ترمیم نشت اطراف دریچه مصنوعی (Paravalvular Leak Closure) چیست و چگونه انجام می‌شود

🫧 بستن نشت پاراولولار (Paravalvular Leak Closure) یک روش کم‌تهاجمی برای درمان نشت خون اطراف دریچه‌های مصنوعی قلب است؛ نشتی‌ای که بین لبه دریچه و بافت طبیعی قلب ایجاد می‌شود و می‌تواند باعث کم‌خونی، نارسایی قلبی یا عفونت شود. این مشکل معمولاً پس از جراحی تعویض دریچه رخ می‌دهد و اگر شدید باشد، نیاز به درمان دارد. روش بستن نشت با کاتتر، بدون جراحی باز، راه‌حلی ایمن و مؤثر برای بسیاری از بیماران است.

🫀 نشت پاراولولار زمانی رخ می‌دهد که دریچه مصنوعی به‌طور کامل به بافت قلب نچسبد یا بافت اطراف آن ضعیف باشد. این شکاف کوچک اجازه می‌دهد خون در هر ضربان به عقب برگردد و باعث علائمی مانند تنگی نفس، خستگی، ورم پاها یا حتی صدای سوفل شدید شود. در برخی بیماران، این نشت باعث تخریب گلبول‌های قرمز و کم‌خونی همولیتیک می‌شود.

🧭 روش بستن نشت با کاتتر از طریق ورید فمورال یا شریان فمورال انجام می‌شود. پزشک با هدایت تصویربرداری پیشرفته، کاتتر را به محل نشت می‌رساند و وسیله‌ای کوچک شبیه چتر یا پلاگ (Plug: وسیله مسدودکننده) را در شکاف قرار می‌دهد. این وسیله شکاف را پر می‌کند و مانع عبور خون می‌شود.

🔍 برای هدایت دقیق این روش، از اکوی ترانس‌ازوفاژیال (TEE) یا اکوی سه‌بعدی استفاده می‌شود. این تصاویر به پزشک کمک می‌کنند محل دقیق نشت، اندازه آن و بهترین مسیر برای رسیدن به آن را مشخص کند. بدون این تصویربرداری دقیق، انجام این روش امکان‌پذیر نیست.

🛠️ وسایلی که برای بستن نشت استفاده می‌شوند معمولاً از جنس نیتینول (Nitinol: آلیاژ حافظه‌دار) هستند و به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که با بافت قلب سازگار باشند. این وسایل پس از قرارگیری، به‌تدریج با بافت طبیعی پوشیده می‌شوند و نشت را به‌طور کامل می‌بندند.

🧬 شدت نشت تعیین‌کننده نوع درمان است. نشت‌های خفیف معمولاً نیاز به درمان ندارند و فقط پیگیری می‌شوند. اما نشت‌های متوسط تا شدید که باعث علائم یا کم‌خونی می‌شوند، باید بسته شوند. روش کاتتری در بسیاری از موارد جایگزین جراحی باز شده است.

🩺 این روش برای بیمارانی که جراحی مجدد برایشان خطرناک است، یک گزینه بسیار ارزشمند محسوب می‌شود. جراحی مجدد دریچه معمولاً پیچیده‌تر و پرخطرتر از جراحی اول است، بنابراین روش کم‌تهاجمی بستن نشت می‌تواند جان بیمار را نجات دهد.

🫁 علائم نشت پاراولولار پس از بستن موفقیت‌آمیز معمولاً به‌سرعت بهبود می‌یابد. تنگی نفس کمتر می‌شود، سطح انرژی افزایش می‌یابد و کم‌خونی به‌تدریج اصلاح می‌شود. این تغییرات کیفیت زندگی بیمار را به‌طور قابل توجهی بهتر می‌کنند.

📈 میزان موفقیت این روش در سال‌های اخیر به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. پیشرفت در ابزارها، تصویربرداری سه‌بعدی و تجربه تیم‌های تخصصی باعث شده بستن نشت با کاتتر در بسیاری از بیماران نتیجه بسیار خوبی داشته باشد.

🧪 قبل از انجام این روش، بیمار باید تحت بررسی کامل قرار گیرد. اکو، CT قلب و آزمایش‌های خون انجام می‌شود تا اندازه نشت، محل آن و نوع وسیله مناسب مشخص شود. این مرحله برای موفقیت درمان بسیار حیاتی است.

🩻 گاهی نشت در چند نقطه وجود دارد و پزشک ممکن است نیاز داشته باشد بیش از یک وسیله برای بستن آن‌ها استفاده کند. این کار کاملاً طبیعی است و بسته به ساختار دریچه و شدت نشت انجام می‌شود.

🧠 یکی از چالش‌های این روش، دسترسی به محل نشت است. مسیر رسیدن به شکاف ممکن است پیچیده باشد و نیاز به مهارت بالا و تجربه زیاد داشته باشد. به همین دلیل، این روش معمولاً در مراکز تخصصی انجام می‌شود.

🫂 پس از بستن نشت، بیمار باید برای مدتی داروهای ضدپلاکت یا ضدانعقاد مصرف کند. این داروها از تشکیل لخته روی وسیله جلوگیری می‌کنند و به تثبیت آن کمک می‌کنند. پزشک مدت مصرف دارو را بر اساس شرایط بیمار تعیین می‌کند.

🌡️ عوارض این روش نادر هستند، اما ممکن است شامل خونریزی، آریتمی یا جابه‌جایی وسیله باشند. با این حال، در دست تیم‌های باتجربه احتمال این عوارض بسیار پایین است و بیشتر بیماران بدون مشکل خاصی بهبود می‌یابند.

🧭 بستن نشت پاراولولار می‌تواند از عوارض جدی مانند نارسایی قلبی پیش‌رونده یا کم‌خونی شدید جلوگیری کند. این روش نه‌تنها علائم را کاهش می‌دهد، بلکه از آسیب بیشتر به قلب نیز جلوگیری می‌کند.

🧘 بسیاری از بیماران پس از این درمان احساس آرامش و امنیت بیشتری دارند، زیرا می‌دانند مشکل اصلی دریچه‌شان بدون جراحی سنگین برطرف شده است. این احساس بهبود روانی نیز بخشی از موفقیت درمان است.

🫀 بستن نشت پاراولولار بخشی از درمان جامع بیماران با دریچه مصنوعی است. پیگیری منظم با اکو، کنترل فشار خون و مصرف صحیح داروها نقش مهمی در حفظ نتایج درمان دارند.

🔬 پیشرفت‌های جدید در ابزارهای بستن نشت، مانند وسایل کوچک‌تر و انعطاف‌پذیرتر، باعث شده این روش برای طیف وسیع‌تری از بیماران قابل انجام باشد. این پیشرفت‌ها آینده درمان نشت‌های دریچه‌ای را روشن‌تر کرده‌اند.

🌈 در مجموع، Paravalvular Leak Closure یک روش کم‌تهاجمی، ایمن و بسیار مؤثر برای درمان نشت اطراف دریچه‌های مصنوعی است. این روش با بستن شکاف‌های کوچک اما مهم، عملکرد قلب را بهبود می‌دهد و کیفیت زندگی بیماران را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.