تست حباب (Bubble Study) چیست، چگونه انجام میشود و چه کاربردی دارد
Bubble Study
🫧 Bubble Study یا «مطالعه با حباب» یک روش ساده و بسیار کاربردی در اکوکاردیوگرافی است که برای بررسی وجود ارتباطهای غیرطبیعی بین حفرههای قلب یا ارزیابی جریان خون استفاده میشود. در این روش، محلولی از سرم نمکی که با هوا مخلوط و به شکل حبابهای ریز درآورده شده، از طریق ورید به بیمار تزریق میشود و حرکت این حبابها در قلب با اکو دنبال میشود.
🌬️ حبابها بهطور طبیعی وارد دهلیز راست و سپس بطن راست میشوند و از آنجا باید به ریهها بروند و در مویرگهای ریوی از بین بروند. اگر حبابها در سمت چپ قلب دیده شوند، یعنی راهی غیرطبیعی بین دو سمت قلب وجود دارد که اجازه عبور مستقیم آنها را میدهد.
🫀 یکی از مهمترین کاربردهای Bubble Study تشخیص PFO (Patent Foramen Ovale: بازماندن سوراخ بیضی) است. این سوراخ در دوران جنینی طبیعی است اما باید بعد از تولد بسته شود. اگر بسته نشود، ممکن است حبابها از دهلیز راست به دهلیز چپ عبور کنند و در اکو دیده شوند.
🔄 برای افزایش دقت تشخیص PFO، بیمار هنگام تزریق حبابها یک مانور به نام Valsalva انجام میدهد. این مانور فشار داخل قفسه سینه را تغییر میدهد و اگر سوراخی وجود داشته باشد، احتمال عبور حبابها را بیشتر میکند.
🧠 Bubble Study در بررسی علت برخی سکتههای مغزی نیز کاربرد دارد. اگر فرد سکتهای بدون علت مشخص داشته باشد، پزشک بررسی میکند که آیا PFO وجود دارد یا خیر، زیرا عبور لختههای کوچک از این سوراخ میتواند باعث سکته شود.
🩺 این روش برای تشخیص شانتهای راست به چپ در بیماریهای مادرزادی قلبی نیز استفاده میشود. اگر حبابها خیلی سریع و زیاد وارد سمت چپ قلب شوند، احتمال وجود یک شانت بزرگ مطرح میشود.
🫁 گاهی Bubble Study برای بررسی فشارهای ریوی و عملکرد بطن راست نیز کمککننده است. الگوی حرکت حبابها میتواند اطلاعاتی درباره جریان خون در سمت راست قلب بدهد.
🧪 در برخی موارد، حبابها از طریق ریهها عبور کرده و وارد سمت چپ قلب میشوند. این حالت معمولاً نشاندهنده وجود شانت داخل ریوی است، مانند AVMهای ریوی (اتصال غیرطبیعی بین شریان و ورید در ریه).
🧵 انجام Bubble Study بسیار ایمن است، زیرا از سرم نمکی و مقدار بسیار کمی هوا استفاده میشود. این حبابها در ریهها بهسرعت از بین میروند و خطری برای بیمار ندارند.
👩⚕️ این تست معمولاً در کنار اکوکاردیوگرافی استاندارد انجام میشود و نیاز به آمادگی خاصی ندارد. بیمار فقط باید یک مسیر وریدی داشته باشد و بتواند مانورهای ساده تنفسی را انجام دهد.
📈 پزشک با مشاهده زمان ورود حبابها به سمت چپ قلب میتواند نوع شانت را تشخیص دهد. اگر حبابها بلافاصله وارد سمت چپ شوند، احتمال شانت قلبی بیشتر است. اگر با تأخیر چند ثانیهای دیده شوند، احتمال شانت ریوی مطرح میشود.
🔍 Bubble Study در ارزیابی نارساییهای دریچهای نیز گاهی کمککننده است. حبابها میتوانند مسیر جریان برگشتی را بهتر نشان دهند، بهخصوص در مواردی که تصویر اکو واضح نیست.
🛠️ تکنیک تهیه حبابها بسیار ساده است: مقدار کمی هوا و سرم نمکی در دو سرنگ مخلوط میشود و با چند بار رفتوبرگشت، حبابهای ریز و یکنواخت ایجاد میگردند. این حبابها باید بلافاصله تزریق شوند تا کیفیت آنها حفظ شود.
🧭 در برخی بیماران، Bubble Study برای ارزیابی کارایی دستگاههای قلبی مانند shunt occluder (وسیله بستن سوراخ قلب) پس از عمل استفاده میشود تا مشخص شود آیا سوراخ کاملاً بسته شده است یا خیر.
🩻 این روش در کنار سایر تکنیکهای تصویربرداری مانند TEE (Transesophageal Echocardiography: اکو از راه مری) میتواند دقت تشخیص را افزایش دهد. در موارد پیچیده، ترکیب TEE و Bubble Study بهترین نتیجه را میدهد.
🧘 Bubble Study یک تست سریع، کمهزینه و بسیار مؤثر است که اطلاعات ارزشمندی درباره ارتباطهای غیرطبیعی قلب و ریه ارائه میدهد. به همین دلیل در بسیاری از کلینیکهای قلب بهعنوان بخشی از ارزیابی استاندارد بیماران استفاده میشود.
