کنتراست اکو چیست، چگونه انجام می‌شود و چه زمانی استفاده می‌شود

🫀 کنتراست اکو یا Contrast Echocardiography روشی پیشرفته در تصویربرداری قلب است که با تزریق میکروحباب‌های بی‌خطر به جریان خون، کیفیت تصویر اکو را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. این میکروحباب‌ها امواج صوتی را به‌خوبی بازتاب می‌دهند و باعث می‌شوند ساختارهای قلبی با وضوح بسیار بالاتر دیده شوند، به‌ویژه در بیمارانی که تصاویر اکو معمولی کیفیت کافی ندارند.

🌬 مهم‌ترین کاربرد کنتراست اکو، بهبود دیدن حفرات قلب و مرزبندی بطن‌ها است. در برخی بیماران—مثلاً افراد چاق، مبتلایان به بیماری‌های ریوی یا کسانی که پنجره صوتی ضعیف دارند—مرز بطن چپ به‌خوبی دیده نمی‌شود. کنتراست اکو این مشکل را برطرف می‌کند و امکان اندازه‌گیری دقیق EF و حجم‌های بطن چپ را فراهم می‌سازد.

🔥 کنتراست اکو در تشخیص آپنکس بطن چپ اهمیت ویژه‌ای دارد. در شرایطی مانند کاردیومیوپاتی، سکته قلبی یا اختلالات حرکتی دیواره‌ها، احتمال تشکیل لخته در آپکس وجود دارد. کنتراست اکو با وضوح بالا می‌تواند وجود یا عدم وجود لخته را با دقت بسیار زیاد مشخص کند.

🌿 در بیماران با اختلالات حرکتی دیواره‌ها، کنتراست اکو کمک می‌کند مرزبندی دیواره‌ها دقیق‌تر دیده شود. این موضوع در تشخیص ایسکمی، انفارکتوس قدیمی و ارزیابی پاسخ به درمان اهمیت زیادی دارد.

💡 یکی از کاربردهای مهم کنتراست اکو، بهبود کیفیت اکو استرس است. در استرس اکو، سرعت تصویربرداری بالا است و گاهی مرز دیواره‌ها به‌خوبی دیده نمی‌شود. استفاده از کنتراست باعث می‌شود کوچک‌ترین اختلال حرکتی نیز قابل تشخیص باشد و دقت تست افزایش یابد.

🩺 کنتراست اکو در ارزیابی بطن راست نیز کاربرد دارد. بطن راست به‌طور طبیعی دید دشوارتری دارد و کنتراست می‌تواند مرزبندی آن را بهتر نشان دهد، به‌ویژه در بیماری‌هایی مانند فشار خون ریوی یا کاردیومیوپاتی‌های راست‌محور.

🌙 در برخی موارد، کنتراست اکو برای تشخیص شانت‌های داخل قلبی استفاده می‌شود. اگر میکروحباب‌ها از دهلیز راست به چپ عبور کنند، وجود PFO یا ASD مطرح می‌شود. این روش در کنار مانور والسالوا دقت تشخیص را بالا می‌برد.

🫧 کنتراست اکو در ارزیابی پروتزهای دریچه‌ای نیز کمک‌کننده است. اگرچه برای بررسی مستقیم لت‌ها مناسب نیست، اما می‌تواند جریان‌های غیرطبیعی، نشت‌های پاراوالولار یا اختلالات عملکردی را بهتر نشان دهد.

🌪 در بیماران ICU که کیفیت اکو سطحی پایین است، کنتراست اکو می‌تواند اطلاعات حیاتی درباره عملکرد بطن‌ها، وجود نارسایی حاد یا شوک کاردیوژنیک ارائه دهد. این روش در شرایط بحرانی ارزش تشخیصی بالایی دارد.

🌤 کنتراست اکو در تشخیص کاردیومیوپاتی‌های خاص مانند آمیلوئیدوز یا تاکوتسوبو نیز کمک می‌کند. مرزبندی دقیق دیواره‌ها و مشاهده الگوهای حرکتی غیرطبیعی با کنتراست آسان‌تر می‌شود.

🩻 کنتراست اکو برای بررسی آنوریسم‌ها یا دیورتیکول‌های بطن چپ نیز کاربرد دارد. این ساختارها گاهی در اکو معمولی به‌خوبی دیده نمی‌شوند، اما با کنتراست مرزبندی آن‌ها واضح‌تر می‌شود.

🫡 میکروحباب‌های مورد استفاده در کنتراست اکو بی‌خطر هستند و در عرض چند ثانیه در ریه‌ها تجزیه می‌شوند. این مواد وارد سلول‌ها نمی‌شوند و در بدن باقی نمی‌مانند، بنابراین خطر آلرژی یا عوارض جدی بسیار کم است.

💫 کنتراست اکو در بیمارانی که EF پایین دارند اهمیت ویژه‌ای دارد. در این بیماران، مرزبندی دیواره‌ها دشوار است و کنتراست می‌تواند اندازه‌گیری EF را بسیار دقیق‌تر کند، که برای تصمیم‌گیری درمانی حیاتی است.

🌈 در برخی موارد، کنتراست اکو می‌تواند جریان‌های داخل قلبی را بهتر نشان دهد، مانند جریان‌های تند در نارسایی‌ها یا تنگی‌ها. این موضوع به تفسیر دقیق‌تر داپلر کمک می‌کند.

🌗 در نهایت، کنتراست اکو ابزاری قدرتمند برای افزایش دقت تشخیص در اکوکاردیوگرافی است. این روش به‌ویژه در بیمارانی که تصاویر اکو معمولی کیفیت کافی ندارند، نقش حیاتی دارد و می‌تواند مسیر تشخیص و درمان را به‌طور قابل توجهی بهبود دهد.