تستهای تشخیصی قلب چیستند و هرکدام چه کاربردی دارند
تست تشخیصی قلب
تستهای تشخیصی قلب مجموعهای از روشهای بالینی و تصویربرداری هستند که برای ارزیابی ساختار، عملکرد و ریتم قلب بهکار میروند. این تستها به پزشکان کمک میکنند بیماریهای قلبی را در مراحل اولیه شناسایی کنند، شدت آنها را بسنجند و بهترین مسیر درمان را انتخاب کنند. بسته به علائم بیمار، سابقهٔ پزشکی و یافتههای اولیه، نوع تست انتخاب میشود.
یکی از رایجترین تستها الکتروکاردیوگرام (ECG) است. این تست فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند و میتواند آریتمیها، ایسکمی، سکتهٔ قلبی قدیمی یا اختلالات هدایت الکتریکی را نشان دهد. ECG سریع، غیرتهاجمی و بسیار کاربردی است و معمولاً اولین قدم در ارزیابی بیماران قلبی محسوب میشود.
اکوکاردیوگرافی یکی از مهمترین ابزارهای تصویربرداری قلب است. این تست با استفاده از امواج صوتی، ساختار و عملکرد قلب را بهصورت زنده نشان میدهد. اکو میتواند اندازهٔ حفرات قلب، عملکرد سیستولی و دیاستولی، وضعیت دریچهها، فشارهای داخل قلب و وجود ناهنجاریهای مادرزادی را مشخص کند. این روش برای پیگیری بسیاری از بیماریهای قلبی ضروری است.
تست ورزش یا تست استرس قلبی برای ارزیابی عملکرد قلب در شرایط فعالیت استفاده میشود. این تست میتواند ایسکمی ناشی از تنگی عروق کرونر را آشکار کند و برای بررسی ظرفیت ورزشی، ارزیابی درد قفسهٔ سینه و تعیین شدت بیماری کرونری کاربرد دارد. تست ورزش میتواند با تردمیل، دوچرخه یا داروهای استرسزا انجام شود.
هولتر ریتم ۲۴ تا ۷۲ ساعته برای ثبت مداوم فعالیت الکتریکی قلب استفاده میشود. این تست زمانی کاربرد دارد که آریتمیها گذرا یا نامنظم باشند و در ECG معمولی دیده نشوند. هولتر برای بیمارانی که دچار تپش قلب، سرگیجه یا سنکوپ هستند بسیار ارزشمند است و میتواند الگوهای پنهان ریتمی را آشکار کند.
مانیتورینگ طولانیمدت مانند event recorder یا loop recorder برای بیمارانی استفاده میشود که علائم نادر اما جدی دارند. این دستگاهها میتوانند هفتهها تا ماهها ریتم قلب را ثبت کنند و در تشخیص فیبریلاسیون دهلیزی پنهان یا سنکوپهای غیرقابلتوضیح نقش مهمی دارند. برخی از این دستگاهها کاشتنی هستند و تا چند سال اطلاعات ثبت میکنند.
سیتی آنژیوگرافی قلب یک روش تصویربرداری پیشرفته است که عروق کرونر را با دقت بالا نشان میدهد. این تست برای تشخیص تنگی عروق، بررسی کلسیم کرونری و ارزیابی ساختارهای قلبی کاربرد دارد. CT آنژیو غیرتهاجمی است و در بسیاری از موارد میتواند جایگزین آنژیوگرافی تهاجمی شود.
MRI قلب یکی از دقیقترین روشها برای ارزیابی بافت عضلهٔ قلب، اسکار، التهاب و عملکرد بطنهاست. این تست برای تشخیص کاردیومیوپاتیها، میوکاردیت، بیماریهای مادرزادی و ارزیابی دقیق عملکرد قلب بسیار ارزشمند است. MRI اطلاعاتی ارائه میدهد که در هیچ تست دیگری قابلدستیابی نیست.
آنژیوگرافی کرونر روش استاندارد طلایی برای بررسی عروق کرونر است. این تست تهاجمی با تزریق مادهٔ حاجب انجام میشود و امکان مشاهدهٔ مستقیم تنگیها یا انسدادهای عروق را فراهم میکند. در صورت نیاز، پزشک میتواند همزمان آنژیوپلاستی یا استنتگذاری انجام دهد.
در نهایت، انتخاب تست تشخیصی مناسب به علائم بیمار، سن، سابقهٔ بیماری، یافتههای اولیه و هدف ارزیابی بستگی دارد. ترکیب چند تست میتواند تصویر کاملتری از وضعیت قلب ارائه دهد و به پزشک کمک کند بهترین تصمیم درمانی را اتخاذ کند.
