دستگاه هولتر چیست، چگونه کار می‌کند و چه زمانی استفاده می‌شود

دستگاه هولتر یک وسیله کوچک و قابل‌حمل است که برای ثبت مداوم فعالیت الکتریکی قلب در طول ۲۴ تا ۷۲ ساعت استفاده می‌شود. این دستگاه زمانی کاربرد دارد که آریتمی‌ها گذرا یا نامنظم باشند و در نوار قلب معمولی که تنها چند ثانیه ثبت می‌کند دیده نشوند. هولتر به پزشک امکان می‌دهد ریتم قلب را در شرایط واقعی زندگی بیمار بررسی کند.

این دستگاه از یک رکوردر کوچک و چند الکترود تشکیل شده است که روی قفسه سینه چسبانده می‌شوند. بیمار در طول مدت استفاده از هولتر فعالیت‌های روزمره خود را انجام می‌دهد و دستگاه بدون وقفه ریتم قلب را ثبت می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود تغییرات ریتمی در موقعیت‌های مختلف مانند خواب، استرس یا فعالیت بدنی قابل مشاهده باشد.

یکی از مهم‌ترین کاربردهای دستگاه هولتر، بررسی تپش قلب‌های ناگهانی و کوتاه‌مدت است. بسیاری از بیماران هنگام مراجعه به پزشک علامتی ندارند و نوار قلب طبیعی است، اما هولتر می‌تواند اپیزودهای گذرای آریتمی را ثبت کرده و نوع دقیق آن‌ها را مشخص کند. این موضوع در تشخیص PVC، PAC و تاکی‌کاردی‌ها بسیار ارزشمند است.

دستگاه هولتر در ارزیابی سرگیجه و سنکوپ نیز نقش مهمی دارد. اگر علت این علائم اختلالات ریتمی مانند برادی‌کاردی، بلوک‌های قلبی یا وقفه‌های طولانی باشد، هولتر قادر است آن‌ها را شناسایی کند. تشخیص این موارد اهمیت زیادی دارد زیرا برخی از آن‌ها ممکن است نیازمند درمان‌هایی مانند پیس‌میکر باشند.

در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی، هولتر برای تشخیص اپیزودهای پنهان یا بررسی کنترل ضربان و ریتم استفاده می‌شود. برخی بیماران دچار AF بدون علامت هستند و تنها با پایش طولانی‌مدت می‌توان آن را شناسایی کرد. این تشخیص می‌تواند در پیشگیری از سکته مغزی نقش حیاتی داشته باشد.

دستگاه هولتر همچنین برای ارزیابی اثربخشی درمان‌های ضدآریتمی کاربرد دارد. پس از شروع دارو یا انجام ابلیشن، پزشک می‌تواند با بررسی داده‌های هولتر مشخص کند که آیا آریتمی کاهش یافته یا از بین رفته است. این اطلاعات برای تنظیم درمان و تصمیم‌گیری‌های بعدی ضروری است.

در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، هولتر می‌تواند آریتمی‌های بطنی، وقفه‌های ریتمی یا بار آریتمی را مشخص کند. این داده‌ها در تصمیم‌گیری برای کاشت ICD یا تنظیم درمان اهمیت دارند و می‌توانند از بروز عوارض خطرناک جلوگیری کنند.

یکی از ویژگی‌های مهم دستگاه هولتر، امکان ثبت دفترچه علائم توسط بیمار است. بیمار هر زمان که دچار تپش قلب، درد قفسه سینه، سرگیجه یا تنگی نفس می‌شود، زمان آن را یادداشت می‌کند. پزشک سپس این زمان‌ها را با داده‌های ثبت‌شده مقایسه می‌کند تا ارتباط علائم با آریتمی مشخص شود.

استفاده از دستگاه هولتر کاملاً ایمن و غیرتهاجمی است. تنها ممکن است برخی بیماران نسبت به چسب الکترود حساسیت پوستی داشته باشند. بیمار باید در طول تست از حمام کردن یا فعالیت‌هایی که باعث جدا شدن الکترودها می‌شود پرهیز کند، اما انجام فعالیت‌های روزمره مانند راه رفتن، کار کردن و خوابیدن کاملاً مجاز است.

در مجموع، دستگاه هولتر یکی از ابزارهای اصلی در تشخیص و مدیریت اختلالات ریتم قلب است. این دستگاه ساده و کاربردی می‌تواند اطلاعاتی ارائه دهد که هیچ روش دیگری قادر به ثبت آن نیست و تشخیص زودهنگام آریتمی‌ها را ممکن می‌سازد، موضوعی که می‌تواند از عوارض جدی مانند سکته مغزی یا آریتمی‌های خطرناک جلوگیری کند.