عملکرد دیاستولی قلب چیست، چگونه ارزیابی می‌شود و چه اختلالاتی دارد

🌿 عملکرد دیاستولی به مرحله‌ای از چرخهٔ قلب گفته می‌شود که در آن عضلهٔ قلب شل می‌شود تا بتواند خون را درون بطن‌ها پر کند. در حالت طبیعی، این مرحله باید نرم، کامل و بدون مقاومت انجام شود تا قلب بتواند در ضربان بعدی خون کافی را پمپ کند.

💧 در عملکرد دیاستولی سالم، بطن چپ باید به‌خوبی باز شود و خون را بدون فشار زیاد دریافت کند. مقدار نرمال فشار پرشدگی بطن چپ معمولاً پایین است و EF در این مرحله معیار اصلی نیست، زیرا EF مربوط به سیستول است.

🌙 وقتی عملکرد دیاستولی مختل می‌شود، قلب نمی‌تواند به‌درستی شل شود و همین موضوع باعث می‌شود خون با سختی وارد بطن شود. این مشکل به افزایش فشار در دهلیز چپ و سپس ریه‌ها منجر می‌شود.

🍃 یکی از دلایل مهم اختلال دیاستولی، افزایش سن است. با بالا رفتن سن، عضلهٔ قلب سفت‌تر می‌شود و توانایی شل شدن آن کاهش می‌یابد. این تغییرات طبیعی می‌توانند زمینه‌ساز مشکلات بعدی شوند.

🔥 فشار خون بالا نیز نقش مهمی در ایجاد اختلال دیاستولی دارد. فشار خون نرمال حدود ۱۲۰/۸۰ میلی‌متر جیوه است. وقتی فشار خون سال‌ها بالا بماند، دیوارهٔ بطن چپ ضخیم می‌شود و این ضخیم شدن باعث کاهش انعطاف‌پذیری آن می‌گردد.

🌼 بیماری‌های دریچه‌ای قلب، مانند تنگی یا نارسایی دریچهٔ آئورت و میترال، می‌توانند فشار اضافی بر قلب وارد کنند و به مرور عملکرد دیاستولی را مختل کنند. در حالت طبیعی، دریچه‌ها باید بدون نشت و با مقاومت کم باز و بسته شوند.

🌺 برخی بیماری‌های عضلهٔ قلب یا «کاردیومیوپاتی» (Cardiomyopathy) نیز می‌توانند باعث سفت شدن بطن چپ شوند. این بیماری‌ها ممکن است ارثی باشند یا به دلیل عوامل محیطی ایجاد شوند.

🌤 ریتم‌های غیرطبیعی قلب یا «آریتمی» (Arrhythmia) نیز می‌توانند بر عملکرد دیاستولی اثر بگذارند. ریتم طبیعی قلب در حالت استراحت معمولاً بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه است. ریتم نامنظم باعث می‌شود زمان پر شدن بطن‌ها کاهش یابد.

🌫 علائم اختلال دیاستولی معمولاً به دلیل افزایش فشار در ریه‌ها و کاهش کارایی قلب ظاهر می‌شوند. تنگی نفس، مخصوصاً هنگام فعالیت یا دراز کشیدن، از نشانه‌های رایج است.

🌊 تنگی نفس در این حالت به دلیل تجمع مایع در ریه‌ها رخ می‌دهد. در حالت طبیعی، ریه‌ها نباید هیچ‌گونه مایع اضافی داشته باشند. این تجمع مایع باعث احساس سنگینی و سختی در تنفس می‌شود.

🌱 خستگی نیز از علائم مهم اختلال دیاستولی است. وقتی قلب نتواند خون کافی را دریافت و سپس پمپاژ کند، اکسیژن‌رسانی به بدن کاهش می‌یابد و فرد احساس ضعف می‌کند.

🌾 ورم پاها و مچ‌ها نیز ممکن است دیده شود. در حالت طبیعی، بدن نباید دچار احتباس مایع قابل مشاهده باشد. این ورم معمولاً به دلیل افزایش فشار در سیستم وریدی ایجاد می‌شود.

🌻 تشخیص اختلال دیاستولی معمولاً با اکوکاردیوگرافی انجام می‌شود. در اکو، سرعت و الگوی پر شدن بطن چپ بررسی می‌شود. قطر انتهای دیاستول بطن چپ در حالت طبیعی حدود ۴ تا ۵٫۶ سانتی‌متر است.

🌟 درمان اختلال دیاستولی بیشتر بر کاهش فشار قلب و بهبود شل شدن عضلهٔ قلب تمرکز دارد. کنترل فشار خون، کاهش نمک و مدیریت وزن از اقدامات مهم در این زمینه هستند.

🌈 اگرچه اختلال دیاستولی می‌تواند آزاردهنده باشد، اما با مدیریت مناسب و پیگیری منظم، بسیاری از افراد می‌توانند زندگی طبیعی و فعالی داشته باشند. شناخت علائم و توجه به سلامت قلب نقش مهمی در کنترل این وضعیت دارد.