً عضلانی یا مربوط به دیافراگم است و اورژانسی نیست. اما اگر همراه با تنگی نفس یا علائم هشدار باشد، باید سریعتر بررسی شود.
اگر مطمئن نیستم درد قلبی است یا نه، بهتر است اول به اورژانس بروم یا اول به مطب؟
اگر درد جدید، شدید یا نگرانکننده است، اورژانس انتخاب امنتری است. در دردهای خفیف و پایدار، مراجعه به مطب کافی است.







