کاردیومیوپاتی دیلاته چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان میشود
کاردیومیوپاتی دیلاته
🫀 کاردیومیوپاتی دیلاته یا DCM یک بیماری عضله قلب است که در آن بطن چپ (و گاهی بطن راست) بزرگ و کشیده میشود و قدرت انقباضی آن کاهش مییابد. این اتساع و کاهش قدرت پمپاژ باعث افت برونده قلبی و افزایش فشارهای پرشدگی میشود و در نهایت میتواند به نارسایی قلبی منجر شود.
🌬 در DCM، عضله قلب نازکتر و ضعیفتر میشود. بطن چپ بهجای انقباض مؤثر، بهصورت ناکارآمد و با قدرت کم منقبض میشود. این وضعیت باعث کاهش EF و افزایش حجم پایاندیاستولیک میگردد. افزایش حجم و فشار داخل بطن چپ به دهلیز چپ منتقل میشود و میتواند باعث تنگی نفس و احتقان ریوی شود.
🔥 علل DCM بسیار متنوعاند. برخی از مهمترین آنها شامل عوامل ژنتیکی، عفونتهای ویروسی (میوکاردیت)، مصرف الکل، داروهای شیمیدرمانی (مانند آنتراسیکلینها)، بیماریهای خودایمنی، اختلالات متابولیک و حتی بارداری (پریپارتوم کاردیومیوپاتی) هستند. در بسیاری از موارد، علت دقیق مشخص نمیشود و بیماری «ایدیوپاتیک» نام میگیرد.
🌿 یکی از ویژگیهای مهم DCM، کاهش EF است. EF معمولاً کمتر از ۴۰٪ است و در موارد شدید ممکن است به زیر ۲۰٪ برسد. این کاهش EF باعث کاهش جریان خون سیستمیک و بروز علائمی مانند خستگی، ضعف و کاهش تحمل فعالیت میشود.
💡 اتساع بطن چپ باعث کشیدهشدن حلقه دریچه میترال میشود و میتواند منجر به نارسایی میترال عملکردی گردد. این نارسایی حجم برگشتی را افزایش میدهد و فشار دهلیز چپ را بیشتر بالا میبرد، که خود باعث تشدید علائم تنفسی میشود.
🩺 در اکوکاردیوگرافی، بطن چپ بزرگ، EF پایین، حرکات دیوارهای کاهشیافته و گاهی نارسایی میترال دیده میشود. اکو ابزار اصلی تشخیص و پیگیری DCM است. در موارد پیچیده، MRI قلب برای ارزیابی فیبروز و التهاب عضله استفاده میشود.
🌙 بیماران مبتلا به DCM در معرض خطر آریتمیهای بطنی هستند. اتساع بطن و فیبروز عضله زمینه ایجاد ریتمهای خطرناک مانند VT یا VF را فراهم میکند. این آریتمیها میتوانند باعث سنکوپ یا حتی مرگ ناگهانی شوند.
🫧 در برخی بیماران، DCM با ترومبوز داخل بطن چپ همراه است، بهویژه در آپکس. کاهش جریان خون و اختلال حرکتی دیوارهها زمینه تشکیل لخته را فراهم میکند. این لختهها میتوانند باعث آمبولی سیستمیک شوند.
🌪 در مراحل پیشرفته، DCM میتواند باعث نارسایی سمت راست قلب نیز شود. افزایش فشارهای ریوی و فشار دهلیز چپ بهتدریج عملکرد بطن راست را مختل میکند و علائمی مانند ورم پاها، بزرگی کبد و آسیت ایجاد میشود.
🌤 درمان DCM شامل داروهای استاندارد نارسایی قلبی است: مهارکنندههای ACE یا ARNI، بتابلوکرها، آنتاگونیستهای آلدوسترون و SGLT2i. این داروها میتوانند EF را بهبود دهند، علائم را کاهش دهند و طول عمر بیمار را افزایش دهند.
🩻 در بیماران با EF بسیار پایین و خطر بالای آریتمی، کاشت ICD برای پیشگیری از مرگ ناگهانی توصیه میشود. در مواردی که هماهنگی انقباضات مختل است (مثلاً LBBB)، CRT میتواند عملکرد قلب را بهبود دهد.
🫡 در موارد شدید و مقاوم به درمان، گزینههایی مانند LVAD (پمپ کمکی بطن چپ) یا پیوند قلب مطرح میشود. این روشها برای بیمارانی استفاده میشوند که با درمانهای معمول بهبود نمییابند.
💫 برخی بیماران با درمان مناسب میتوانند بهبود قابل توجهی داشته باشند. اصطلاح EF بهبود یافته (HFimpEF) برای بیمارانی استفاده میشود که EF آنها پس از درمان افزایش مییابد. این گروه نیازمند پیگیری دقیق و ادامه درمان هستند.
🌈 غربالگری خانوادگی در DCM ژنتیکی اهمیت دارد. بستگان درجه یک باید با اکو و در صورت نیاز تست ژنتیک بررسی شوند تا موارد پنهان شناسایی شوند.
🌗 در نهایت، کاردیومیوپاتی دیلاته یک بیماری مزمن اما قابل مدیریت است. تشخیص زودهنگام، درمان استاندارد، پیگیری منظم و ارزیابی خطر آریتمی میتواند کیفیت زندگی بیماران را بهطور قابل توجهی بهبود دهد و از عوارض جدی جلوگیری کند.
