علائم بیماری قلبی مادرزادی در نوزاد چیست و چه زمانی باید مراجعه کرد

علائم بیماری قلبی مادرزادی در نوزاد می‌توانند از همان ساعات یا روزهای اول زندگی ظاهر شوند و شدت آن‌ها بسته به نوع نقص قلبی متفاوت است. برخی نوزادان علائم واضح دارند، در حالی که برخی دیگر تنها نشانه‌های خفیف یا تدریجی نشان می‌دهند. شناخت این علائم برای تشخیص زودهنگام و شروع درمان ضروری است.

یکی از شایع‌ترین علائم، کبودی پوست و لب‌ها است که به دلیل کاهش اکسیژن خون رخ می‌دهد. این کبودی ممکن است هنگام گریه، شیر خوردن یا فعالیت بیشتر شود و در برخی نوزادان دائمی باشد. وجود سیانوز معمولاً نشان‌دهنده نقص‌های قلبی سیانوتیک است.

تنفس سریع یا دشوار نیز از نشانه‌های مهم بیماری قلبی مادرزادی است. نوزاد ممکن است با تلاش زیاد نفس بکشد، صدای خرخر داشته باشد یا بین تنفس‌ها مکث‌های غیرطبیعی نشان دهد. این مشکل معمولاً به دلیل افزایش فشار در ریه‌ها یا عملکرد ضعیف قلب ایجاد می‌شود.

مشکل در شیر خوردن یکی دیگر از علائم رایج است. نوزاد ممکن است زود خسته شود، نتواند مکیدن را ادامه دهد یا هنگام شیر خوردن عرق کند. این نشانه‌ها معمولاً به دلیل ناتوانی قلب در تأمین انرژی کافی و افزایش نیاز اکسیژن هنگام تغذیه رخ می‌دهند.

عدم افزایش وزن مناسب یا رشد ناکافی نیز می‌تواند نشانه‌ای از بیماری قلبی باشد. نوزادانی که قلبشان به‌خوبی کار نمی‌کند، انرژی زیادی برای تنفس و فعالیت‌های پایه مصرف می‌کنند و در نتیجه وزن‌گیری آن‌ها کند می‌شود.

تعریق بیش از حد به‌ویژه هنگام شیر خوردن یا گریه کردن، یکی از علائم مهم نارسایی قلبی در نوزادان است. این تعریق معمولاً سرد و زیاد است و نشان‌دهنده تلاش بیش از حد قلب برای پمپاژ خون است.

برخی نوزادان ممکن است صدای قلب غیرطبیعی یا سوفل داشته باشند. سوفل همیشه نشانه بیماری نیست، اما در بسیاری از موارد می‌تواند به نقص‌های ساختاری مانند VSD یا ASD اشاره کند. تشخیص دقیق آن تنها با اکوکاردیوگرافی امکان‌پذیر است.

تورم پاها، شکم یا اطراف چشم‌ها نیز می‌تواند نشانه‌ای از نارسایی قلبی باشد، هرچند در نوزادان کمتر دیده می‌شود. این تورم به دلیل تجمع مایع در بافت‌ها رخ می‌دهد و نیازمند بررسی فوری است.

در برخی موارد، نوزاد ممکن است بی‌قراری شدید یا خواب‌آلودگی غیرطبیعی نشان دهد. این تغییرات رفتاری می‌توانند ناشی از کاهش اکسیژن‌رسانی یا خستگی شدید قلب باشند و نباید نادیده گرفته شوند.

در نهایت، هرگونه تغییر غیرعادی در رنگ پوست، الگوی تنفس، تغذیه یا سطح انرژی نوزاد باید جدی گرفته شود. تشخیص زودهنگام بیماری قلبی مادرزادی با اکو و ارزیابی تخصصی می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند و شانس درمان موفق را افزایش دهد.