استنت‌گذاری عروق کرونر (Coronary Stenting) چیست و چگونه انجام می‌شود

💎 استنت‌گذاری عروق کرونر (Coronary Stenting) یک روش درمانی پیشرفته و کم‌تهاجمی است که برای باز نگه داشتن رگ‌های قلب که در اثر رسوب چربی و کلسیم تنگ شده‌اند، استفاده می‌شود. استنت در واقع یک لوله توری شکل بسیار ظریف از جنس فلز یا مواد پلیمری است که مانند یک ستون محافظ در داخل رگ قرار می‌گیرد. این وسیله اجازه می‌دهد خون به راحتی به عضله قلب برسد و از بروز درد قفسه سینه یا سکته قلبی جلوگیری می‌کند.

🧱 ضرورت استفاده از استنت زمانی ایجاد می‌شود که دیواره رگ‌ها به دلیل بیماری آترواسکلروز (Atherosclerosis – تصلب شرایین) ضعیف و تنگ شده باشند. در این حالت، حتی اگر رگ با بالون باز شود، ممکن است دوباره به دلیل خاصیت ارتجاعی فرو بریزد. استنت با ایجاد یک تکیه‌گاه دائمی در محل گرفتگی، از بازگشت تنگی (Restenosis) جلوگیری کرده و تضمین می‌کند که شاهراه خون‌رسانی به قلب همواره باز بماند.

💉 این فرآیند معمولاً از طریق یک کاتتر (Catheter – لوله نازک و منعطف) انجام می‌شود که از راه رگ کشاله ران یا مچ دست به سمت قلب هدایت می‌گردد. پزشک متخصص ابتدا با استفاده از یک بالون کوچک، محل گرفتگی را کمی باز کرده و سپس استنت فشرده شده را که روی بالون قرار دارد به محل مورد نظر می‌برد. با باد شدن بالون، استنت باز شده و به دیواره رگ می‌چسبد و در همان‌جا برای همیشه باقی می‌ماند.

🌟 امروزه اکثر استنت‌های مورد استفاده از نوع دارویی (Drug-Eluting Stents) هستند. این استنت‌ها با لایه‌ای از داروهای مخصوص پوشانده شده‌اند که به آرامی در دیواره رگ آزاد می‌شوند. این داروها از رشد بیش از حد بافت در داخل استنت جلوگیری می‌کنند؛ فرآیندی که در استنت‌های فلزی قدیمی شایع بود و باعث می‌شد رگ دوباره بسته شود. استنت‌های دارویی نرخ موفقیت درمان را به شدت افزایش داده‌اند.

🩺 یکی از مزایای بزرگ استنت‌گذاری این است که نیازی به جراحی قلب باز و شکافتن قفسه سینه ندارد. بیمار معمولاً تحت بی‌حسی موضعی است و می‌تواند در طول عمل بیدار باشد. زمان بهبودی بسیار سریع است و اکثر بیماران تنها پس از یک شب بستری در بیمارستان، مرخص شده و می‌توانند ظرف چند روز به فعالیت‌های عادی خود بازگردند. این موضوع استنت را به یک گزینه محبوب و ایمن تبدیل کرده است.

🩹 پس از قرار دادن استنت، مصرف داروهای ضد پلاکت (Antiplatelets) مانند آسپرین و کلوپیدوگرل حیاتی است. این داروها اجازه نمی‌دهند لخته‌های خون روی سطح فلزی استنت تشکیل شوند. دوره مصرف این داروها توسط پزشک تعیین می‌شود و قطع زودهنگام آن‌ها می‌تواند منجر به انسداد ناگهانی استنت و سکته قلبی شود. بنابراین، نظم در مصرف دارو کلید اصلی ماندگاری اثر استنت است.

🔬 نسل‌های جدیدتری از استنت‌ها نیز ابداع شده‌اند که به آن‌ها استنت‌های جذبی (Absorbable Scaffolds) می‌گویند. این تجهیزات پس از انجام وظیفه خود و بازسازی دیواره رگ، به مرور زمان (طی ۱ تا ۳ سال) توسط بدن جذب شده و ناپدید می‌شوند. این کار باعث می‌شود رگ دوباره خاصیت طبیعی و انعطاف‌پذیری خود را به دست آورد و هیچ جسم خارجی دائمی در آن باقی نماند.

🏥 اگرچه استنت‌گذاری یک روش بسیار ایمن است، اما پایش منظم پس از عمل ضروری است. بیمار باید فشار خون، قند و چربی خون خود را به دقت کنترل کند تا از ایجاد رسوبات جدید در سایر نقاط رگ جلوگیری شود. انجام تست‌های دوره‌ای مانند تست ورزش یا اکوکاردیوگرافی به پزشک کمک می‌کند تا از عملکرد صحیح استنت و سلامت کلی سیستم خون‌رسانی قلب اطمینان حاصل کند.

🏃 سبک زندگی پس از استنت‌گذاری باید به سمت سلامت کامل تغییر کند. پیاده‌روی منظم، رژیم غذایی مدیترانه‌ای و دوری از استرس به قلب کمک می‌کند تا با شرایط جدید سازگار شود. استنت‌گذاری پایان درمان نیست، بلکه شروع یک دوره جدید است که در آن بیمار با مراقبت بیشتر از خود، از تکرار گرفتگی عروق پیشگیری می‌کند و کیفیت زندگی خود را بهبود می‌بخشد.

🚭 ترک سیگار برای بیمارانی که استنت دریافت کرده‌اند، حیاتی‌ترین اقدام است. دخانیات باعث التهاب رگ‌ها و افزایش سریع پلاک‌های چربی می‌شود که می‌تواند حتی استنت‌های دارویی را نیز با مشکل مواجه کند. با ترک سیگار و رعایت توصیه‌های پزشکی، استنت می‌تواند برای دهه‌ها بدون مشکل کار کند و به فرد اجازه دهد تا بدون محدودیت و ترس از درد قفسه سینه، از زندگی لذت ببرد.

✨ استنت‌گذاری عروق کرونر یکی از بزرگترین دستاوردهای مهندسی پزشکی است که تپش قلب را برای میلیون‌ها نفر تضمین کرده است. این فنر کوچک، نمادی از دقت و ظرافت در درمان بیماری‌های قلبی است. با استفاده از این تکنولوژی، مسیرهای مسدود شده به بزرگراه‌هایی برای عبور خون تبدیل می‌شوند و زندگی دوباره به عضله قلب باز می‌گردد.