ابلیشن فیبریلاسیون دهلیزی (AFib Ablation) چیست و چگونه انجام می‌شود

🫧 AFib Ablation یا Catheter Ablation for Atrial Fibrillation یک روش کم‌تهاجمی و بسیار مؤثر برای درمان فیبریلاسیون دهلیزی است؛ آریتمی شایعی که باعث تپش نامنظم قلب، تنگی نفس، خستگی و افزایش خطر سکته مغزی می‌شود. هدف این روش از بین بردن نواحی کوچکی از بافت قلب است که سیگنال‌های الکتریکی نابجا تولید می‌کنند و ریتم طبیعی قلب را مختل می‌سازند.

🫀 در فیبریلاسیون دهلیزی، دهلیزهای قلب به‌جای انقباض هماهنگ، دچار لرزش سریع و نامنظم می‌شوند. این بی‌نظمی معمولاً از نواحی اطراف وریدهای ریوی در دهلیز چپ آغاز می‌شود. Ablation با ایجاد زخم‌های کنترل‌شده در این نواحی، مسیرهای الکتریکی نابجا را مسدود می‌کند و ریتم قلب را به حالت طبیعی نزدیک می‌سازد.

🧭 این روش از طریق کاتتریزاسیون انجام می‌شود. پزشک چند کاتتر باریک را از طریق ورید فمورال وارد بدن می‌کند و آن‌ها را با هدایت تصویربرداری تا دهلیز چپ می‌برد. سپس با استفاده از انرژی رادیوفرکوئنسی (RF Ablation: سوزاندن با امواج) یا کرایو (Cryoablation: انجماد کنترل‌شده)، بافت‌های مسئول آریتمی را غیرفعال می‌کند.

🔍 یکی از مهم‌ترین تکنیک‌ها در AFib Ablation، ایزوله‌سازی وریدهای ریوی (PVI – Pulmonary Vein Isolation) است. در این روش، پزشک یک حلقه کامل از بافت اطراف وریدهای ریوی را Ablate می‌کند تا سیگنال‌های نابجا نتوانند وارد دهلیز شوند. این تکنیک پایه اصلی درمان فیبریلاسیون دهلیزی است.

🛠️ در برخی بیماران، به‌ویژه کسانی که AFib طولانی‌مدت دارند، ممکن است نیاز به Ablation گسترده‌تر باشد. این شامل خطوط اضافی در دهلیز چپ، Ablation گانگلیون‌های عصبی یا درمان نواحی با فعالیت الکتریکی پیچیده است. انتخاب تکنیک به نوع AFib و ساختار قلب بستگی دارد.

🧬 AFib Ablation معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا آرام‌بخشی عمیق انجام می‌شود. بیمار در طول عمل هیچ دردی احساس نمی‌کند و تیم پزشکی ریتم قلب، فشار خون و وضعیت عمومی را به‌طور مداوم پایش می‌کند. کل عمل معمولاً ۲ تا ۴ ساعت طول می‌کشد.

🩺 پس از Ablation، بسیاری از بیماران ریتم طبیعی (سینوسی) را دوباره به دست می‌آورند. حتی اگر AFib به‌طور کامل از بین نرود، شدت و تعداد حملات به‌طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. این بهبود کیفیت زندگی را افزایش می‌دهد و نیاز به داروها را کم می‌کند.

🫁 برخی بیماران ممکن است در هفته‌های اول پس از Ablation دچار تپش قلب یا آریتمی‌های گذرا شوند. این حالت طبیعی است و به‌دلیل التهاب بافتی رخ می‌دهد. معمولاً پس از چند هفته برطرف می‌شود و نتیجه نهایی پس از ۲ تا ۳ ماه مشخص می‌شود.

📈 مطالعات نشان داده‌اند که AFib Ablation در بیماران با AFib پاروکسیسمال (حملاتی) موفقیت بسیار بالایی دارد. در AFib پایدار یا طولانی‌مدت نیز نتایج خوب است، اما ممکن است نیاز به Ablation دوم وجود داشته باشد. با این حال، در مجموع این روش یکی از مؤثرترین درمان‌های آریتمی است.

🧪 قبل از Ablation، بیمار باید تحت بررسی کامل قرار گیرد. اکو، هولتر، آزمایش خون و گاهی CT یا MRI دهلیز چپ انجام می‌شود. این بررسی‌ها به پزشک کمک می‌کنند ساختار قلب و مسیرهای الکتریکی را بهتر بشناسد و برنامه‌ریزی دقیق‌تری انجام دهد.

🩻 در طول عمل، از سیستم‌های نقشه‌برداری سه‌بعدی (3D Mapping Systems) استفاده می‌شود. این سیستم‌ها بدون نیاز به اشعه زیاد، نقشه دقیقی از دهلیز ایجاد می‌کنند و به پزشک کمک می‌کنند Ablation را با دقت میلی‌متری انجام دهد.

🧠 یکی از مزایای مهم AFib Ablation کاهش خطر سکته مغزی است. اگرچه برخی بیماران همچنان نیاز به داروهای ضدانعقاد دارند، اما در بسیاری موارد با کنترل بهتر ریتم، خطر لخته‌سازی کاهش می‌یابد. تصمیم‌گیری درباره قطع دارو همیشه بر عهده پزشک است.

🫂 دوران نقاهت پس از Ablation کوتاه است. بیمار معمولاً همان روز یا روز بعد مرخص می‌شود و می‌تواند فعالیت‌های سبک را از سر بگیرد. فقط باید از فعالیت‌های سنگین برای چند روز پرهیز کند. نوشیدن مایعات کافی و کنترل علائم اهمیت دارد.

🌡️ عوارض AFib Ablation نادر هستند، اما ممکن است شامل خونریزی محل ورود کاتتر، تامپوناد قلبی، آسیب به ورید ریوی یا آریتمی‌های موقت باشند. با این حال، در مراکز باتجربه احتمال این عوارض بسیار پایین است و مزایای درمانی آن بسیار بیشتر است.

🧭 AFib Ablation برای بیمارانی که داروها برایشان مؤثر نیست یا عوارض دارویی دارند، گزینه‌ای بسیار مناسب است. این روش می‌تواند سال‌ها ریتم طبیعی را حفظ کند و نیاز به بستری‌های مکرر را کاهش دهد.

🧘 بسیاری از بیماران پس از Ablation احساس می‌کنند زندگی‌شان تغییر کرده است. کاهش تپش قلب، بهبود خواب، افزایش انرژی و توانایی فعالیت از مهم‌ترین نتایج این درمان هستند.

🫀 AFib Ablation یک درمان هدفمند است که به‌جای کنترل علائم، منبع اصلی آریتمی را از بین می‌برد. این ویژگی باعث شده یکی از مؤثرترین و محبوب‌ترین روش‌های درمان فیبریلاسیون دهلیزی باشد.

🔬 پیشرفت‌های جدید در تکنولوژی لیزر، کرایو، نقشه‌برداری سه‌بعدی و کاتترهای هوشمند باعث شده این روش ایمن‌تر، سریع‌تر و مؤثرتر از گذشته باشد. آینده درمان AFib با Ablation روشن‌تر از همیشه است.

🌈 در مجموع، AFib Ablation یک روش کم‌تهاجمی، ایمن و بسیار مؤثر برای درمان فیبریلاسیون دهلیزی است. این روش با از بین بردن مسیرهای الکتریکی نابجا، ریتم قلب را بهبود می‌دهد و کیفیت زندگی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.