دیسکینزی چیست و چه معنایی در ارزیابی حرکت دیواره دارد
دیسکینزی
Dyskinesia به حالتی گفته میشود که بخشی از دیواره قلب بهجای حرکت طبیعی به سمت داخل، در هنگام انقباض به سمت بیرون برجسته میشود. این حرکت معکوس یکی از شدیدترین انواع اختلالات حرکتی دیواره قلب است و معمولاً نشاندهنده آسیب گسترده و جدی عضله قلب میباشد. در یک قلب سالم، تمام بخشهای بطن چپ هنگام سیستول بهطور هماهنگ به سمت مرکز حفره حرکت میکنند، اما در دیسکینزی این الگو کاملاً برعکس میشود.
دیسکینزی معمولاً پس از سکته قلبی وسیع رخ میدهد. زمانی که یک ناحیه از عضله قلب دچار نکروز شدید شود، نهتنها توانایی انقباض را از دست میدهد، بلکه در هنگام انقباض بطن، فشار داخل حفره باعث میشود آن بخش ضعیف به سمت بیرون برآمده شود. این حرکت غیرطبیعی نشانهای از ضعف شدید ساختاری دیواره است.
این حالت اغلب در نواحیای دیده میشود که دچار اسکار وسیع شدهاند. بافت اسکار سفت و غیرقابلانقباض است و نمیتواند مانند عضله سالم عمل کند. بنابراین در هنگام انقباض، بهجای مشارکت در پمپاژ، به بیرون رانده میشود و دیسکینزی ایجاد میکند.
دیسکینزی میتواند باعث کاهش شدید عملکرد پمپاژ قلب شود. وقتی بخشی از دیواره بهجای کمک به انقباض، در جهت مخالف حرکت میکند، انرژی قلب هدر میرود و کسر جهشی کاهش مییابد. این وضعیت میتواند به نارسایی قلبی منجر شود.
در برخی بیماران، دیسکینزی باعث ایجاد آنوریسم بطن چپ میشود. در این حالت، ناحیه آسیبدیده بهصورت یک برآمدگی دائمی درمیآید که در هر ضربان به بیرون حرکت میکند. این آنوریسم میتواند خطر لخته شدن خون و حتی پارگی دیواره را افزایش دهد.
دیسکینزی معمولاً با آریتمیهای خطرناک همراه است. بافت اسکار و ناحیه دیسکینت میتواند مسیرهای الکتریکی قلب را مختل کند و زمینهساز ضربانهای نامنظم شود. این آریتمیها ممکن است نیاز به درمان دارویی یا دستگاه ICD داشته باشند.
اکوکاردیوگرافی ابزار اصلی برای تشخیص دیسکینزی است. در اکو، ناحیه آسیبدیده بهوضوح در جهت مخالف حرکت طبیعی دیده میشود. این یافته یکی از مشخصترین نشانههای آسیب شدید عضله قلب است.
MRI قلب نیز برای ارزیابی دیسکینزی بسیار دقیق است. این روش میتواند میزان اسکار، ضخامت دیواره و شدت حرکت معکوس را مشخص کند. MRI بهویژه در برنامهریزی درمان و تصمیمگیری درباره جراحی آنوریسم اهمیت دارد.
دیسکینزی معمولاً نشانهای از آسیب دائمی است. برخلاف هیپوکینزی که ممکن است با بهبود خونرسانی بهتر شود، دیسکینزی اغلب ناشی از بافت غیرزنده است و قابل برگشت نیست. بنابراین درمان آن بیشتر بر مدیریت علائم و پیشگیری از عوارض تمرکز دارد.
وجود دیسکینزی میتواند باعث افزایش حجم انتهای دیاستول و اتساع بطن چپ شود. این تغییرات هندسی باعث میشود بطن چپ شکل کرویتری پیدا کند و کارایی پمپاژ کاهش یابد. این فرآیند بهعنوان Remodeling منفی شناخته میشود.
در تست استرس اکو، دیسکینزی معمولاً تغییری نمیکند، زیرا ناحیه آسیبدیده دیگر قابلیت انقباض ندارد. این موضوع به پزشک کمک میکند بین ایسکمی قابل برگشت و آسیب دائمی تمایز قائل شود.
دیسکینزی میتواند باعث کاهش شدید تحمل فعالیت شود. بیماران ممکن است دچار تنگی نفس، خستگی و احساس ضعف شوند. این علائم معمولاً به دلیل کاهش توان پمپاژ قلب و افزایش فشارهای داخل قلب ایجاد میشوند.
در برخی موارد، دیسکینزی ممکن است نیاز به جراحی ترمیم یا برداشتن آنوریسم داشته باشد. این تصمیم معمولاً زمانی گرفته میشود که ناحیه دیسکینت باعث نارسایی شدید یا آریتمیهای خطرناک شده باشد.
درمان دارویی شامل داروهای نارسایی قلبی، ضدپلاکتها و کنترل عوامل خطر عروقی است. این درمانها نمیتوانند دیسکینزی را برطرف کنند، اما میتوانند عملکرد کلی قلب را بهبود دهند و از عوارض جلوگیری کنند.
در نهایت، دیسکینزی یکی از شدیدترین اختلالات حرکتی دیواره قلب است و نشاندهنده آسیب گسترده عضله میباشد. تشخیص دقیق، پیگیری منظم و درمان مناسب میتواند از پیشرفت نارسایی قلبی جلوگیری کند و خطر آریتمی را کاهش دهد.
