زمان دسلراسیون چیست، چگونه اندازه‌گیری می‌شود و چه معنایی دارد

🌡 زمان دسلراسیون در کاردیولوژی به بخشی از منحنی داپلر جریان خون از طریق دریچه میترال گفته می‌شود که در آن سرعت جریان پس از اوج اولیه به‌تدریج کاهش می‌یابد. این کاهش سرعت نشان‌دهنده نحوه پر شدن بطن چپ در مرحله دیاستول است و اطلاعات مهمی درباره عملکرد قلب می‌دهد.

💓 در اکوکاردیوگرافی داپلر، پس از موج E که نشان‌دهنده پر شدن سریع بطن چپ است، سرعت جریان شروع به کم شدن می‌کند. مدت زمانی که طول می‌کشد تا این سرعت از اوج به سطح پایه برسد، همان زمان دسلراسیون است و یکی از شاخص‌های کلیدی ارزیابی دیاستول محسوب می‌شود.

🫀 زمان دسلراسیون کوتاه معمولاً نشان‌دهنده افزایش فشار دهلیز چپ یا کاهش کامپلاینس بطن چپ است. این وضعیت در بیماران با نارسایی قلبی دیاستولیک یا فشارهای پرشدگی بالا دیده می‌شود و می‌تواند نشانه‌ای از اختلال عملکرد قلب باشد.

🌬 اگر زمان دسلراسیون طولانی باشد، معمولاً به معنای کاهش فشار دهلیز چپ یا افزایش قابلیت کشسانی بطن چپ است. این حالت در برخی بیماران با شلی بیش از حد بطن یا در مراحل اولیه اختلال دیاستولیک دیده می‌شود.

🩺 پزشکان از زمان دسلراسیون برای تشخیص الگوهای مختلف اختلال دیاستولیک استفاده می‌کنند. این شاخص همراه با نسبت E/A و سایر پارامترهای داپلر، تصویر دقیق‌تری از وضعیت پرشدگی بطن چپ ارائه می‌دهد.

📉 در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی با کسر جهشی حفظ‌شده (HFpEF)، زمان دسلراسیون معمولاً کوتاه می‌شود زیرا فشارهای پرشدگی افزایش یافته و بطن چپ سفت‌تر شده است. این تغییر می‌تواند به تشخیص زودهنگام کمک کند.

🧬 زمان دسلراسیون نه‌تنها به فشارها و سفتی بطن چپ وابسته است، بلکه به حجم خون ورودی و وضعیت دریچه میترال نیز مرتبط است. بنابراین تفسیر آن باید در کنار سایر یافته‌های اکو انجام شود.

🫧 در برخی بیماران، مانند افراد با تنگی میترال، زمان دسلراسیون ممکن است غیرطبیعی طولانی شود. علت این موضوع کاهش جریان ورودی و محدودیت مکانیکی دریچه است که سرعت کاهش جریان را کندتر می‌کند.

🩻 در الگوی «پseudonormal» که یکی از پیچیده‌ترین الگوهای دیاستولیک است، زمان دسلراسیون ممکن است طبیعی به‌نظر برسد. اما با استفاده از مانورهایی مانند تنفس یا بافت‌داپلر (Tissue Doppler: اندازه‌گیری سرعت حرکت بافت قلب)، می‌توان الگوی واقعی را تشخیص داد.

🫶 در بیماران با نارسایی شدید بطن چپ، زمان دسلراسیون ممکن است بسیار کوتاه شود. این حالت نشان‌دهنده فشارهای پرشدگی بسیار بالا و کاهش شدید کامپلاینس بطن است و معمولاً با علائم بالینی قابل توجه همراه است.

🌙 زمان دسلراسیون در کودکان و بزرگسالان متفاوت است. در کودکان به‌طور طبیعی کوتاه‌تر است زیرا بطن‌ها نرم‌تر و پرشدگی سریع‌تر انجام می‌شود، در حالی که در بزرگسالان با افزایش سن، این زمان طولانی‌تر می‌شود.

🌤 در شرایطی مانند تاکی‌کاردی، زمان دسلراسیون ممکن است کوتاه‌تر دیده شود زیرا کل دیاستول کوتاه شده است. بنابراین تفسیر آن باید با توجه به ضربان قلب انجام شود تا اشتباه تشخیصی رخ ندهد.

🧪 در ارزیابی پاسخ به درمان، زمان دسلراسیون می‌تواند شاخص مفیدی باشد. مثلاً در بیمارانی که با داروهای کاهنده فشار پرشدگی درمان می‌شوند، افزایش زمان دسلراسیون می‌تواند نشانه بهبود باشد.

🫡 در بیماران با کاردیومیوپاتی‌های ارتجاعی (Restrictive Cardiomyopathy: بیماری با سفتی شدید بطن)، زمان دسلراسیون معمولاً بسیار کوتاه است. این یافته یکی از نشانه‌های کلاسیک این بیماری محسوب می‌شود و در تشخیص کمک‌کننده است.

🌈 در نهایت، زمان دسلراسیون یک پارامتر ساده اما بسیار ارزشمند در اکوکاردیوگرافی است که با تحلیل دقیق آن می‌توان به درک عمیقی از وضعیت دیاستولیک قلب رسید. این شاخص در کنار سایر پارامترها تصویری کامل از عملکرد بطن چپ ارائه می‌دهد.