ترمیم دریچه میترال با گیره چیست، چگونه انجام می‌شود و چه زمانی لازم است

🫧 ترمیم دریچه میترال با گیره یا MitraClip یک روش کم‌تهاجمی برای درمان نارسایی دریچه میترال است که بدون نیاز به جراحی باز قلب انجام می‌شود. در این روش، پزشک با استفاده از یک گیره کوچک، لبه‌های دریچه میترال را به هم نزدیک می‌کند تا میزان نشت خون کاهش یابد. این روش برای بیمارانی مناسب است که جراحی باز برایشان خطرناک است یا شرایط جسمی اجازه عمل سنگین را نمی‌دهد.

🫀 در نارسایی دریچه میترال، دریچه به‌طور کامل بسته نمی‌شود و بخشی از خون به سمت دهلیز چپ برمی‌گردد. این برگشت خون باعث تنگی نفس، خستگی و فشار زیاد بر قلب می‌شود. ترمیم با گیره کمک می‌کند دریچه بهتر بسته شود و جریان خون به مسیر طبیعی خود برگردد، بدون اینکه نیاز به تعویض کامل دریچه باشد.

🧭 این روش از طریق ورید فمورال در کشاله ران انجام می‌شود. پزشک یک کاتتر باریک را وارد رگ می‌کند و آن را از طریق دهلیز راست، دیواره بین دهلیزی و سپس دهلیز چپ به دریچه میترال می‌رساند. این مسیر کاملاً کنترل‌شده و تحت هدایت تصویربرداری پیشرفته انجام می‌شود.

🔍 در طول عمل، پزشک با کمک اکوی ترانس‌ازوفاژیال (TEE: اکو از راه مری) موقعیت دقیق گیره را بررسی می‌کند. این اکو تصاویر بسیار واضحی از دریچه میترال ارائه می‌دهد و به پزشک کمک می‌کند گیره را در بهترین نقطه قرار دهد تا نشت خون به حداقل برسد.

🛠️ گیره میترال معمولاً در وسط دریچه قرار می‌گیرد و لبه‌های قدامی و خلفی را به هم نزدیک می‌کند. این کار باعث ایجاد دو دهانه کوچک‌تر به‌جای یک دهانه بزرگ می‌شود، اما جریان خون همچنان طبیعی باقی می‌ماند. این تکنیک شبیه روش جراحی «آلفیری» است، اما بدون باز کردن قفسه سینه.

🧬 برخی بیماران ممکن است به بیش از یک گیره نیاز داشته باشند. پزشک بر اساس شدت نارسایی و ساختار دریچه تصمیم می‌گیرد چند گیره لازم است. هدف این است که نشت خون تا حد ممکن کاهش یابد، بدون اینکه جریان طبیعی مختل شود.

🩺 این روش معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود تا بیمار کاملاً بی‌حرکت باشد و تصاویر TEE با کیفیت بالا به‌دست آید. تیم پزشکی شامل متخصص قلب، متخصص بیهوشی و تکنسین‌های تصویربرداری است که همگی هماهنگ کار می‌کنند.

🫁 یکی از مزایای مهم ترمیم با گیره این است که دوران نقاهت بسیار کوتاه‌تر از جراحی باز است. بیمار معمولاً یک یا دو روز پس از عمل مرخص می‌شود و می‌تواند خیلی سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره برگردد.

📈 بسیاری از بیماران پس از این روش کاهش چشمگیر در تنگی نفس، خستگی و علائم نارسایی قلبی را تجربه می‌کنند. بهبود کیفیت زندگی معمولاً بلافاصله پس از عمل قابل مشاهده است و عملکرد قلب نیز به‌تدریج بهتر می‌شود.

🧪 این روش برای بیمارانی که نارسایی میترال دژنراتیو یا ثانویه دارند قابل استفاده است. در نارسایی دژنراتیو، مشکل از خود دریچه است، اما در نارسایی ثانویه، علت اصلی ضعف بطن چپ است. MitraClip در هر دو گروه می‌تواند مؤثر باشد، به‌ویژه در بیماران پرخطر.

🩻 قبل از انجام عمل، بیمار باید تحت ارزیابی کامل قرار گیرد. اکو، MRI قلب، تست‌های خون و بررسی وضعیت ریوی انجام می‌شود تا مشخص شود آیا بیمار کاندید مناسبی برای این روش است یا خیر. ساختار دریچه باید مناسب باشد تا گیره بتواند به‌درستی عمل کند.

🧠 یکی از چالش‌های این روش، قرار دادن دقیق گیره در نقطه‌ای است که بیشترین نشت خون از آنجا رخ می‌دهد. این کار نیاز به مهارت بالا و تجربه زیاد دارد و به همین دلیل در مراکز تخصصی انجام می‌شود.

🫂 پس از عمل، بیمار باید داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت را طبق دستور پزشک مصرف کند. این داروها از تشکیل لخته روی گیره جلوگیری می‌کنند و برای موفقیت بلندمدت عمل ضروری هستند.

🌡️ عوارض این روش بسیار کمتر از جراحی باز است، اما ممکن است شامل خونریزی، آسیب به رگ، مشکلات ریتم قلب یا نشت باقی‌مانده دریچه باشد. با این حال، در دست تیم‌های باتجربه، احتمال این عوارض بسیار پایین است.

🧭 در برخی بیماران، اگر نارسایی بسیار شدید باشد یا ساختار دریچه مناسب نباشد، ممکن است گیره به‌تنهایی کافی نباشد و نیاز به جراحی باز وجود داشته باشد. پزشک بر اساس شرایط بیمار بهترین تصمیم را می‌گیرد.

🧘 یکی از مزایای مهم این روش این است که برای بیماران مسن یا کسانی که بیماری‌های همراه دارند، یک گزینه ایمن و مؤثر محسوب می‌شود. این بیماران معمولاً تحمل جراحی باز را ندارند و MitraClip می‌تواند جان آن‌ها را نجات دهد.

🫀 پس از ترمیم دریچه، قلب فرصت پیدا می‌کند تا با فشار کمتر کار کند. این موضوع باعث کاهش بار بطن چپ و بهبود عملکرد کلی قلب می‌شود. بسیاری از بیماران در هفته‌های بعد از عمل احساس انرژی و توان بیشتری دارند.

🌈 در مجموع، ترمیم دریچه میترال با گیره یک انقلاب در درمان نارسایی میترال است. این روش کم‌تهاجمی، ایمن و بسیار مؤثر است و به بیماران کمک می‌کند بدون جراحی سنگین، کیفیت زندگی خود را به‌طور چشمگیری بهبود دهند.