ترمیم آنوریسم آئورت شکمی با استنت (EVAR) چیست و چگونه انجام می‌شود

🫧 EVAR یا Endovascular Aneurysm Repair یک روش کم‌تهاجمی برای درمان آنوریسم آئورت شکمی است؛ حالتی که در آن دیواره آئورت ضعیف و متورم می‌شود و خطر پارگی دارد. در EVAR، به‌جای جراحی باز و برش بزرگ شکم، یک استنت‌گرفت (Stent-Graft: لوله مصنوعی پوشیده‌شده با پارچه) از طریق رگ وارد می‌شود و داخل آئورت قرار می‌گیرد تا دیواره ضعیف را از داخل تقویت کند.

🫀 آنوریسم آئورت شکمی معمولاً بدون علامت است و به‌تدریج بزرگ می‌شود. اگر قطر آن به حد خطر برسد، احتمال پارگی و خونریزی داخلی بسیار بالا می‌رود. EVAR با قرار دادن یک لوله مصنوعی در داخل آئورت، مسیر جریان خون را از داخل گرفت عبور می‌دهد و فشار از روی دیواره ضعیف برداشته می‌شود، بنابراین خطر پارگی تقریباً از بین می‌رود.

🧭 این روش از طریق شریان فمورال در کشاله ران انجام می‌شود. پزشک یک کاتتر باریک را وارد رگ می‌کند و استنت‌گرفت را با هدایت تصویربرداری تا محل آنوریسم می‌برد. سپس استنت باز می‌شود و به دیواره آئورت می‌چسبد. این کار بدون نیاز به باز کردن شکم انجام می‌شود و برای بیمارانی که جراحی باز برایشان خطرناک است، بسیار مناسب است.

🔍 تصویربرداری با فلوروسکوپی و گاهی CT سه‌بعدی در طول EVAR نقش حیاتی دارد. این تصاویر به پزشک کمک می‌کنند استنت‌گرفت دقیقاً در محل مناسب قرار گیرد و شاخه‌های مهم مانند شریان‌های کلیوی مسدود نشوند. دقت میلی‌متری در این روش بسیار مهم است.

🛠️ استنت‌گرفت‌ها از فلز نیتینول یا استیل ساخته شده‌اند و با پارچه‌ای مقاوم پوشیده می‌شوند. این ساختار باعث می‌شود گرفت پس از باز شدن، شکل خود را حفظ کند و جریان خون را از داخل خود عبور دهد. با گذشت زمان، گرفت با دیواره آئورت تطابق بیشتری پیدا می‌کند.

🧬 EVAR برای بیمارانی که سن بالا دارند، بیماری‌های زمینه‌ای شدید دارند یا تحمل جراحی باز را ندارند، گزینه‌ای ایده‌آل است. این روش با کاهش تهاجم جراحی، خطرات را کم می‌کند و دوران نقاهت را کوتاه‌تر می‌سازد.

🩺 یکی از مزایای مهم EVAR این است که معمولاً تحت بی‌حسی موضعی یا بیهوشی سبک انجام می‌شود. بیمار در طول عمل درد زیادی احساس نمی‌کند و روند کار نسبتاً سریع است. این موضوع برای بیماران پرخطر بسیار ارزشمند است.

🫁 دوران نقاهت پس از EVAR بسیار کوتاه‌تر از جراحی باز است. بیمار معمولاً ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت مرخص می‌شود و می‌تواند خیلی زود به فعالیت‌های سبک روزمره برگردد. این تفاوت بزرگ یکی از دلایل محبوبیت EVAR است.

📈 نتایج EVAR در کوتاه‌مدت بسیار عالی است. خطر پارگی آنوریسم تقریباً بلافاصله پس از قرارگیری استنت از بین می‌رود و بیمار احساس امنیت بیشتری پیدا می‌کند. این روش میزان مرگ‌ومیر اولیه را نسبت به جراحی باز کاهش می‌دهد.

🧪 قبل از EVAR، بیمار باید CT آنژیوگرافی دقیق انجام دهد تا اندازه، شکل و محل آنوریسم مشخص شود. این اطلاعات تعیین می‌کنند که آیا بیمار کاندید مناسب EVAR هست یا خیر، زیرا برخی آنوریسم‌ها به‌دلیل شکل خاصشان نیاز به جراحی باز دارند.

🩻 یکی از چالش‌های EVAR احتمال نشت اندولیک (Endoleak) است؛ حالتی که مقداری خون هنوز وارد کیسه آنوریسم می‌شود. این مشکل معمولاً با پیگیری‌های منظم و گاهی درمان‌های تکمیلی برطرف می‌شود. به همین دلیل، پیگیری پس از EVAR بسیار مهم است.

🧠 EVAR یک درمان قطعی نیست، بلکه یک درمان نیازمند پیگیری مادام‌العمر است. بیمار باید به‌طور منظم CT یا سونوگرافی انجام دهد تا مطمئن شود استنت در جای خود ثابت مانده و نشت یا جابه‌جایی رخ نداده است.

🫂 برای بیمارانی که از جراحی باز می‌ترسند یا شرایط جسمی ضعیفی دارند، EVAR یک گزینه نجات‌بخش است. این روش با کمترین تهاجم، بیشترین محافظت را فراهم می‌کند و کیفیت زندگی را به‌طور قابل توجهی بهبود می‌دهد.

🌡️ عوارض EVAR نسبتاً کم هستند، اما ممکن است شامل خونریزی محل ورود کاتتر، آسیب به رگ، نشت اندولیک یا مشکلات کلیوی ناشی از ماده حاجب باشند. تیم پزشکی با اقدامات پیشگیرانه این خطرات را به حداقل می‌رساند.

🧭 در برخی بیماران، آنوریسم در ناحیه‌ای قرار دارد که شاخه‌های مهمی مانند شریان‌های کلیوی یا مزانتریک درگیر هستند. در این موارد از EVARهای پیشرفته مانند FEVAR (Fenestrated EVAR) یا BEVAR استفاده می‌شود که طراحی پیچیده‌تری دارند و شاخه‌ها را حفظ می‌کنند.

🧘 بسیاری از بیماران پس از EVAR احساس آرامش و امنیت بیشتری دارند، زیرا می‌دانند خطر پارگی آنوریسم که می‌تواند کشنده باشد، از بین رفته است. این احساس بهبود روانی بخش مهمی از موفقیت درمان است.

🫀 EVAR بخشی از یک برنامه جامع مدیریت آنوریسم است. کنترل فشار خون، ترک سیگار، کاهش چربی خون و پیگیری منظم نقش مهمی در موفقیت بلندمدت این روش دارند. بدون این اقدامات، خطر رشد مجدد آنوریسم وجود دارد.

🔬 پیشرفت‌های تکنولوژی باعث شده استنت‌گرفت‌های امروزی بسیار دقیق‌تر، انعطاف‌پذیرتر و سازگارتر با آناتومی بیماران باشند. این پیشرفت‌ها باعث شده EVAR برای طیف وسیع‌تری از بیماران قابل انجام باشد.

🌈 در مجموع، EVAR یک روش کم‌تهاجمی، ایمن و بسیار مؤثر برای درمان آنوریسم آئورت شکمی است. این روش با کاهش خطر پارگی، کوتاه کردن دوران نقاهت و افزایش ایمنی، به بیماران کمک می‌کند زندگی سالم‌تر و مطمئن‌تری داشته باشند.