الکتروکاردیوگرافی چیست، چگونه انجام میشود و چه کاربردی دارد
الکتروکاردیوگرافی
الکتروکاردیوگرافی یکی از مهمترین و پایهایترین روشهای بررسی فعالیت الکتریکی قلب است و به پزشکان کمک میکند ریتم، هدایت و سلامت الکتریکی قلب را ارزیابی کنند. این تست ساده، سریع و غیرتهاجمی است و در بسیاری از موارد اولین قدم برای تشخیص بیماریهای قلبی محسوب میشود. الکتروکاردیوگرافی میتواند تغییرات کوچک اما مهمی را که نشاندهنده اختلالات قلبی هستند آشکار کند.
در این روش، الکترودهایی روی پوست قفسه سینه، دستها و پاها قرار میگیرند تا جریانهای الکتریکی تولیدشده توسط قلب را ثبت کنند. این جریانها به شکل موجهایی روی کاغذ یا صفحه نمایش ظاهر میشوند و هر موج نشاندهنده بخشی از چرخه الکتریکی قلب است. پزشک با بررسی این امواج میتواند عملکرد قلب را تحلیل کند.
الکتروکاردیوگرافی برای تشخیص آریتمیها بسیار ارزشمند است. ضربانهای سریع، کند، نامنظم یا ضربانهای اضافی همگی در ECG قابل مشاهده هستند. بسیاری از بیماران ممکن است تپش قلب یا سرگیجه داشته باشند و ECG میتواند علت این علائم را مشخص کند. این تست در تشخیص فیبریلاسیون دهلیزی، تاکیکاردیها و بلوکهای قلبی نقش کلیدی دارد.
ECG همچنین برای تشخیص سکته قلبی یا آسیب عضله قلب استفاده میشود. تغییرات خاصی در موجها میتواند نشاندهنده ایسکمی یا انفارکتوس باشد. این تست میتواند مشخص کند که آیا سکته جدید است یا قدیمی و کدام ناحیه از قلب آسیب دیده است. به همین دلیل، ECG در اورژانسها یکی از اولین تستهایی است که انجام میشود.
اختلالات هدایت الکتریکی نیز با الکتروکاردیوگرافی قابل تشخیص هستند. بلوکهای شاخهای، اختلالات گره دهلیزی-بطنی و مسیرهای الکتریکی غیرطبیعی همگی در ECG دیده میشوند. این مشکلات ممکن است نیاز به درمان دارویی یا حتی پیسمیکر داشته باشند و تشخیص زودهنگام آنها اهمیت زیادی دارد.
ECG در ارزیابی اثر داروها نیز کاربرد دارد. برخی داروها میتوانند فاصله QT را طولانی کنند یا روی هدایت قلب اثر بگذارند. پزشکان با بررسی ECG میتوانند مطمئن شوند که دارو برای بیمار ایمن است و عوارض خطرناک ایجاد نمیکند. این موضوع بهویژه در بیماران قلبی یا افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند اهمیت دارد.
در برخی بیماریهای ساختاری قلب، ECG میتواند نشانههایی غیرمستقیم ارائه دهد. بزرگشدن بطنها یا دهلیزها، فشار خون بالا یا بیماریهای دریچهای ممکن است تغییراتی در امواج ECG ایجاد کنند. این یافتهها میتوانند پزشک را به انجام تستهای تکمیلی مانند اکو هدایت کنند.
الکتروکاردیوگرافی در بررسی بیماران بدون علامت نیز کاربرد دارد. بسیاری از افراد ممکن است بیماری قلبی پنهان داشته باشند و ECG میتواند اولین نشانهها را آشکار کند. این تست در چکاپهای دورهای، قبل از جراحی یا در ارزیابی سلامت ورزشکاران استفاده میشود.
ECG انواع مختلفی دارد. ECG استاندارد ۱۲ لید رایجترین نوع است، اما در برخی موارد از ECG طولانیمدت، ECG در حالت استرس یا مانیتورینگ مداوم استفاده میشود. هر نوع اطلاعات متفاوتی ارائه میدهد و بسته به نیاز بیمار انتخاب میشود.
در مجموع، الکتروکاردیوگرافی یکی از ابزارهای اصلی و ضروری در تشخیص و مدیریت بیماریهای قلبی است. این تست ساده اما بسیار دقیق میتواند اطلاعات حیاتی درباره ریتم، هدایت و سلامت قلب ارائه دهد و نقش مهمی در پیشگیری، تشخیص و درمان بیماریهای قلبی ایفا کند.
