جرم بطن چپ (LV Mass) چیست، چگونه اندازه‌گیری می‌شود و چه معنایی دارد

🫀 جرم بطن چپ یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ساختاری قلب است که نشان می‌دهد عضله بطن چپ چه مقدار توده یا حجم عضلانی دارد. این مقدار معمولاً از طریق اکوکاردیوگرافی محاسبه می‌شود و بازتابی از میزان کار و فشاری است که بطن در طول زمان تحمل کرده است.

💠 افزایش جرم بطن چپ معمولاً نتیجه فشار مزمن یا بار کاری طولانی‌مدت است. وقتی بطن مجبور باشد برای غلبه بر فشار بالا کار بیشتری انجام دهد، عضله ضخیم‌تر و سنگین‌تر می‌شود و جرم آن افزایش می‌یابد.

🌙 شایع‌ترین علت افزایش جرم بطن چپ فشار خون بالا است. در این حالت، بطن باید با نیروی بیشتری خون را وارد آئورت کند و این فشار اضافی باعث رشد عضله و افزایش جرم می‌شود.

🔥 تنگی دریچه آئورت نیز می‌تواند جرم بطن چپ را افزایش دهد. باریک شدن دریچه باعث می‌شود بطن برای عبور خون از دریچه تنگ‌شده، نیروی بیشتری تولید کند و این موضوع موجب هیپرتروفی و افزایش جرم می‌شود.

🌿 جرم بطن چپ در ورزشکاران حرفه‌ای نیز ممکن است افزایش یابد، اما این افزایش فیزیولوژیک و سالم است. در این حالت، عضله قلب قوی‌تر می‌شود بدون اینکه عملکرد آن مختل شود و معمولاً برگشت‌پذیر است.

🩺 در اکو، جرم بطن چپ با اندازه‌گیری ضخامت دیواره‌ها و ابعاد حفره محاسبه می‌شود. این محاسبه معمولاً با فرمول‌های استاندارد انجام می‌شود و نتیجه آن به‌صورت جرم مطلق یا جرم شاخص‌شده نسبت به سطح بدن گزارش می‌شود.

🌤 افزایش جرم بطن چپ می‌تواند باعث کاهش شلی بطن و اختلال دیاستولیک شود. بطن سنگین‌تر و ضخیم‌تر سخت‌تر رها می‌شود و این موضوع فشارهای پرشدگی را افزایش می‌دهد.

🧬 در برخی بیماری‌های ژنتیکی مانند کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، جرم بطن چپ به‌طور غیرطبیعی و نامتقارن افزایش می‌یابد. این افزایش معمولاً شدیدتر از هیپرتروفی ناشی از فشار خون است.

🫧 افزایش جرم بطن چپ در طولانی‌مدت می‌تواند باعث کاهش خون‌رسانی به عضله قلب شود. با ضخیم‌شدن دیواره‌ها، مویرگ‌ها نمی‌توانند اکسیژن کافی برسانند و این موضوع زمینه‌ساز ایسکمی می‌شود.

🌪 جرم بالای بطن چپ با افزایش خطر آریتمی‌ها همراه است. تغییر در ساختار و الگوی الکتریکی بطن می‌تواند زمینه‌ساز آریتمی‌های خطرناک و حتی مرگ ناگهانی باشد.

🩻 در نوار قلب (ECG)، افزایش جرم بطن چپ معمولاً با ولتاژهای بالا و تغییرات ثانویه در موج ST و T دیده می‌شود. البته ECG همیشه دقیق نیست و اکو روش استاندارد تشخیص است.

🫡 درمان افزایش جرم بطن چپ بر کنترل علت زمینه‌ای تمرکز دارد. کاهش فشار خون، درمان تنگی آئورت یا اصلاح سبک زندگی می‌تواند به کاهش تدریجی جرم کمک کند.

🌈 داروهایی مانند ACEI، ARB و بتابلوکرها می‌توانند بار کاری بطن را کاهش دهند و در طول زمان باعث برگشت نسبی جرم بطن چپ شوند.

🌗 اگر جرم بطن چپ درمان نشود، ممکن است به نارسایی قلبی منجر شود. بطن ضخیم و سنگین در نهایت ممکن است نتواند به‌خوبی منقبض یا شل شود و این موضوع عملکرد قلب را مختل می‌کند.

💫 در نهایت، جرم بطن چپ یک شاخص کلیدی برای ارزیابی سلامت قلب است. افزایش آن می‌تواند نشانه‌ای از فشار مزمن یا بیماری‌های ساختاری باشد و تشخیص زودهنگام آن نقش مهمی در پیشگیری از عوارض دارد.