آنژین پایدار چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود

🏔️ آنژین پایدار (Stable Angina) نوعی درد یا ناراحتی در قفسه سینه است که به صورت قابل پیش‌بینی و معمولاً در زمان فعالیت بدنی یا استرس‌های روحی شدید رخ می‌دهد. این وضعیت زمانی ایجاد می‌شود که عضله قلب برای انجام کار بیشتر به اکسیژن نیاز دارد، اما به دلیل تنگی عروق، جریان خون نمی‌تواند به همان اندازه افزایش یابد. ویژگی اصلی این بیماری این است که الگو، شدت و مدت زمان درد در طول ماه‌ها تقریباً ثابت باقی می‌ماند.

🧱 علت اصلی این عارضه، وجود پلاک‌های چربی در دیواره رگ‌های کرونر است که باعث باریک شدن مسیر عبور خون شده‌اند. در آنژین پایدار، این پلاک‌ها دارای یک پوشش سفت و ضخیم هستند که مانع از پاره شدن ناگهانی آن‌ها می‌شود؛ به همین دلیل خون‌رسانی در حالت استراحت کافی است و فرد فقط زمانی که ضربان قلبش بالا می‌رود دچار علائم می‌شود. این پایداری ساختاری، تفاوت اصلی آن با انواع خطرناک‌تر درد سینه است.

🏃 بیماران معمولاً درد را به صورت فشار، سنگینی یا سوزش در پشت استخوان جناغ حس می‌کنند که ممکن است به بازوی چپ، فک یا بین دو کتف منتشر شود. نکته کلیدی در آنژین پایدار این است که علائم با توقف فعالیت یا استراحت کردن (Resting)، معمولاً در عرض چند دقیقه به طور کامل برطرف می‌شوند. بیمار به مرور زمان یاد می‌گیرد که چه میزان از فعالیت بدنی باعث شروع درد او می‌شود و می‌تواند زندگی خود را با آن تنظیم کند.

🌡️ عوامل محیطی مانند هوای سرد یا خوردن وعده‌های غذایی سنگین نیز می‌توانند باعث تحریک آنژین پایدار شوند. در هوای سرد، رگ‌ها منقبض می‌شوند و در هنگام هضم غذا، بخش زیادی از خون به سمت دستگاه گوارش می‌رود؛ در هر دو حالت، بار کاری قلب افزایش یافته و اگر رگ‌ها تنگ باشند، درد سینه ظاهر می‌شود. شناخت این محرک‌ها به بیمار کمک می‌کند تا از شرایط فشارزا دوری کرده و دفعات بروز درد را کاهش دهد.

💊 درمان این وضعیت بر دو ستون اصلی استوار است: پیشگیری از سکته و تسکین علائم. پزشکان معمولاً قرص‌های زیرزبانی نیتروگلیسیرین (Nitroglycerin – داروی گشادکننده سریع عروق) را تجویز می‌کنند تا بیمار در لحظه شروع درد از آن‌ها استفاده کند. این دارو با باز کردن سریع رگ‌ها، فشار را از روی قلب برمی‌دارد. همچنین داروهای روزانه برای کنترل ضربان قلب و فشار خون تجویز می‌شوند تا نیاز قلب به اکسیژن در سطح پایینی نگه داشته شود.

🍎 اصلاح سبک زندگی در مدیریت آنژین پایدار نقشی حیاتی و غیرقابل جایگزین دارد. کاهش وزن، کنترل دقیق قند خون در افراد دیابتی، و مصرف غذاهای سالم برای قلب می‌تواند از بزرگ‌تر شدن پلاک‌های چربی جلوگیری کند. اگرچه این بیماری به اندازه سکته قلبی اورژانسی نیست، اما هشداری جدی است که نشان می‌دهد سیستم خون‌رسانی قلب نیاز به مراقبت و تغییرات اساسی در عادت‌های روزانه دارد تا از پیشرفت بیماری جلوگیری شود.

🩺 پزشکان برای اطمینان از وضعیت بیمار، دوره‌های منظمی از تست ورزش یا اسکن هسته‌ای قلب (Myocardial Perfusion Imaging – تصویربرداری از نحوه پخش خون در عضله قلب) را توصیه می‌کنند. این بررسی‌ها نشان می‌دهند که آیا تنگی رگ‌ها در حال بدتر شدن است یا خیر. تا زمانی که الگوی درد تغییر نکند و با استراحت برطرف شود، بیماری پایدار تلقی می‌شود؛ اما هرگونه تغییر در شدت یا زمان درد، نیازمند مراجعه فوری به متخصص قلب است.