استاتین‌ها مهم‌ترین و مؤثرترین داروهای کاهش‌دهنده چربی خون هستند که نقش اصلی آن‌ها کاهش LDL یا همان «کلسترول بد» است. این داروها با مهار آنزیمی به نام HMG‑CoA ردوکتاز در کبد، تولید کلسترول را کاهش می‌دهند و به همین دلیل در پیشگیری از بیماری‌های قلبی–عروقی جایگاه ویژه‌ای دارند. کاهش LDL نه‌تنها باعث کند شدن روند تشکیل پلاک‌های چربی در رگ‌ها می‌شود، بلکه خطر سکته قلبی و مغزی را نیز به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.
یکی از ویژگی‌های مهم استاتین‌ها این است که علاوه بر کاهش چربی خون، اثرات ضدالتهابی نیز دارند. التهاب نقش مهمی در ناپایداری پلاک‌های آترواسکلروتیک دارد و همین ناپایداری است که باعث پارگی پلاک و ایجاد لخته می‌شود. استاتین‌ها با کاهش التهاب دیواره رگ‌ها، پایداری پلاک را افزایش می‌دهند و احتمال بروز حوادث قلبی را کم می‌کنند. این اثر مستقل از کاهش چربی خون است و به همین دلیل حتی در بیمارانی که چربی خون خیلی بالایی ندارند نیز مفید است.
استاتین‌ها معمولاً به‌خوبی تحمل می‌شوند، اما مانند هر دارویی ممکن است عوارضی ایجاد کنند. شایع‌ترین عارضه، درد یا ضعف عضلانی است که در اغلب موارد خفیف و گذراست. در موارد نادر، افزایش آنزیم‌های کبدی دیده می‌شود که معمولاً با کاهش دوز یا تغییر دارو برطرف می‌شود. پزشکان معمولاً قبل از شروع درمان و چند ماه بعد، آزمایش خون برای بررسی عملکرد کبد درخواست می‌کنند تا از ایمنی درمان مطمئن شوند.

یکی از باورهای اشتباه بیماران این است که وقتی چربی خونشان طبیعی شد، می‌توانند مصرف استاتین را قطع کنند. در واقع طبیعی شدن چربی خون نتیجه مصرف دارو است و قطع آن باعث بازگشت چربی خون به سطح قبلی می‌شود. استاتین‌ها معمولاً درمانی طولانی‌مدت هستند و برای حفظ اثر محافظتی باید به‌طور منظم مصرف شوند. قطع ناگهانی آن‌ها می‌تواند خطر حوادث قلبی را افزایش دهد.
استاتین‌ها با برخی داروها تداخل دارند، به‌ویژه داروهای ضدقارچ، آنتی‌بیوتیک‌های خاص و داروهای ضدآریتمی. این تداخل‌ها می‌توانند سطح استاتین را در خون افزایش دهند و احتمال بروز عوارض عضلانی را بیشتر کنند. بنابراین بیمار باید همیشه پزشک را از داروهای مصرفی خود مطلع کند. مصرف الکل نیز باید محدود شود تا فشار اضافی به کبد وارد نشود.
در بیماران مبتلا به دیابت، استاتین‌ها نقش بسیار مهمی دارند. این بیماران حتی اگر چربی خون طبیعی داشته باشند، به دلیل خطر بالای بیماری قلبی، از مصرف استاتین سود می‌برند. مطالعات متعدد نشان داده‌اند که استاتین‌ها می‌توانند خطر سکته قلبی و مغزی را در بیماران دیابتی تا حد قابل‌توجهی کاهش دهند. به همین دلیل، بسیاری از راهنماهای علمی توصیه می‌کنند که تقریباً همه بیماران دیابتی بالای ۴۰ سال استاتین مصرف کنند.
استاتین‌ها در بیماران با سابقه سکته قلبی یا آنژین نیز ضروری هستند. این داروها نه‌تنها از تشکیل پلاک‌های جدید جلوگیری می‌کنند، بلکه می‌توانند اندازه پلاک‌های موجود را نیز کاهش دهند. این اثر که «بازگشت پلاک» نام دارد، یکی از مهم‌ترین دلایل تجویز استاتین‌ها در دوزهای بالا برای بیماران پرخطر است. این درمان تهاجمی می‌تواند خطر حملات قلبی بعدی را کاهش دهد.
در نهایت، استاتین‌ها یکی از ستون‌های اصلی درمان و پیشگیری از بیماری‌های قلبی–عروقی هستند. مصرف صحیح، پیگیری آزمایش‌ها و رعایت سبک زندگی سالم می‌تواند اثر این داروها را چند برابر کند. استاتین‌ها جایگزین رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی نمی‌شوند، اما در کنار آن‌ها بهترین نتیجه را ایجاد می‌کنند. برای بسیاری از بیماران، استاتین‌ها دارویی حیاتی هستند که می‌تواند سال‌ها به عمر سالم آن‌ها اضافه کند