نسبت E/e’ چیست، چگونه محاسبه میشود و چه کاربردی دارد
نسبت E/e’
🫀 E/e’ یک شاخص مهم در اکوکاردیوگرافی قلب است که برای تخمین فشار پرشدگی بطن چپ استفاده میشود و به پزشک کمک میکند وضعیت شل شدن قلب را بهتر درک کند.
📊 این شاخص از تقسیم سرعت موج E بر سرعت e’ به دست میآید. موج E بیانگر سرعت ورود خون از دهلیز چپ به بطن چپ در ابتدای دیاستول است و e’ نشاندهنده سرعت حرکت عضله بطن هنگام شل شدن است.
🌊 موج E با داپلر (Doppler: بررسی سرعت جریان خون) اندازهگیری میشود و بیشتر تحت تأثیر فشار داخل دهلیز و بطن قرار دارد، به همین دلیل افزایش آن میتواند نشانه بالا بودن فشار پرشدگی باشد.
🧩 مقدار e’ با داپلر بافتی (Tissue Doppler: ارزیابی حرکت عضله قلب) ثبت میشود و نمایانگر کیفیت شل شدن واقعی عضله قلب است، نه فقط جریان خون.
⚙️ وقتی عضله قلب سفت یا ضخیم شده باشد، سرعت شل شدن کاهش مییابد و e’ کم میشود، حتی اگر قدرت پمپاژ قلب طبیعی به نظر برسد.
📉 در چنین شرایطی، نسبت E/e’ افزایش پیدا میکند و این افزایش معمولاً نشاندهنده بالا بودن فشار پرشدگی بطن چپ است.
🧮 مقدار نرمال E/e’ معمولاً کمتر از ۸ در نظر گرفته میشود و نشاندهنده فشار طبیعی داخل بطن چپ است.
⚠️ مقادیر بین ۸ تا ۱۴ معمولاً در محدوده مرزی قرار میگیرند و تفسیر آنها نیاز به بررسی سایر شاخصهای اکو و علائم بالینی بیمار دارد.
🚨 اگر E/e’ برابر یا بیشتر از ۱۴ باشد، اغلب به معنی افزایش فشار پرشدگی بطن چپ و وجود اختلال عملکرد دیاستولی است.
🩺 این شاخص در بیمارانی که تنگی نفس دارند ولی کسر جهشی قلب آنها طبیعی است، اهمیت ویژهای دارد و میتواند علت علائم را مشخص کند.
👵 با افزایش سن، مقدار e’ بهطور طبیعی کاهش مییابد، بنابراین تفسیر E/e’ باید همیشه با در نظر گرفتن سن بیمار انجام شود.
🧠 فشار خون بالا، دیابت و بیماریهای دریچهای میتوانند باعث افزایش E/e’ شوند، زیرا این بیماریها شل شدن طبیعی قلب را مختل میکنند.
🔍 اندازهگیری E/e’ معمولاً در دیواره سپتال یا لترال بطن چپ انجام میشود و گاهی میانگین این دو مقدار برای دقت بیشتر گزارش میشود.
💊 کاهش E/e’ با درمان مناسب، مثل کنترل فشار خون و اصلاح سبک زندگی، میتواند نشاندهنده بهبود عملکرد دیاستولی باشد.
📈 شاخص E/e’ ابزاری ساده ولی بسیار کاربردی است که به تشخیص زودهنگام نارسایی قلبی دیاستولیک کمک میکند، حتی زمانی که ظاهر قلب طبیعی است.
