جراحی برداشت میکسوم قلب (Cardiac Myxoma Resection) چیست و چگونه انجام می‌شود

💎 جراحی برداشتن میکسوم قلبی (Cardiac Myxoma Resection) یک عمل جراحی قلب باز است که برای خارج کردن شایع‌ترین نوع تومور خوش‌خیم قلب انجام می‌شود. میکسوم‌ها تومورهایی ژلاتینی و نرم هستند که معمولاً در دهلیز چپ قلب رشد می‌کنند و علی‌رغم اینکه سرطانی نیستند، به دلیل موقعیت حساسشان می‌توانند باعث انسداد جریان خون یا ایجاد سکته‌های مغزی ناشی از کنده شدن تکه‌های تومور شوند. تنها راه درمان قطعی و نهایی برای این بیماران، جراحی فوری و خارج کردن کامل تومور به همراه ریشه آن است.

🏗️ ضرورت این جراحی بلافاصله پس از تشخیص توسط اکوکاردیوگرافی (Echocardiography – سونوگرافی قلب) مشخص می‌شود. میکسوم‌ها مانند یک “توپ متحرک” در داخل قلب عمل می‌کنند که با هر تپش ممکن است دهانه دریچه میترال را مسدود کنند و باعث تنگی نفس ناگهانی یا غش شوند. همچنین خطر بسیار بالای آمبولی (Emboli – حرکت ذرات تومور در جریان خون) وجود دارد که می‌تواند به رگ‌های مغز برسد. به همین دلیل، جراحی میکسوم برخلاف بسیاری از جراحی‌های دیگر، به صورت اورژانسی یا نیمه‌اورژانسی برنامه‌ریزی می‌شود.

🩺 فرآیند جراحی تحت بیهوشی عمومی و با استفاده از دستگاه پمپ قلب و ریه (Cardiopulmonary Bypass) انجام می‌شود. جراح با باز کردن قفسه سینه و متوقف کردن موقت قلب، وارد دهلیز می‌شود تا دسترسی کامل به تومور داشته باشد. بسیار حیاتی است که در طول عمل، تومور با ظرافت دستکاری شود تا ذرات آن جدا نشده و در قلب رها نشوند. جراح نه تنها تومور، بلکه بخشی از دیواره قلب را که تومور به آن چسبیده است (معمولاً دیواره بین دو دهلیز) نیز برمی‌دارد تا از بازگشت مجدد آن جلوگیری کند.

💉 پس از برداشتن تومور، جراح باید نقص ایجاد شده در دیواره قلب را بازسازی کند. اگر سوراخ ناشی از برداشتن ریشه تومور بزرگ باشد، از یک “وصله” (Patch) مصنوعی یا بافتی (مانند پریکارد خودِ بیمار) برای بستن دیواره استفاده می‌شود. این مرحله با دقت بسیار بالا انجام می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که هیچ ارتباط غیرطبیعی بین دهلیزهای چپ و راست باقی نمانده و ساختار داخلی قلب کاملاً ترمیم شده است.

🌪️ یکی از ویژگی‌های مهم جراحی میکسوم، بررسی دقیق تمام حفره‌های قلب در حین عمل است. اگرچه میکسوم‌ها اغلب تک‌تایی هستند، اما جراح باید مطمئن شود که تومورهای کوچک‌تری در سایر دهلیزها یا بطن‌ها وجود ندارند. شستشوی کامل حفرات قلب پس از خروج تومور برای پاکسازی ذرات میکروسکوپی احتمالی، بخشی جدایی‌ناپذیر از پروتکل جراحی است تا خطر عوارض بعد از عمل به حداقل برسد.

🌊 ایمنی این جراحی در دستان تیم‌های مجرب جراحی قلب بسیار بالاست و نرخ موفقیت آن فوق‌العاده است. از آنجایی که تومور خوش‌خیم است، خارج کردن کامل آن معمولاً به معنای درمان قطعی بیمار است. بلافاصله پس از جراحی، علائمی مانند تنگی نفس، خستگی و تپش قلب که ناشی از انسداد دریچه توسط تومور بود، به طور کامل از بین می‌روند و بیمار حس سبکی و بهبود در تنفس را تجربه می‌کند.

🛡️ دوران نقاهت در بیمارستان معمولاً بین ۵ تا ۷ روز طول می‌کشد. در روزهای اول، بیمار در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) تحت نظر است تا ریتم قلب و وضعیت ریه‌ها به دقت بررسی شود. چون جراحی شامل باز کردن حفرات قلب بوده، کنترل ریتم‌های نامنظم قلبی (Arrhythmias) که ممکن است به صورت موقت پس از عمل رخ دهد، توسط داروها انجام می‌شود. بازگشت به فعالیت‌های عادی و محیط کار معمولاً پس از ۶ تا ۸ هفته استراحت در منزل امکان‌پذیر است.

🏥 پایش طولانی‌مدت برای این بیماران اهمیت زیادی دارد. اگرچه احتمال بازگشت میکسوم کم است (حدود ۱ تا ۳ درصد)، اما بیماران باید به صورت سالانه با اکوکاردیوگرافی بررسی شوند. این موضوع به‌ویژه در افرادی که سندروم‌های ژنتیکی (مانند کمپلکس کارنی) دارند و مستعد رشد تومورهای متعدد هستند، حیاتی‌تر است. تشخیص زودهنگام در صورت عود مجدد، اجازه می‌دهد که درمان‌های بعدی با ریسک بسیار کمتری انجام شوند.

🔬 مراقبت‌های پس از عمل شامل مدیریت زخم قفسه سینه و انجام تمرینات تنفسی با دستگاه اسپیرومتری (Spirometry) برای تقویت ریه‌ها است. بیمار باید از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کند تا استخوان جناغ به خوبی جوش بخورد. تغذیه سالم و پیاده‌روی‌های کوتاه و منظم، بخشی از برنامه بهبودی است که به تقویت عضله قلب کمک می‌کند. اکثر بیماران پس از این عمل طول عمر کاملاً طبیعی و با کیفیتی خواهند داشت.

🩹 در نهایت، جراحی برداشتن میکسوم قلبی نمونه‌ای از پیروزی جراحی مدرن بر ضایعات خطرناک داخلی است. این عمل با حذف یک توده مزاحم از مسیر جریان خون، قلب را از خطر انسداد و مغز را از خطر سکته نجات می‌دهد. این تکنولوژی و مهارت جراحی، یک وضعیت تهدیدکننده زندگی را به یک داستان موفقیت پزشکی تبدیل می‌کند که در آن بیمار با قلبی پاکسازی شده و سالم به آغوش زندگی بازمی‌گردد.