ثبت‌کننده لوپ داخلی (ILR) چیست، چگونه کار می‌کند و چه زمانی استفاده می‌شود

📡 دستگاه ثبت‌کننده لوپ قابل کاشت (Implantable Loop Recorder) که به اختصار آی‌اِل‌آر (ILR) نامیده می‌شود، یک ابزار تشخیص هوشمند و مینیاتوری برای پایش طولانی‌مدت ریتم قلب است. این دستگاه که به اندازه یک فلش مموری کوچک یا حتی کوچک‌تر از یک چوب کبریت است، درست زیر پوست ناحیه قفسه سینه قرار می‌گیرد. وظیفه اصلی آن، ثبت و ضبط مداوم فعالیت الکتریکی قلب (ECG) برای ماه‌ها یا سال‌ها است تا اختلالاتی که به ندرت رخ می‌دهند و با تست‌های معمولی کشف نمی‌شوند، شناسایی گردند.

🧱 تفاوت بزرگ ILR با دستگاه‌های دیگر مانند هولتر (Holter Monitor) در مدت زمان پایش است. هولترها معمولاً فقط ۲۴ تا ۴۸ ساعت ضربان را ثبت می‌کنند، اما بسیاری از آریتمی‌ها یا علائم قلبی ممکن است فقط یک بار در ماه رخ دهند. ILR با عمر باتری که بین ۳ تا ۵ سال است، مانند یک نگهبان صبور عمل می‌کند که منتظر می‌ماند تا دقیقاً در لحظه بروز علائمی مثل غش کردن (Syncope) یا تپش قلب ناگهانی، نوار قلب بیمار را ضبط و تحلیل کند.

🩺 این دستگاه برای افرادی که دچار حملات غیرقابل توجیه غش، سرگیجه‌های شدید یا تپش قلب‌های پراکنده هستند، استاندارد طلایی تشخیص محسوب می‌شود. همچنین در بیمارانی که دچار سکته مغزی با علت نامشخص شده‌اند، از ILR برای جستجوی “فیبریلاسیون دهلیزی” (AFib) پنهان استفاده می‌شود. تشخیص این آریتمی مخفی می‌تواند از وقوع سکته‌های مغزی بعدی جلوگیری کند، زیرا پزشک بلافاصله پس از دریافت اطلاعات، داروهای رقیق‌کننده خون را شروع می‌کند.

💉 کاشت این دستگاه یک مداخله بسیار ساده، سریع و سرپایی است که معمولاً کمتر از ۱۰ دقیقه طول می‌کشد. پزشک با ایجاد یک خراش بسیار کوچک (حدود چند میلی‌متر) در سمت چپ قفسه سینه و با استفاده از یک ابزار تزریق مخصوص، دستگاه را زیر پوست قرار می‌دهد. این کار تنها با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و نیازی به بخیه زدن در اکثر موارد نیست؛ بیمار بلافاصله پس از کاشت می‌تواند به فعالیت‌های عادی روزانه خود بازگردد.

📱 دستگاه ILR به صورت هوشمند برنامه‌ریزی شده است. اگر ضربان قلب از حد معینی بالاتر یا پایین‌تر برود، دستگاه به طور خودکار آن لحظه را ضبط می‌کند. علاوه بر این، معمولاً یک دستگاه کنترل از راه دور کوچک یا یک اپلیکیشن موبایل در اختیار بیمار قرار می‌گیرد. اگر بیمار علامتی مانند سرگیجه حس کند، می‌تواند با فشردن یک دکمه، به دستگاه دستور دهد که نوار قلب چند دقیقه گذشته را علامت‌گذاری و ذخیره کند تا پزشک آن را بررسی نماید.

📡 یکی از قابلیت‌های شگفت‌انگیز این تکنولوژی، ارسال اطلاعات از راه دور (Remote Monitoring) است. دستگاه به صورت بی‌سیم اطلاعات ضبط شده را به یک مودم خانگی یا اپلیکیشن گوشی ارسال می‌کند و این داده‌ها مستقیماً به مطب پزشک یا مرکز قلب فرستاده می‌شوند. این یعنی پزشک می‌تواند بدون نیاز به مراجعه حضوری بیمار، از راه دور متوجه شود که در زمان غش کردن بیمار، ریتم قلب او چه تغییری کرده است و بر همان اساس درمان لازم را شروع کند.

🌬️ زندگی با ILR هیچ محدودیتی برای فرد ایجاد نمی‌کند. بیمار می‌تواند به راحتی ورزش کند، دوش بگیرد، شنا کند و از تمام لوازم برقی خانگی استفاده نماید. این دستگاه‌ها با سیستم‌های امنیتی فرودگاه و حتی دستگاه‌های MRI (در مدل‌های نوین سازگار با ام‌آر‌آی) تداخلی ندارند. برخلاف هولترهای خارجی، هیچ سیمی به بدن متصل نیست و دستگاه از روی لباس اصلاً دیده نمی‌شود، که این موضوع راحتی و آرامش روانی زیادی برای بیمار فراهم می‌کند.

🩹 زمانی که تشخیص قطعی توسط دستگاه انجام شد یا عمر باتری آن به پایان رسید، خارج کردن آن نیز به سادگیِ کاشت آن است. پزشک با یک برش کوچک دیگر، دستگاه را از زیر پوست خارج می‌کند. ILR در واقع یک “کارآگاه پزشکی” است که قطعات پازل بیماری‌های ناشناخته قلبی را کنار هم می‌چیند. این دستگاه با تبدیل شک و تردیدها به داده‌های علمی دقیق، مسیر درمان را برای بیمارانی که سال‌ها از علائم مبهم رنج می‌برند، کاملاً روشن می‌سازد.