پیس‌میکر بدون سیم (Leadless Pacemaker) چیست، چگونه کار می‌کند و چه زمانی استفاده می‌شود

🫧 Leadless Pacemaker Implantation یک روش نوین و کم‌تهاجمی برای کاشت ضربان‌ساز قلب است که بدون استفاده از لید (Lead: سیم‌های رسانای سنتی) انجام می‌شود. در این روش، دستگاه ضربان‌ساز به‌صورت یک کپسول کوچک و یکپارچه مستقیماً داخل بطن راست قرار می‌گیرد. این فناوری نسل جدید، بسیاری از مشکلات ضربان‌سازهای سنتی را برطرف کرده و ایمنی و راحتی بیشتری برای بیمار فراهم می‌کند.

🫀 در ضربان‌سازهای معمولی، دستگاه در زیر پوست قفسه سینه قرار می‌گیرد و لیدها از طریق رگ‌ها وارد قلب می‌شوند. اما در Leadless Pacemaker، هیچ محفظه‌ای زیر پوست قرار نمی‌گیرد و هیچ سیمی در بدن وجود ندارد. این موضوع خطر عفونت، جابه‌جایی لید، پارگی رگ و محدودیت‌های حرکتی را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

🧭 این دستگاه از طریق ورید فمورال در کشاله ران وارد بدن می‌شود. پزشک با استفاده از یک کاتتر بزرگ، ضربان‌ساز کوچک را تا بطن راست هدایت می‌کند. سپس دستگاه با قلاب‌های کوچک یا خارهای مخصوص به دیواره بطن متصل می‌شود و بلافاصله شروع به کار می‌کند. این روش بدون برش قفسه سینه و با حداقل تهاجم انجام می‌شود.

🔍 Leadless Pacemaker اندازه‌ای تقریباً مشابه یک کپسول ویتامین دارد. با وجود این اندازه کوچک، تمام اجزای لازم شامل باتری، مدار الکترونیکی و الکترود درون آن قرار گرفته‌اند. این طراحی یکپارچه باعث می‌شود دستگاه بسیار پایدار و مقاوم باشد.

🛠️ یکی از مهم‌ترین مزایای این روش، کاهش چشمگیر خطر عفونت است. در ضربان‌سازهای سنتی، عفونت می‌تواند از محل جیب دستگاه یا مسیر لیدها ایجاد شود. اما در Leadless Pacemaker هیچ جیب یا سیمی وجود ندارد، بنابراین احتمال عفونت بسیار کمتر است.

🧬 این دستگاه‌ها معمولاً برای بیمارانی مناسب هستند که نیاز به ضربان‌سازی تک‌حفره‌ای (Single-Chamber Pacing) دارند، یعنی بیمارانی که بطن راست آن‌ها نیاز به تحریک دارد. در آینده، مدل‌های دوحفره‌ای نیز در حال توسعه هستند.

🩺 Leadless Pacemaker برای بیمارانی که سابقه عفونت ضربان‌ساز، مشکلات وریدی، یا جراحی‌های متعدد داشته‌اند گزینه‌ای ایده‌آل است. همچنین برای بیماران جوان‌تر یا فعال که نمی‌خواهند دستگاهی زیر پوستشان دیده شود، انتخاب بسیار مناسبی است.

🫁 دوران نقاهت پس از این روش بسیار کوتاه است. بیمار معمولاً همان روز یا روز بعد مرخص می‌شود و فقط باید از فعالیت‌های سنگین برای چند روز پرهیز کند. چون هیچ برش قفسه سینه‌ای وجود ندارد، درد و محدودیت حرکتی بسیار کمتر است.

📈 مطالعات نشان داده‌اند که Leadless Pacemaker عملکرد بسیار پایدار و قابل اعتمادی دارد. میزان جابه‌جایی دستگاه، خرابی لید یا عوارض مکانیکی در این روش بسیار کمتر از ضربان‌سازهای سنتی است. این موضوع باعث افزایش رضایت بیماران و پزشکان شده است.

🧪 قبل از کاشت، بیمار باید تحت بررسی کامل قرار گیرد. اکو، نوار قلب و آزمایش‌های خون انجام می‌شود تا مشخص شود آیا بیمار کاندید مناسب این روش است یا خیر. برخی بیماران که نیاز به ضربان‌سازی دوحفره‌ای دارند، ممکن است همچنان به دستگاه‌های سنتی نیاز داشته باشند.

🩻 در طول عمل، پزشک با استفاده از فلوروسکوپی (تصویربرداری زنده) دستگاه را در محل دقیق قرار می‌دهد. پس از اتصال، عملکرد دستگاه بلافاصله بررسی می‌شود تا از تحریک مناسب بطن اطمینان حاصل شود.

🧠 یکی از مزایای مهم این روش، عدم وجود اسکار قابل مشاهده است. چون دستگاه زیر پوست قفسه سینه قرار نمی‌گیرد، هیچ برآمدگی یا جای زخم قابل توجهی وجود ندارد. این موضوع برای بسیاری از بیماران از نظر زیبایی اهمیت دارد.

🫂 در صورت نیاز به تعویض دستگاه پس از پایان عمر باتری، معمولاً دستگاه جدید در محل دیگری از بطن قرار داده می‌شود و دستگاه قبلی در جای خود باقی می‌ماند. این کار ساده‌تر و کم‌خطرتر از خارج کردن دستگاه است.

🌡️ عوارض Leadless Pacemaker نادر هستند، اما ممکن است شامل آسیب به دیواره قلب، خونریزی محل ورود کاتتر یا مشکلات نادر در اتصال دستگاه باشند. با این حال، در مراکز باتجربه احتمال این عوارض بسیار پایین است.

🧭 این روش برای بیمارانی که فعالیت بدنی زیادی دارند، مانند ورزشکاران، بسیار مناسب است. نبود لید باعث می‌شود محدودیت‌های حرکتی و خطر پارگی سیم‌ها وجود نداشته باشد و بیمار بتواند با خیال راحت فعالیت کند.

🧘 بسیاری از بیماران پس از کاشت Leadless Pacemaker احساس آزادی و راحتی بیشتری دارند. نبود دستگاه زیر پوست، نبود سیم، و کاهش درد و محدودیت حرکتی باعث می‌شود زندگی روزمره بسیار طبیعی‌تر باشد.

🫀 Leadless Pacemaker یک تحول بزرگ در دنیای ضربان‌سازهاست. این فناوری با حذف لیدها و کاهش عوارض، آینده درمان اختلالات ریتم قلب را متحول کرده و گزینه‌ای ایمن، زیبا و کم‌تهاجمی برای بیماران فراهم کرده است.

🔬 پیشرفت‌های جدید در طراحی باتری، سیستم‌های تثبیت‌کننده و ارتباط بی‌سیم باعث شده این دستگاه‌ها هر سال بهتر و کارآمدتر شوند. آینده ضربان‌سازی به‌سمت دستگاه‌های کوچک‌تر، هوشمندتر و بدون لید حرکت می‌کند.

🌈 در مجموع، Leadless Pacemaker Implantation یک روش نوآورانه، ایمن و بسیار مؤثر برای بیمارانی است که نیاز به ضربان‌ساز دارند اما می‌خواهند از عوارض و محدودیت‌های دستگاه‌های سنتی دور بمانند. این روش کیفیت زندگی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.