زمان شل‌شدگی بطن چپ چیست و چه کاربردی در ارزیابی دیاستول دارد

🫀 زمان شل‌شدگی در کاردیولوژی به دوره‌ای از چرخه قلب گفته می‌شود که بطن‌ها پس از انقباض، شروع به رها شدن و کاهش فشار داخلی می‌کنند تا برای پر شدن دوباره آماده شوند. این مرحله بخش مهمی از دیاستول است و کیفیت آن نقش زیادی در عملکرد قلب دارد.

💤 در اکوکاردیوگرافی، زمان شل‌شدگی معمولاً به فاصله بین پایان موج S یا C در بافت‌داپلر (Tissue Doppler: اندازه‌گیری سرعت حرکت بافت قلب) و شروع موج E در داپلر میترال اشاره دارد. این فاصله نشان می‌دهد بطن چقدر سریع می‌تواند از حالت انقباض به حالت پذیرش خون برگردد.

🌙 اگر زمان شل‌شدگی طولانی باشد، معمولاً نشان‌دهنده کاهش توانایی بطن برای رها شدن است. این حالت در بیماران با اختلال دیاستولیک یا سفتی بطن چپ دیده می‌شود و می‌تواند نشانه‌ای از افزایش فشارهای پرشدگی باشد.

🌤 در مقابل، زمان شل‌شدگی کوتاه ممکن است به معنای افزایش فشار دهلیز چپ باشد. وقتی فشار دهلیز بالا می‌رود، بطن سریع‌تر مجبور به پذیرش خون می‌شود و مرحله شل‌شدگی کوتاه‌تر دیده می‌شود.

🩺 زمان شل‌شدگی یکی از پارامترهای کلیدی در تشخیص الگوهای اختلال دیاستولیک است. پزشکان آن را همراه با نسبت E/A، سرعت e′ و سایر شاخص‌ها بررسی می‌کنند تا تصویر دقیقی از وضعیت پرشدگی بطن چپ به‌دست آورند.

🌡 در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ‌شده (HFpEF)، زمان شل‌شدگی معمولاً طولانی می‌شود زیرا بطن سفت‌تر است و برای رها شدن به زمان بیشتری نیاز دارد. این تغییر یکی از نشانه‌های مهم اختلال دیاستولیک است.

🧬 زمان شل‌شدگی به ویژگی‌های بافتی بطن نیز وابسته است. اگر بافت قلب فیبروتیک یا ضخیم شده باشد، توانایی رها شدن کاهش می‌یابد و این زمان طولانی‌تر می‌شود.

🫧 در کاردیومیوپاتی‌های ارتجاعی (Restrictive Cardiomyopathy: بیماری با سفتی شدید بطن)، زمان شل‌شدگی معمولاً بسیار کوتاه است. علت این موضوع فشارهای پرشدگی بسیار بالا و ناتوانی بطن در شل‌شدن طبیعی است.

🌪 در بیماران با ایسکمی میوکارد، شل‌شدگی ممکن است مختل شود. کمبود خون‌رسانی به عضله قلب باعث می‌شود بطن نتواند به‌طور کامل رها شود و زمان شل‌شدگی طولانی‌تر دیده می‌شود.

🔥 در شرایطی مانند تاکی‌کاردی، زمان شل‌شدگی به‌طور طبیعی کوتاه‌تر می‌شود زیرا کل دیاستول کوتاه شده است. بنابراین تفسیر این پارامتر باید با توجه به ضربان قلب انجام شود.

🌿 در سالمندان، زمان شل‌شدگی معمولاً طولانی‌تر است. با افزایش سن، بطن‌ها سفت‌تر می‌شوند و توانایی رها شدن کاهش می‌یابد، بنابراین این تغییر یک روند طبیعی محسوب می‌شود.

🩻 در اکو بافتی، زمان شل‌شدگی از طریق فاصله زمانی بین پایان موج s′ و شروع موج e′ اندازه‌گیری می‌شود. این روش دقیق‌تر از داپلر جریان است زیرا مستقیماً حرکت بافت قلب را نشان می‌دهد.

🫡 در بیماران با فشار خون بالا، زمان شل‌شدگی اغلب افزایش می‌یابد. فشار مزمن باعث ضخیم شدن دیواره بطن چپ می‌شود و این ضخامت، فرآیند رها شدن را کند می‌کند.

🌈 زمان شل‌شدگی می‌تواند در ارزیابی پاسخ به درمان نیز مفید باشد. اگر داروها باعث کاهش فشارهای پرشدگی یا بهبود شلی بطن شوند، این زمان کوتاه‌تر می‌شود و نشان‌دهنده بهبود عملکرد دیاستولیک است.

🌗 در نهایت، زمان شل‌شدگی یک شاخص ساده اما بسیار مهم در ارزیابی دیاستول قلب است. تحلیل دقیق آن به پزشک کمک می‌کند تا وضعیت بطن چپ، فشارهای پرشدگی و کیفیت رها شدن قلب را بهتر درک کند.