نارسایی قلبی با EF حفظ‌شده چیست، چه علائمی دارد و چگونه تشخیص داده می‌شود

🫀 نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ‌شده یا HFpEF حالتی است که در آن قدرت پمپاژ قلب طبیعی به‌نظر می‌رسد، اما مشکل اصلی در شل‌شدن و پر شدن بطن چپ رخ می‌دهد. یعنی قلب سفت‌تر از حد معمول می‌شود و نمی‌تواند خون کافی را در مرحله دیاستول دریافت کند. این اختلال باعث افزایش فشار در قلب و ریه‌ها شده و علائم نارسایی قلبی را ایجاد می‌کند، حتی با وجود EF طبیعی.

💓 در HFpEF، عضله قلب معمولاً ضخیم‌تر یا سفت‌تر است و همین سفتی باعث می‌شود بطن چپ نتواند به‌خوبی باز شود. نتیجه این است که حجم خون ورودی کاهش می‌یابد و فشار داخل قلب بالا می‌رود. این افزایش فشار به ریه‌ها منتقل می‌شود و علائمی مانند تنگی نفس و احساس سنگینی قفسه سینه ایجاد می‌کند.

🌬️ یکی از شایع‌ترین علائم HFpEF تنگی نفس هنگام فعالیت است. بیمار ممکن است در پیاده‌روی ساده یا بالا رفتن از پله‌ها احساس کمبود هوا کند. این تنگی نفس معمولاً به‌تدریج ایجاد می‌شود و ممکن است در ابتدا به سن یا اضافه‌وزن نسبت داده شود.

🧠 بسیاری از بیماران HFpEF دچار خستگی زودرس هستند. این خستگی ناشی از کاهش خون‌رسانی مؤثر به عضلات و اندام‌هاست. حتی با وجود EF طبیعی، قلب نمی‌تواند نیاز بدن را هنگام فعالیت تأمین کند و بیمار احساس ضعف می‌کند.

🩺 HFpEF بیشتر در افراد مسن، زنان، بیماران مبتلا به فشار خون بالا، دیابت و چاقی دیده می‌شود. این گروه‌ها بیشتر در معرض سفتی عضله قلب و اختلال در پر شدن بطن چپ هستند. به همین دلیل، کنترل عوامل خطر اهمیت زیادی دارد.

🔥 فشار خون بالا یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد HFpEF است. افزایش مزمن فشار باعث ضخیم شدن دیواره بطن چپ می‌شود و این ضخامت، انعطاف‌پذیری قلب را کاهش می‌دهد. درمان مناسب فشار خون می‌تواند روند بیماری را کند کند.

🧬 برخی بیماران به‌دلیل بیماری‌های التهابی، اختلالات متابولیک یا مشکلات عروقی دچار HFpEF می‌شوند. این بیماری‌ها باعث تغییرات ریز در بافت قلب می‌شوند که در نهایت به سفتی و کاهش ظرفیت پر شدن قلب منجر می‌شود.

📈 تشخیص HFpEF معمولاً با اکوکاردیوگرافی انجام می‌شود. در اکو، EF طبیعی است اما نشانه‌هایی از افزایش فشار پرشدگی، ضخیم شدن دیواره‌ها یا اختلال در عملکرد دیاستولیک دیده می‌شود. این یافته‌ها برای تشخیص بسیار مهم هستند.

🔍 در برخی بیماران، پزشک از MRI قلب یا تست‌های تکمیلی استفاده می‌کند تا ساختار و بافت قلب را دقیق‌تر بررسی کند. MRI می‌تواند فیبروز یا تغییرات بافتی را نشان دهد که در HFpEF نقش دارند.

🫁 تجمع مایع در ریه‌ها یکی از پیامدهای مهم HFpEF است. این تجمع باعث تنگی نفس شبانه یا بیدار شدن ناگهانی از خواب به‌دلیل احساس خفگی می‌شود. این علائم نشان‌دهنده افزایش فشار در سیستم قلبی‌ریوی هستند.

💊 درمان HFpEF بر کاهش علائم و کنترل عوامل خطر تمرکز دارد. داروهایی مانند دیورتیک‌ها برای کاهش احتباس مایع، مهارکننده‌های ACE یا ARB برای کنترل فشار خون و بتابلوکرها برای کاهش ضربان قلب استفاده می‌شوند.

⚙️ یکی از درمان‌های جدید و مؤثر در HFpEF، داروهای SGLT2 inhibitors هستند که در ابتدا برای دیابت ساخته شدند اما اکنون ثابت شده که در کاهش بستری‌های قلبی و بهبود علائم HFpEF مؤثرند.

🛠️ مدیریت وزن نقش مهمی در درمان HFpEF دارد. چاقی باعث افزایش فشار روی قلب و تشدید سفتی عضله قلب می‌شود. کاهش وزن می‌تواند علائم را به‌طور قابل‌توجهی بهبود دهد و کیفیت زندگی را افزایش دهد.

🍃 فعالیت بدنی منظم و کنترل‌شده برای بیماران HFpEF بسیار مفید است. ورزش‌های سبک مانند پیاده‌روی، شنا یا دوچرخه‌سواری می‌توانند ظرفیت قلب و ریه‌ها را بهبود دهند و علائم را کاهش دهند.

🧘 مدیریت استرس و خواب کافی نیز اهمیت دارد. استرس می‌تواند فشار خون را بالا ببرد و ضربان قلب را افزایش دهد، که هر دو برای HFpEF مضر هستند. تکنیک‌های آرام‌سازی می‌توانند به کنترل علائم کمک کنند.

🫂 بیماران HFpEF باید به‌طور منظم تحت نظر پزشک باشند. بیماری ممکن است با گذشت زمان پیشرفت کند و نیاز به تنظیم داروها یا بررسی‌های جدید داشته باشد. پیگیری دقیق از بروز عوارض جلوگیری می‌کند.

🌡️ HFpEF می‌تواند در شرایطی مانند عفونت، کم‌آبی، مصرف نمک زیاد یا آریتمی‌ها تشدید شود. شناخت این عوامل و پرهیز از آن‌ها بخش مهمی از مدیریت بیماری است.

🚶 بسیاری از بیماران با درمان مناسب می‌توانند زندگی فعال و نسبتاً طبیعی داشته باشند. کلید موفقیت در HFpEF، کنترل دقیق فشار خون، مدیریت وزن و رعایت سبک زندگی سالم است.

🛡️ HFpEF اگرچه یک نوع نارسایی قلبی است، اما با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب قابل‌کنترل است. هدف درمان کاهش علائم، جلوگیری از بستری‌های مکرر و حفظ کیفیت زندگی بیمار است.

🌱 آگاهی از این بیماری و توجه به علائم اولیه می‌تواند از پیشرفت آن جلوگیری کند. بسیاری از بیماران با رعایت توصیه‌های پزشکی و تغییر سبک زندگی، زندگی سالم و پایداری خواهند داشت.