والولوپلاستی با بالون (Balloon Valvuloplasty) چیست و چگونه انجام میشود
Balloon Valvuloplasty
🎈 آنژیوپلاستی دریچهای با بالون (Balloon Valvuloplasty) یک روش درمانی کمتهاجمی است که برای باز کردن دریچههای قلب که دچار تنگی (Stenosis) شدهاند، استفاده میشود. در این وضعیت، لتههای دریچه به دلیل رسوب کلسیم یا ضایعات دیگر به هم چسبیده و سفت میشوند، در نتیجه دریچه به طور کامل باز نمیشود و جریان خون محدود میگردد. پزشکان با استفاده از یک بالون مخصوص، این چسبندگیها را از هم جدا کرده و فضای لازم برای عبور خون را دوباره ایجاد میکنند.
🧱 این روش بهویژه برای درمان تنگی دریچه میترال، دریچه آئورت و دریچه ریوی کاربرد دارد. زمانی که دریچه تنگ میشود، قلب باید با فشار بسیار زیادتری خون را پمپ کند که این امر در درازمدت منجر به ضخیم شدن عضله قلب و در نهایت نارسایی قلبی میشود. بالون والولوپلاستی با رفع این سد فیزیکی، فشار داخل حفرات قلب را کاهش داده و علائمی نظیر تنگی نفس، خستگی و درد قفسه سینه را به سرعت بهبود میبخشد.
💉 فرآیند اجرا از طریق کاتتریزاسیون (Catheterization) انجام میشود؛ به این معنا که نیازی به باز کردن قفسه سینه نیست. پزشک یک کاتتر (لوله باریک و منعطف) را که یک بالون خالی در نوک آن قرار دارد، از طریق رگهای خونی کشاله ران یا گردن به سمت قلب هدایت میکند. تمام این مسیر تحت نظارت دقیق تصاویر زنده اشعه ایکس (Fluoroscopy) طی میشود تا بالون دقیقاً در دهانه دریچه تنگ شده قرار گیرد.
🌪️ وقتی بالون در محل صحیح مستقر شد، پزشک آن را به سرعت با مایع مخصوص پر میکند. باز شدن ناگهانی بالون باعث اعمال فشار به لتههای دریچه شده و چسبندگیهایی را که مانع باز شدن کامل دریچه بودند، از هم میدرد. این فرآیند ممکن است چندین بار تکرار شود تا جراح از باز شدن حداکثری دریچه اطمینان حاصل کند. پس از اتمام کار، بالون تخلیه شده و به همراه کاتتر از بدن خارج میگردد.
🔪 یکی از مزایای بزرگ این روش، کاربرد گسترده آن در کودکان و نوزادانی است که با تنگیهای مادرزادی دریچه (Congenital Stenosis) متولد میشوند. در کودکان، چون بدن در حال رشد است، پزشکان ترجیح میدهند تا حد امکان از جراحی باز و تعویض دریچه خودداری کنند. بالون والولوپلاستی میتواند سالها زمان بخرد و اجازه دهد رشد کودک به حد مطلوبی برسد تا در صورت نیاز، جراحیهای قطعیتر در سنین بالاتر انجام شود.
🩺 در بزرگسالان، این روش اغلب برای دریچه میترال (Mitral Valvuloplasty) نتایج بسیار درخشانی دارد. اما در مورد تنگی دریچه آئورت در سالمندان، معمولاً به عنوان یک روش موقتی یا “پلی برای درمان قطعی” استفاده میشود؛ زیرا در این افراد احتمال بازگشت تنگی در کوتاه مدت زیاد است. با این حال، برای بیمارانی که آنقدر ضعیف هستند که تحمل جراحی تعویض دریچه را ندارند، این روش یک گزینه حیاتی برای بهبود کیفیت زندگی است.
🌬️ دوران نقاهت پس از این عمل بسیار کوتاه است. بیمار معمولاً تنها یک شب در بیمارستان بستری میشود و برخلاف جراحی قلب باز، هیچ جای زخم بزرگی بر جای نمیماند. مراقبتهای پس از عمل عمدتاً شامل استراحت کوتاه و پایش محل ورود کاتتر در کشاله ران است تا خونریزی یا کبودی ایجاد نشود. اکثر بیماران ظرف چند روز میتوانند به فعالیتهای عادی روزمره خود بازگردند.
🏥 قبل از انجام عمل، وضعیت دریچه توسط اکوکاردیوگرافی مری (TEE) به دقت بررسی میشود تا اطمینان حاصل شود که لخته خونی در دهلیز وجود ندارد؛ زیرا باز شدن بالون میتواند باعث حرکت لخته به سمت مغز شود. همچنین میزان رسوب کلسیم نباید به قدری زیاد باشد که بالون باعث پارگی شدید یا نارسایی دریچه شود. انتخاب دقیق بیمار کلید موفقیت در این روش ظریف پزشکی است.
💊 پس از انجام بالون والولوپلاستی، ممکن است پزشک داروهای رقیقکننده خون یا داروهای تنظیمکننده ضربان قلب تجویز کند. همچنین، پیگیریهای دورهای با اکوکاردیوگرافی الزامی است تا میزان باز ماندن دریچه در طول زمان سنجیده شود. در بسیاری از موارد، این عمل موفقیتآمیز میتواند نیاز به جراحی تعویض دریچه را برای سالهای متمادی به تأخیر بیندازد یا حتی به طور کامل مرتفع کند.
✨ بالون والولوپلاستی ترکیبی از سادگی و کارایی در دنیای جراحی قلب است. این روش با استفاده از یک ابزار ساده مانند بالون، یکی از پیچیدهترین مشکلات مکانیکی قلب را حل میکند. این تکنولوژی به بیماران اجازه میدهد بدون تحمل رنج جراحیهای تهاجمی، دوباره به راحتی نفس بکشند و زندگی فعالتری را تجربه کنند؛ گویی دریچهای نو به سوی تندرستی بر روی آنها باز شده است.
