بستن سوراخهای قلبی با چتر چیست، چگونه انجام میشود و چه زمانی لازم است
بستن سوراخهای قلبی با چتر
🫧 بستن سوراخهای قلبی با چتر یک روش کمتهاجمی و بسیار مؤثر برای درمان نقصهای دیواره قلب مانند ASD (نقص دیواره بین دهلیزی) و PFO (بازماندن سوراخ بیضی) است. در این روش، بدون نیاز به جراحی باز قلب، یک وسیله کوچک شبیه چتر از طریق رگ وارد قلب میشود و سوراخ را میبندد. این کار باعث میشود جریان خون به مسیر طبیعی خود برگردد و از عوارضی مانند سکته مغزی یا بزرگ شدن قلب جلوگیری شود.
🫀 در حالت طبیعی، دیواره بین دهلیزها باید کاملاً بسته باشد، اما در برخی افراد این دیواره سوراخ دارد. این سوراخ باعث میشود خون از یک سمت به سمت دیگر جریان پیدا کند و فشار غیرطبیعی روی قلب ایجاد شود. بستن سوراخ با چتر کمک میکند این ارتباط غیرطبیعی از بین برود و عملکرد قلب به حالت طبیعی برگردد.
🧭 این روش از طریق ورید فمورال در کشاله ران انجام میشود. پزشک یک کاتتر باریک را وارد رگ میکند و آن را تا قلب هدایت میکند. سپس وسیله چتریشکل در محل سوراخ باز میشود و دو سمت دیواره را مانند یک دکمه به هم نزدیک میکند. این وسیله برای همیشه در قلب باقی میماند و با گذشت زمان با بافت طبیعی پوشیده میشود.
🔍 در طول عمل، پزشک از اکوی ترانسازوفاژیال (TEE: اکو از راه مری) یا اکوی داخلقلبی (ICE) استفاده میکند تا محل دقیق سوراخ و وضعیت چتر را ببیند. این تصاویر کمک میکنند وسیله در بهترین موقعیت قرار گیرد و سوراخ کاملاً بسته شود.
🛠️ چترهای قلبی انواع مختلفی دارند، اما همه آنها از دو دیسک تشکیل شدهاند که دو طرف سوراخ را میپوشانند. جنس آنها معمولاً از نیتینول (Nitinol: آلیاژ حافظهدار) است که انعطافپذیر و مقاوم است. این وسایل طوری طراحی شدهاند که با بافت قلب سازگار باشند و واکنش التهابی ایجاد نکنند.
🧬 انتخاب نوع چتر و اندازه آن بر اساس اندازه سوراخ، ضخامت دیواره و ساختار قلب انجام میشود. پزشک قبل از عمل با اکو و MRI اندازه دقیق سوراخ را اندازهگیری میکند تا بهترین وسیله انتخاب شود.
🩺 این روش معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا آرامبخشی عمیق انجام میشود. بیمار در طول عمل هیچ دردی احساس نمیکند و تیم پزشکی تمام مراحل را با دقت کنترل میکند. کل فرایند معمولاً کمتر از یک ساعت طول میکشد.
🫁 یکی از مزایای مهم بستن سوراخ با چتر این است که دوران نقاهت بسیار کوتاه است. بیمار معمولاً همان روز یا روز بعد مرخص میشود و میتواند بهسرعت به فعالیتهای روزمره برگردد. این موضوع بهویژه برای کودکان و افراد پرمشغله بسیار ارزشمند است.
📈 پس از بستن سوراخ، جریان خون در قلب به حالت طبیعی برمیگردد. این موضوع باعث کاهش فشار روی دهلیزها و بطنها میشود و از بزرگ شدن قلب جلوگیری میکند. بسیاری از بیماران بهبود قابل توجهی در انرژی، تنفس و تحمل فعالیت احساس میکنند.
🧪 در بیماران مبتلا به PFO، بستن سوراخ میتواند خطر سکته مغزی را کاهش دهد. در این افراد، لختههای کوچک ممکن است از طریق سوراخ وارد گردش خون مغزی شوند. بستن PFO این مسیر را مسدود میکند و از سکتههای آینده جلوگیری مینماید.
🩻 قبل از انجام عمل، بیمار باید تحت ارزیابی کامل قرار گیرد. اکو، تستهای خون و بررسی وضعیت ریوی انجام میشود تا مشخص شود آیا بیمار کاندید مناسبی برای این روش است. اندازه و محل سوراخ نقش مهمی در تصمیمگیری دارند.
🧠 یکی از چالشهای این روش، قرار دادن دقیق چتر در محل مناسب است. اگر چتر کمی جابهجا باشد، ممکن است سوراخ بهطور کامل بسته نشود. به همین دلیل، این روش باید توسط تیمهای باتجربه انجام شود.
🫂 پس از عمل، بیمار باید برای مدتی داروهای ضدپلاکت مانند آسپرین مصرف کند تا از تشکیل لخته روی چتر جلوگیری شود. این داروها معمولاً چند ماه تجویز میشوند تا وسیله کاملاً با بافت قلب پوشیده شود.
🌡️ عوارض این روش بسیار کم است، اما ممکن است شامل خونریزی خفیف، آریتمی یا جابهجایی چتر باشد. با این حال، احتمال این عوارض بسیار پایین است و در مراکز تخصصی بهخوبی مدیریت میشود.
🧭 در برخی بیماران، اگر سوراخ بسیار بزرگ باشد یا دیواره قلب نازک باشد، ممکن است بستن با چتر امکانپذیر نباشد و نیاز به جراحی باز وجود داشته باشد. پزشک بر اساس ساختار قلب بهترین روش را انتخاب میکند.
🧘 بسیاری از بیماران پس از بستن سوراخ احساس آرامش و امنیت بیشتری دارند، زیرا میدانند خطر سکته یا مشکلات قلبی کاهش یافته است. این روش کیفیت زندگی را بهطور قابل توجهی بهبود میدهد.
🫀 با گذشت زمان، چتر کاملاً با بافت طبیعی قلب پوشیده میشود و بخشی از ساختار قلب میگردد. این موضوع باعث میشود عملکرد قلب پایدار و طبیعی باقی بماند و بیمار بتواند زندگی فعال و سالمی داشته باشد.
🌈 در مجموع، بستن سوراخهای قلبی با چتر یک روش کمتهاجمی، ایمن و بسیار مؤثر است که جایگزین مناسبی برای جراحی باز در بسیاری از بیماران محسوب میشود. این روش با کمترین درد و سریعترین بهبودی، بهترین نتایج را برای بیماران فراهم میکند.
