آکینزی چیست، چگونه تشخیص داده میشود و چه کاربردی دارد
آکینزی
آکینزی به حالتی گفته میشود که در آن بخشی از دیواره قلب هیچ حرکتی ندارد. در یک قلب سالم، تمام بخشهای بطن چپ هنگام انقباض بهطور هماهنگ به سمت مرکز حفره حرکت میکنند و ضخیمتر میشوند. اما در آکینزی، یک ناحیه از دیواره کاملاً بیحرکت است و در زمان سیستول هیچ انقباضی نشان نمیدهد. این وضعیت معمولاً نشانه آسیب شدید عضله قلب است.
آکینزی اغلب پس از سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد) رخ میدهد. زمانی که یک شریان کرونر برای مدت طولانی مسدود میشود، عضله قلب در آن ناحیه دچار نکروز میشود و توانایی انقباض را از دست میدهد. این آسیب معمولاً دائمی است و دیواره در آن بخش دیگر قادر به حرکت نیست.
در آکینزی، عضله قلب در ناحیه آسیبدیده زنده نیست یا عملکرد بسیار کمی دارد. برخلاف هیپوکینزی که حرکت کاهش یافته ولی وجود دارد، در آکینزی حرکت کاملاً متوقف شده است. این تفاوت برای تشخیص شدت آسیب اهمیت زیادی دارد.
آکینزی معمولاً در نواحی خاصی از بطن چپ دیده میشود که توسط شریان کرونر آسیبدیده تغذیه میشوند. برای مثال، انسداد شریان LAD میتواند باعث آکینزی دیواره قدامی شود. این ارتباط به پزشک کمک میکند محل انسداد را تشخیص دهد.
وجود آکینزی باعث کاهش قدرت پمپاژ قلب میشود. وقتی بخشی از دیواره حرکت نمیکند، بطن چپ نمیتواند خون را بهطور مؤثر پمپ کند و کسر جهشی کاهش مییابد. این وضعیت میتواند به نارسایی قلبی منجر شود.
در برخی بیماران، آکینزی میتواند باعث تغییر شکل بطن چپ شود. ناحیه بیحرکت ممکن است بهتدریج نازک و کشیده شود و یک آنوریسم بطن چپ ایجاد کند. این تغییر ساختاری میتواند عملکرد قلب را بیشتر مختل کند.
آکینزی همچنین میتواند زمینهساز آریتمیهای خطرناک باشد. بافت آسیبدیده ممکن است مسیرهای الکتریکی قلب را مختل کند و باعث ضربانهای نامنظم شود. این آریتمیها در برخی موارد میتوانند تهدیدکننده حیات باشند.
اکوکاردیوگرافی ابزار اصلی برای تشخیص آکینزی است. در اکو، ناحیه بیحرکت بهوضوح قابل مشاهده است و پزشک میتواند شدت و وسعت آن را ارزیابی کند. این یافته یکی از مهمترین شاخصهای آسیب عضله قلب است.
MRI قلب نیز برای ارزیابی آکینزی بسیار دقیق است. این روش میتواند نشان دهد کدام بخش از عضله قلب زنده است و کدام بخش دچار اسکار شده است. MRI بهویژه در برنامهریزی درمان و تصمیمگیری درباره امکان بهبود عملکرد قلب اهمیت دارد.
آکینزی معمولاً نشانهای از آسیب دائمی است، اما در برخی موارد نادر، اگر عضله قلب دچار «خوابزدگی» یا «خستگی ایسکمیک» باشد، ممکن است با بازگشت خونرسانی بهبود یابد. این حالت بهعنوان میوکارد زنده ولی کمکار شناخته میشود.
وجود آکینزی در تست استرس اکو معمولاً نشاندهنده آسیب قدیمی است، نه ایسکمی جدید. ناحیه آکینت حتی با استرس نیز حرکت نمیکند، در حالی که نواحی ایسکمیک ممکن است در استرس دچار هیپوکینزی شوند.
شدت آکینزی نقش مهمی در پیشآگهی بیمار دارد. هرچه ناحیه بیحرکت بزرگتر باشد، خطر نارسایی قلبی و آریتمی بیشتر است. بنابراین ارزیابی دقیق آن برای تعیین آینده بیمار ضروری است.
درمان آکینزی به علت زمینهای بستگی دارد. اگر ناشی از سکته قلبی باشد، درمان شامل داروهای قلبی، کنترل عوامل خطر و در برخی موارد جراحی برای ترمیم آنوریسم است. اگر آریتمی خطرناک وجود داشته باشد، ممکن است نیاز به ICD باشد.
آکینزی میتواند باعث کاهش کیفیت زندگی شود، زیرا قدرت پمپاژ قلب کاهش مییابد و بیمار دچار تنگی نفس، خستگی و کاهش تحمل فعالیت میشود. درمان مناسب میتواند این علائم را کاهش دهد و عملکرد قلب را تا حدی بهبود بخشد.
در نهایت، آکینزی یکی از مهمترین نشانههای آسیب شدید عضله قلب است. تشخیص دقیق، پیگیری منظم و درمان مناسب میتواند از پیشرفت نارسایی قلبی جلوگیری کند و خطر عوارض را کاهش دهد. آکینزی یک یافته کلیدی در اکو و MRI است و نقش مهمی در تصمیمگیری درمانی دارد.
