اختلال دیاستولی (Diastolic Dysfunction) چیست، چه علائمی دارد و چگونه تشخیص داده می‌شود

🌿 Dysfunction دیستولیک به حالتی گفته می‌شود که قلب در مرحلهٔ شل شدن و پر شدن، نمی‌تواند خون را به‌طور طبیعی وارد بطن‌ها کند. در حالت سالم، عضلهٔ قلب باید نرم و انعطاف‌پذیر باشد تا خون بدون افزایش فشار وارد بطن چپ شود.

💧 در این اختلال، بطن چپ سفت‌تر از حد معمول می‌شود و همین موضوع باعث می‌شود خون با سختی وارد آن شود. فشار پرشدگی بطن چپ در حالت طبیعی پایین است و قطر انتهای دیاستول معمولاً حدود ۴ تا ۵٫۶ سانتی‌متر است.

🌙 وقتی بطن چپ نتواند به‌خوبی شل شود، فشار در دهلیز چپ بالا می‌رود و این فشار به ریه‌ها منتقل می‌شود. نتیجهٔ این روند، تنگی نفس و احساس سنگینی در قفسهٔ سینه است.

🍃 افزایش سن یکی از عوامل طبیعی ایجاد اختلال دیاستولیک است. با بالا رفتن سن، عضلهٔ قلب کمی سفت‌تر می‌شود و توانایی شل شدن آن کاهش می‌یابد، حتی اگر فرد بیماری قلبی نداشته باشد.

🔥 فشار خون بالا یکی از مهم‌ترین دلایل ایجاد این اختلال است. فشار خون نرمال حدود ۱۲۰/۸۰ میلی‌متر جیوه است. فشار بالا باعث ضخیم شدن دیوارهٔ بطن چپ می‌شود و این ضخیم شدن انعطاف‌پذیری آن را کاهش می‌دهد.

🌼 بیماری‌های دریچه‌ای قلب، مانند تنگی یا نارسایی دریچهٔ میترال یا آئورت، می‌توانند فشار اضافی بر بطن چپ وارد کنند. در حالت طبیعی، دریچه‌ها باید بدون نشت و با مقاومت کم باز و بسته شوند.

🌺 برخی انواع «کاردیومیوپاتی» (Cardiomyopathy) نیز می‌توانند باعث سفت شدن بطن چپ شوند. این بیماری‌ها ممکن است ارثی باشند یا به دلیل عوامل محیطی مانند عفونت‌ها یا مصرف الکل ایجاد شوند.

🌤 ریتم‌های غیرطبیعی قلب یا «آریتمی» (Arrhythmia) نیز می‌توانند بر عملکرد دیاستولی اثر بگذارند. ریتم طبیعی قلب در حالت استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. ریتم نامنظم زمان پر شدن بطن را کاهش می‌دهد.

🌫 علائم اختلال دیاستولیک معمولاً به دلیل افزایش فشار در ریه‌ها و کاهش کارایی قلب ظاهر می‌شوند. تنگی نفس، مخصوصاً هنگام فعالیت یا دراز کشیدن، از نشانه‌های رایج است.

🌊 تنگی نفس در این حالت به دلیل تجمع مایع در ریه‌ها رخ می‌دهد. در حالت طبیعی، ریه‌ها نباید هیچ‌گونه مایع اضافی داشته باشند. این تجمع مایع باعث احساس سنگینی و سختی در تنفس می‌شود.

🌱 خستگی نیز از علائم مهم اختلال دیاستولیک است. وقتی بطن چپ نتواند خون کافی را دریافت کند، اکسیژن‌رسانی به بدن کاهش می‌یابد و فرد احساس ضعف می‌کند.

🌾 ورم پاها و مچ‌ها نیز ممکن است دیده شود. در حالت طبیعی، بدن نباید دچار احتباس مایع قابل مشاهده باشد. این ورم معمولاً به دلیل افزایش فشار در سیستم وریدی ایجاد می‌شود.

🌻 تشخیص اختلال دیاستولیک معمولاً با اکوکاردیوگرافی انجام می‌شود. در اکو، سرعت و الگوی پر شدن بطن چپ، نسبت جریان‌های E و A و سایر شاخص‌ها بررسی می‌شود. نسبت E/A در حالت طبیعی معمولاً بین ۱ تا ۲ است.

🌟 درمان اختلال دیاستولیک بر کاهش فشار قلب، بهبود شل شدن عضله و کنترل عوامل زمینه‌ای تمرکز دارد. کنترل فشار خون، کاهش نمک، مدیریت وزن و فعالیت بدنی مناسب از اقدامات مهم هستند.

🌈 با مدیریت مناسب و پیگیری منظم، بسیاری از افراد مبتلا به اختلال دیاستولیک می‌توانند زندگی طبیعی و فعالی داشته باشند. شناخت علائم و توجه به سلامت قلب نقش مهمی در کنترل این وضعیت دارد.