میترا کلیپ (MitraClip) چیست، چگونه انجام می‌شود و چه زمانی لازم است

✨ میتراکلیپ (MitraClip) یک روش پیشرفته و کم‌تهاجمی برای درمان نارسایی دریچه میترال (Mitral Regurgitation) است که بدون نیاز به جراحی قلب باز انجام می‌شود. در این بیماری، لته‌های دریچه میترال به خوبی بسته نمی‌شوند و خون به جای حرکت رو به جلو، به سمت عقب (دهلیز چپ) نشت می‌کند که باعث تنگی نفس و خستگی مزمن می‌شود. میتراکلیپ دستگاه کوچکی به اندازه یک گیره کاغذ است که با نزدیک کردن لته‌های دریچه به یکدیگر، میزان نشت خون را به طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

🏗️ این روش به‌ویژه برای بیمارانی طراحی شده است که به دلیل سن بالا، ضعف عضله قلب یا بیماری‌های زمینه‌ای دیگر، ریسک جراحی قلب باز برای آن‌ها بسیار زیاد است. در واقع میتراکلیپ یک جایگزین هوشمندانه برای کسانی است که با وجود مصرف دارو، همچنان از علائم نارسایی قلبی رنج می‌برند. این گیره کوچک با اصلاح مکانیکی دریچه، بار کاری قلب را کم کرده و از بزرگ شدن بیش از حد حفرات قلبی جلوگیری می‌کند.

💉 فرآیند نصب میتراکلیپ از طریق کاتتریزاسیون (Catheterization) انجام می‌شود؛ به این صورت که پزشک یک لوله باریک و منعطف را از سیاهرگ کشاله ران وارد کرده و آن را به سمت قلب هدایت می‌کند. با عبور از دیواره بین دو دهلیز، کاتتر به بالای دریچه میترال می‌رسد. تمام این مسیر تحت هدایت دقیق تصاویر اکوکاردیوگرافی مری (TEE) و اشعه ایکس طی می‌شود تا جراح بتواند موقعیت دقیق دریچه را در هر لحظه مشاهده کند.

🎈 وقتی کاتتر در موقعیت مناسب قرار گرفت، گیره میتراکلیپ باز شده و به آرامی لته‌های دریچه را که دچار نشت هستند، در میان بازوهای خود می‌گیرد. جراح با بررسی تصاویر زنده قلب، مطمئن می‌شود که نشت خون به حداقل رسیده است. اگر نتیجه مطلوب باشد، گیره در محل خود ثابت و رها می‌شود. گاهی اوقات بسته به میزان نارسایی و شکل دریچه، ممکن است نیاز به قرار دادن دو یا چند گیره در کنار هم باشد تا نشت خون کاملاً مهار شود.

🌬️ بزرگترین مزیت میتراکلیپ، نقاهت فوق‌العاده سریع آن است. برخلاف جراحی سنتی که نیاز به متوقف کردن قلب و استفاده از دستگاه پمپ دارد، این عمل در حالی انجام می‌شود که قلب در حال تپش است. اکثر بیماران تنها پس از ۲۴ تا ۴۸ ساعت از بیمارستان مرخص می‌شوند و جای زخم آن‌ها تنها یک نقطه کوچک در ناحیه کشاله ران است. این موضوع باعث می‌شود افراد مسن خیلی سریع به سطح فعالیت‌های قبلی خود بازگردند.

🩺 بهبود کیفیت زندگی پس از این عمل اغلب بسیار محسوس است. بیمارانی که پیش از این برای برداشتن چند قدم دچار نفس‌تنگی می‌شدند، گزارش می‌دهند که پس از نصب میتراکلیپ می‌توانند به راحتی راه بروند و کارهای روزانه خود را انجام دهند. همچنین این روش به طرز معناداری میزان بستری شدن‌های مکرر در بیمارستان به دلیل نارسایی قلبی را کاهش داده و از تخریب بیشتر عضله قلب جلوگیری می‌کند.

💊 پس از انجام عمل، بیمار باید برای مدتی از داروهای ضد پلاکت استفاده کند تا از تشکیل لخته روی دستگاه جلوگیری شود. همچنین پیگیری‌های منظم با اکوکاردیوگرافی برای اطمینان از پایداری گیره‌ها و عملکرد صحیح دریچه ضروری است. میتراکلیپ یکی از درخشان‌ترین ابداعات در حوزه “قلب ساختاری” است که اجازه می‌دهد دریچه قلب را با ظرافتی مینیاتوری تعمیر کرد و زندگی دوباره‌ای به بیماران بخشید.