بستن سوراخ‌های قلبی با دستگاه (Percutaneous Device Closure) چیست و چگونه انجام می‌شود

🎈 بستن نقص‌های قلبی از طریق پوست (Percutaneous Device Closure) یک روش فوق‌تخصصی و غیرجراحی برای ترمیم سوراخ‌های مادرزادی در دیواره‌های قلب است. در این متد نوین، به جای باز کردن قفسه سینه، جراحان از طریق رگ‌های خونی کوچک در کشاله ران به قلب دسترسی پیدا می‌کنند. این روش به‌ویژه برای درمان نقص دیواره بین‌دهلیزی (ASD) و باز ماندن سوراخ بیضی (PFO) که می‌تواند منجر به سکته مغزی در جوانان شود، به عنوان استاندارد طلایی شناخته می‌شود.

🧱 اساس این درمان بر استفاده از دستگاه‌های کوچکی به نام “آمپلاتزر” (Amplatzer – چترهای دوطرفه مخصوص) استوار است. این دستگاه‌ها از آلیاژهای پیشرفته‌ای مانند نیتینول (Nitinol – فلزی با حافظه شکلی) ساخته شده‌اند که بسیار منعطف و سازگار با بافت بدن هستند. دستگاه به صورت فشرده در یک لوله بسیار باریک قرار می‌گیرد و پس از رسیدن به محل سوراخ در قلب، مانند یک چتر باز شده و دو طرف سوراخ را کاملاً مسدود می‌کند.

💉 فرآیند اجرا با بی‌حسی موضعی و گاهی آرام‌بخش (Sedation) آغاز می‌شود. متخصص قلب مداخله‌ای (Interventional Cardiologist) یک لوله نازک به نام کاتتر (Catheter) را از سیاهرگ پا وارد کرده و تحت هدایت تصاویر زنده اشعه ایکس و اکوکاردیوگرافی، آن را به داخل حفرات قلب می‌فرستد. این دقت تصویری به پزشک اجازه می‌دهد تا دستگاه را دقیقاً در لبه‌های سوراخ قرار دهد تا از نشت خون جلوگیری شود.

🔍 پیش از رها کردن نهایی دستگاه، تست‌های پایداری انجام می‌شود. پزشک با کشش ملایم کاتتر مطمئن می‌شود که چتر در جای خود محکم است و تداخلی با دریچه‌های قلبی یا رگ‌های مجاور ندارد. پس از اطمینان کامل، دستگاه از کاتتر جدا شده و در قلب باقی می‌ماند. به مرور زمان (معمولاً طی ۶ ماه)، بافت طبیعی قلب روی این دستگاه رشد کرده و آن را به بخشی دائمی و پوشیده از دیواره قلب تبدیل می‌کند.

🌬️ یکی از بزرگترین مزایای این روش نسبت به جراحی قلب باز، دوره نقاهت فوق‌العاده کوتاه آن است. بیمار معمولاً تنها یک شب در بیمارستان بستری می‌شود و روز بعد می‌تواند به خانه بازگردد. برخلاف جراحی سنتی که نیاز به هفته‌ها استراحت برای جوش خوردن استخوان سینه دارد، در این روش بیمار ظرف ۲ تا ۳ روز می‌تواند فعالیت‌های سبک روزانه خود را از سر بگیرد و هیچ جای زخم بزرگی روی بدن باقی نمی‌ماند.

💊 پس از اتمام کار، بیمار باید برای مدتی (معمولاً ۶ ماه) از داروهای ضد پلاکت مانند آسپرین استفاده کند. این کار از تشکیل لخته‌های کوچک روی سطح دستگاه تا زمانی که بافت قلب کاملاً آن را نپوشانده است، جلوگیری می‌کند. همچنین رعایت بهداشت دندان و مصرف آنتی‌بیوتیک پیشگیرانه قبل از کارهای دندانپزشکی در ماه‌های اول توصیه می‌شود تا خطر عفونت دستگاه (Endocarditis) به حداقل برسد.

🏥 این روش برای بستن نقص دیواره بین‌بطنی (VSD) و همچنین بستن مجرای شریانی باز (PDA) در کودکان و بزرگسالان نیز کاربرد فراوانی دارد. با استفاده از این تکنولوژی، خطر خونریزی، نیاز به تزریق خون و عوارض ناشی از بیهوشی طولانی‌مدت به شدت کاهش یافته است. امروزه اکثر سوراخ‌های قلبی که ساختار لبه‌های آن‌ها مناسب باشد، به جای جراحی سنگین، با همین روش ظریف و مینیاتوری درمان می‌شوند.

✨ بستن نقص‌های قلبی از طریق کاتتر، انقلابی در طب قلب ایجاد کرده است که ترس از جراحی را در بسیاری از بیماران از بین برده است. این تکنولوژی با ترکیب مهارت دست جراح و دقت ابزارهای مهندسی پزشکی، سوراخ‌های قلبی را بدون برجا گذاشتن نشانه‌ای از عمل، ترمیم می‌کند. این روش به بیماران اجازه می‌دهد با قلبی کامل و بدون نقص، با اطمینان به سوی آینده‌ای فعال و سالم حرکت کنند.