آنژین صدری (Angina Pectoris) چیست، چه علائمی دارد و چگونه تشخیص داده میشود
Angina Pectoris
💛 آنژین صدری حالتی است که در آن عضله قلب به اندازه کافی خون و اکسیژن دریافت نمیکند و همین کمبود باعث ایجاد درد یا فشار در قفسه سینه میشود. این درد معمولاً هنگام فعالیت یا استرس ظاهر میشود، چون قلب در این شرایط نیاز بیشتری به خون دارد و رگهای تنگشده نمیتوانند این نیاز را برطرف کنند.
🔥 شایعترین علت آنژین، تنگی عروق کرونر بهدلیل آترواسکلروز است؛ یعنی رسوب چربی و کلسترول در دیواره رگها. این رسوبات بهتدریج رگ را باریک میکنند و جریان خون را محدود میسازند، بهخصوص زمانی که قلب به خون بیشتری نیاز دارد.
🫀 درد آنژینی معمولاً بهصورت فشار، سنگینی یا سوزش در وسط قفسه سینه احساس میشود و ممکن است به بازو، گردن، فک یا پشت انتشار پیدا کند. این درد اغلب چند دقیقه طول میکشد و با استراحت یا مصرف نیتروگلیسیرین بهتر میشود.
🌬️ برخی بیماران بهجای درد، فقط احساس تنگی نفس، خستگی یا سنگینی در قفسه سینه دارند. این حالت بهویژه در زنان، سالمندان و بیماران دیابتی شایعتر است و ممکن است تشخیص را دشوار کند.
⚡ آنژین پایدار نوعی از آنژین است که الگوی مشخصی دارد؛ یعنی درد با فعالیت ایجاد میشود و با استراحت برطرف میگردد. این نوع معمولاً قابل پیشبینی است و نشاندهنده تنگی ثابت و مزمن رگهاست.
🚨 آنژین ناپایدار خطرناکتر است، زیرا درد حتی در حالت استراحت هم رخ میدهد و شدت یا مدت آن بیشتر از قبل است. این حالت میتواند نشانه پارگی پلاک و تشکیل لخته باشد و نیاز به مراقبت فوری دارد.
🧊 نوع دیگری از آنژین، آنژین وازواسپاستیک یا پرینزمتال است که در اثر اسپاسم ناگهانی رگ کرونر ایجاد میشود. این نوع معمولاً در حالت استراحت رخ میدهد و ممکن است با نوسانات ریتم قلب همراه باشد.
🩺 تشخیص آنژین با شرح حال دقیق، نوار قلب، تست ورزش و تصویربرداریهایی مانند اکو یا سیتی آنژیوگرافی انجام میشود. در موارد پیچیده، آنژیوگرافی تهاجمی برای مشاهده مستقیم رگها لازم است.
🧪 آزمایش خون برای بررسی آنزیمهای قلبی در مواردی که احتمال سکته وجود دارد اهمیت دارد. افزایش این آنزیمها نشاندهنده آسیب عضله قلب است و آنژین ساده را از سکته قلبی تفکیک میکند.
💊 درمان آنژین شامل داروهایی است که جریان خون قلب را بهبود میدهند، مانند نیتروگلیسیرین، بتابلوکرها، مسدودکنندههای کلسیم و استاتینها. این داروها میتوانند علائم را کاهش دهند و از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند.
🛠️ در مواردی که تنگی رگ شدید باشد، آنژیوپلاستی با بالون و استنتگذاری انجام میشود. این روش رگ را باز میکند و جریان خون را به حالت طبیعی بازمیگرداند و معمولاً نتایج سریعی ایجاد میکند.
🏥 برای بیماران با تنگیهای متعدد یا پیچیده، جراحی بایپس کرونر گزینه مناسبتری است. در این روش مسیر جدیدی برای عبور خون ایجاد میشود تا نواحی کمخون قلب تغذیه شوند.
🚶 تغییر سبک زندگی بخش مهمی از درمان آنژین است. فعالیت بدنی منظم، کاهش وزن، ترک سیگار و رژیم غذایی سالم میتوانند بهطور چشمگیری خطر حمله قلبی را کاهش دهند.
🍎 رژیم غذایی مناسب شامل مصرف سبزیجات، میوهها، ماهی، غلات کامل و کاهش چربیهای اشباع و قندهای ساده است. این تغییرات میتوانند سطح کلسترول را کاهش دهند و سلامت عروق را بهبود بخشند.
🧘 مدیریت استرس نقش مهمی در کنترل آنژین دارد. استرس مزمن میتواند فشار خون را بالا ببرد و ضربان قلب را افزایش دهد و در نتیجه نیاز قلب به اکسیژن بیشتر شود و درد تشدید گردد.
🫂 بیماران مبتلا به آنژین باید علائم هشداردهنده را بشناسند. اگر درد طولانیتر از معمول شد، با استراحت بهتر نشد یا همراه با تعریق، تهوع یا بیقراری بود، باید فوراً به اورژانس مراجعه کنند.
🧬 برخی افراد بهدلیل سابقه خانوادگی یا عوامل ژنتیکی بیشتر در معرض آنژین هستند. در این افراد غربالگری زودهنگام و کنترل دقیق عوامل خطر اهمیت بیشتری دارد.
🌡️ هوای سرد میتواند آنژین را تشدید کند، زیرا سرما باعث انقباض رگها میشود و جریان خون را کاهش میدهد. بیماران باید در هوای سرد از فعالیت شدید پرهیز کنند.
🛡️ آنژین اگرچه نشانهای هشداردهنده است، اما با درمان مناسب قابلکنترل است. هدف درمان کاهش علائم، جلوگیری از سکته قلبی و بهبود کیفیت زندگی بیمار است.
🌱 آگاهی از علائم، کنترل عوامل خطر و مراجعه بهموقع به پزشک میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند و به بیماران کمک کند زندگی سالمتر و ایمنتری داشته باشند.
