نسبت E/A چیست، چگونه اندازه‌گیری می‌شود و چه معنایی دارد

🌿 نسبت E/A Ratio یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد دیاستولی قلب در اکوکاردیوگرافی است. این نسبت از مقایسهٔ دو موج جریان خون از دهلیز چپ به بطن چپ به‌دست می‌آید: موج E که نشان‌دهندهٔ پر شدن سریع اولیهٔ بطن است و موج A که نشان‌دهندهٔ پر شدن بطن در اثر انقباض دهلیز است.

💧 در حالت طبیعی، موج E بزرگ‌تر از موج A است، زیرا بیشتر خون در مرحلهٔ شل شدن اولیه وارد بطن می‌شود. مقدار نرمال E/A معمولاً بین ۱ تا ۲ است. این محدوده نشان می‌دهد که بطن چپ به‌خوبی شل می‌شود و بدون افزایش فشار، خون را دریافت می‌کند.

🌙 وقتی نسبت E/A کاهش پیدا می‌کند (کمتر از ۱)، معمولاً نشان‌دهندهٔ اختلال شل شدن بطن چپ است. در این حالت، بطن سفت‌تر شده و خون بیشتری مجبور است در مرحلهٔ انقباض دهلیز وارد بطن شود، بنابراین موج A بزرگ‌تر می‌شود.

🍃 اگر نسبت E/A بیش از حد بالا باشد (مثلاً بالاتر از ۲)، معمولاً نشان‌دهندهٔ افزایش شدید فشار پرشدگی بطن چپ است. در این حالت، موج E به‌طور غیرطبیعی بزرگ می‌شود، زیرا خون با فشار زیاد وارد بطن می‌شود.

🔥 نسبت E/A به‌تنهایی کافی نیست و معمولاً همراه با شاخص‌های دیگر مانند E/e’، حجم دهلیز چپ و سرعت جریان‌های دیگر بررسی می‌شود تا تصویر دقیق‌تری از عملکرد دیاستولی ارائه شود.

🌼 این نسبت در افراد مسن ممکن است به‌طور طبیعی کمی کاهش یابد، زیرا با افزایش سن، شل شدن بطن کمی کندتر می‌شود. بنابراین تفسیر آن باید با توجه به سن و شرایط فرد انجام شود.

🌺 در بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا، کاردیومیوپاتی یا بیماری‌های دریچه‌ای، نسبت E/A می‌تواند تغییر کند و الگوهای مختلفی از اختلال دیاستولی ایجاد کند که هرکدام معنای بالینی متفاوتی دارند.

🌤 در مراحل اولیهٔ اختلال دیاستولی، معمولاً نسبت E/A کمتر از ۱ است. این مرحله را Impaired Relaxation می‌نامند و نشان‌دهندهٔ سفت شدن اولیهٔ بطن چپ است.

🌫 در مراحل پیشرفته‌تر، ممکن است نسبت E/A به‌طور ظاهری طبیعی شود، اما این حالت Pseudo-normal نام دارد و نشان‌دهندهٔ افزایش فشار دهلیز چپ است. برای تشخیص آن از شاخص‌های تکمیلی استفاده می‌شود.

🌊 در مرحلهٔ شدید، نسبت E/A معمولاً بسیار بالا می‌شود (بیش از ۲). این حالت Restrictive Pattern نام دارد و نشان‌دهندهٔ افزایش شدید فشار پرشدگی و کاهش انعطاف‌پذیری بطن چپ است.

🌱 نسبت E/A به پزشکان کمک می‌کند تا شدت اختلال دیاستولی را طبقه‌بندی کنند و روند بیماری را دنبال کنند. این شاخص یکی از ابزارهای مهم در تشخیص نارسایی قلب با EF حفظ‌شده است.

🌾 در حالت طبیعی، موج E باید غالب باشد، زیرا پر شدن اولیهٔ بطن مهم‌ترین بخش جریان خون ورودی است. هر تغییری در این الگو می‌تواند نشانهٔ اختلال در شل شدن یا افزایش فشار بطن باشد.

🌻 نسبت E/A همچنین در ارزیابی پاسخ به درمان اهمیت دارد. با بهبود فشار خون یا کاهش سفتی عضلهٔ قلب، این نسبت ممکن است به محدودهٔ طبیعی نزدیک شود.

🌟 این شاخص در کنار سایر معیارهای اکو، تصویری جامع از وضعیت دیاستولیک قلب ارائه می‌دهد و به تشخیص دقیق‌تر کمک می‌کند.

🌈 درک نسبت E/A برای فهم عملکرد دیاستولی ضروری است، زیرا تغییرات آن می‌تواند اولین نشانهٔ اختلال عملکرد بطن چپ باشد، حتی زمانی که فرد هنوز علائم واضحی ندارد.