تعویض دریچه آئورت از راه پوست (TAVI) چیست و چگونه انجام می‌شود

✨ جراحی تاوی (TAVI – Transcatheter Aortic Valve Implantation) یک روش انقلابی و کم‌تهاجمی برای تعویض دریچه آئورت قلب است که بدون نیاز به باز کردن قفسه سینه انجام می‌شود. در این متد نوین، پزشکان دریچه مصنوعی را به صورت فشرده از طریق یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر به نام کاتتر (Catheter) از راه رگ‌های خونی (معمولاً از کشاله ران) به سمت قلب هدایت می‌کنند. این روش به‌ویژه برای افرادی که به دلیل سن بالا یا بیماری‌های زمینه‌ای توان تحمل جراحی سنگین قلب باز را ندارند، یک موهبت بزرگ محسوب می‌شود.

🏗️ ضرورت انجام تاوی زمانی ایجاد می‌شود که دریچه آئورت دچار تنگی شدید (Aortic Stenosis) شده باشد؛ وضعیتی که در آن دریچه رسوب گرفته و به خوبی باز نمی‌شود. این انسداد باعث می‌شود قلب برای پمپاژ خون به کل بدن تحت فشار خردکننده‌ای قرار بگیرد که منجر به تنگی نفس، درد سینه و غش کردن می‌شود. تاوی با جایگزینی یک دریچه جدید در داخل دریچه قدیمی، بلافاصله مسیر خروج خون را باز کرده و بار کاری قلب را به شدت کاهش می‌دهد.

💉 فرآیند اجرا معمولاً با بی‌حسی موضعی و آرام‌بخش (Sedation) انجام می‌شود و بیمار در طول عمل بیدار اما در آرامش است. جراح کاتتر حاوی دریچه را از طریق شریان فمورال (Femoral artery – رگ اصلی پا) وارد کرده و با دقت میلی‌متری و تحت هدایت تصاویر زنده رادیولوژی به محل دریچه آئورت می‌رساند. وقتی دریچه مصنوعی در محل دقیق قرار گرفت، باز شده و دریچه قدیمی و فرسوده را به دیواره می‌فشارد تا خود جایگزین آن شود.

🎈 دو نوع اصلی از دریچه‌ها در این روش استفاده می‌شود: دریچه‌های بادکنکی (Balloon-expandable) و دریچه‌های خود‌بازشونده (Self-expanding). در نوع اول، یک بالون کوچک داخل دریچه باد می‌شود تا آن را در جای خود محکم کند و در نوع دوم، دریچه به محض خروج از کاتتر، به دلیل خاصیت فلز حافظه‌دار به شکل نهایی خود باز می‌شود. هر دو نوع با بخیه‌های ظریف به یک فریم فلزی متصل هستند که مانند یک ستون محکم در دهانه آئورت قرار می‌گیرد.

🌬️ بزرگترین مزیت تاوی نسبت به جراحی سنتی، سرعت خیره‌کننده بهبودی است. در حالی که در جراحی قلب باز بیمار هفته‌ها دوران نقاهت دردناکی را پشت سر می‌گذارد، در روش تاوی اکثر بیماران تنها پس از یک یا دو روز از بیمارستان مرخص می‌شوند. نبود برش بزرگ روی سینه باعث می‌شود خطر عفونت زخم و خونریزی به حداقل برسد و بیمار بتواند ظرف چند روز به فعالیت‌های روزانه و حتی پیاده‌روی‌های سبک بازگردد.

🩺 پایش وضعیت قلب پس از عمل از طریق اکوکاردیوگرافی (Echocardiography) انجام می‌شود تا اطمینان حاصل شود که دریچه جدید به خوبی کار می‌کند و هیچ نشتی خونی در اطراف آن وجود ندارد. اگرچه این روش بسیار ایمن است، اما در موارد اندکی ممکن است دریچه جدید بر سیستم برق‌رسانی قلب فشار وارد کند؛ به همین دلیل برخی بیماران ممکن است پس از تاوی به یک پیس‌میکر (Pacemaker – باتری قلب) نیاز پیدا کنند تا ریتم قلبشان تنظیم بماند.

💊 مصرف داروهای ضد پلاکت پس از تاوی برای جلوگیری از تشکیل لخته‌های کوچک روی لبه‌های دریچه جدید ضروری است. همچنین بیمار باید به دستورالعمل‌های بهداشتی برای جلوگیری از عفونت دریچه (Endocarditis) توجه ویژه‌ای داشته باشد. با توجه به اینکه این فناوری مدام در حال پیشرفت است، امروزه دریچه‌های تاوی با دوام بسیار بالایی ساخته می‌شوند که کیفیت زندگی بیماران را برای سال‌های متمادی تضمین می‌کنند.

✨ جراحی تاوی مرزهای دانش پزشکی را جابه‌جا کرده و امید را به قلب‌هایی بازگردانده است که پیش از این “غیرقابل عمل” تلقی می‌شدند. این روش با تبدیل یک جراحی بزرگ به یک مداخله ظریف عروقی، رنج بیماران را به حداقل رسانده است. تاوی نه تنها تپش‌های قلب را روان می‌کند، بلکه به بیماران مسن اجازه می‌دهد تا سال‌های طلایی عمر خود را با توان بدنی بالاتر و بدون ترس از نفس‌تنگی سپری کنند.