استنتهای دارویی چیستند، چگونه عمل میکنند و چه مزایایی دارند
استنتهای دارویی
🫀 استنتهای دارویی یکی از مهمترین پیشرفتها در درمان تنگی شریانها هستند؛ استنتهایی که علاوه بر باز نگهداشتن رگ، داروی ضدتکثیر آزاد میکنند تا از رشد مجدد بافت و تنگی دوباره جلوگیری شود. این ویژگی باعث شده نتایج آنژیوپلاستی پایدارتر و احتمال نیاز به درمان مجدد بسیار کمتر شود.
🧩 استنت دارویی از دو بخش اصلی تشکیل شده است: یک اسکلت فلزی نازک که رگ را باز نگه میدارد و یک لایه پوششی که دارو را بهتدریج آزاد میکند. این دارو معمولاً از گروه «مهارکنندههای تکثیر سلولی» است و مانع رشد بیشازحد سلولهای دیواره رگ میشود.
💊 داروهای استفادهشده در استنتهای دارویی شامل موادی مانند سیرولیموس (Sirolimus: داروی مهارکننده تکثیر سلولی) یا پاکلیتاکسل (Paclitaxel: داروی ضدتکثیر) هستند. این داروها بهطور کنترلشده طی چند هفته تا چند ماه آزاد میشوند و اثر طولانیمدت دارند.
🛠️ اسکلت فلزی استنت معمولاً از آلیاژهایی مانند کروم-کبالت یا پلاتین-کروم ساخته میشود که هم نازک و انعطافپذیرند و هم مقاومت بالایی دارند. این طراحی باعث میشود استنت بهخوبی در رگهای باریک یا پیچخورده قرار گیرد.
📈 یکی از مزیتهای بزرگ استنتهای دارویی، کاهش چشمگیر «تنگی مجدد» یا Restenosis است. در استنتهای فلزی ساده، احتمال تنگی مجدد حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد بود، اما در استنتهای دارویی این عدد به کمتر از ۵ تا ۱۰ درصد رسیده است.
🩺 این استنتها بهویژه برای بیمارانی که دیابت دارند یا رگهایشان کوچک و حساس است، بسیار مفیدند. این بیماران بیشتر در معرض تنگی مجدد هستند و استفاده از استنت دارویی نتایج درمان را پایدارتر میکند.
📡 در طول آنژیوپلاستی، پزشک با تصویربرداری زنده محل دقیق استنت را تعیین میکند. پس از باز شدن استنت، دارو بهتدریج وارد دیواره رگ میشود و از تکثیر سلولهای ناخواسته جلوگیری میکند.
🧬 پوشش دارویی استنت بهگونهای طراحی شده که بهصورت یکنواخت آزاد شود. این کنترل دقیق باعث میشود دارو فقط در محل موردنظر اثر کند و وارد جریان خون عمومی نشود.
🛡️ استنتهای دارویی نسبت به استنتهای فلزی ساده خطر کمتری برای تنگی مجدد دارند، اما نیاز به مصرف طولانیتر داروهای ضدپلاکت دارند. این داروها از لختهشدن خون روی استنت جلوگیری میکنند و برای ایمنی بیمار ضروریاند.
🧘 بسیاری از بیماران پس از قرارگیری استنت دارویی بهبود قابلتوجهی در علائم مانند درد قفسه سینه یا تنگی نفس تجربه میکنند. جریان خون بهتر باعث افزایش توان فعالیتی و کیفیت زندگی میشود.
🫂 دوران نقاهت پس از آنژیوپلاستی کوتاه است و بیمار معمولاً همان روز یا روز بعد مرخص میشود. توصیه میشود داروها طبق دستور ادامه یابد و سبک زندگی سالم برای جلوگیری از تنگیهای جدید رعایت شود.
🔍 پیگیریهای دورهای با تست ورزش یا اسکنهای قلبی اهمیت دارد تا عملکرد استنت و وضعیت رگها بررسی شود. در صورت بروز علائم جدید، بررسی مجدد ضروری است.
🌐 نسلهای جدید استنتهای دارویی با طراحی نازکتر، داروهای مؤثرتر و پوششهای زیستسازگارتر عرضه شدهاند. این پیشرفتها نتایج درمان را پایدارتر و ایمنتر کردهاند.
🦾 برخی استنتهای جدید دارای پوششهای قابلجذب هستند که پس از آزادسازی دارو، لایه دارویی کاملاً از بین میرود و فقط اسکلت فلزی باقی میماند. این ویژگی خطر التهاب طولانیمدت را کاهش میدهد.
🧭 انتخاب استنت دارویی یا فلزی ساده به شرایط بیمار، نوع رگ، محل تنگی و بیماریهای همراه بستگی دارد. پزشک با بررسی دقیق آنژیوگرافی بهترین گزینه را پیشنهاد میدهد.
🌱 استنتهای دارویی نمادی از پیشرفت هوشمندانه پزشکی هستند؛ ترکیبی از مهندسی دقیق و دارودرمانی هدفمند که توانسته درمان تنگی شریانها را ایمنتر، مؤثرتر و پایدارتر کند.
