استنتگذاری چیست، چگونه انجام میشود و چه کاربردی دارد
استنتگذاری
🫧 استنتگذاری یک روش درمانی کمتهاجمی است که برای باز کردن رگهای تنگ یا بستهشده قلب استفاده میشود. در این روش، پزشک یک لوله باریک به نام کاتتر را وارد رگ میکند و آن را تا محل تنگی هدایت میکند. سپس یک بالون کوچک باز میشود تا رگ گشاد شود و در همان محل یک استنت (Stent: فنر فلزی کوچک) قرار میگیرد تا رگ باز بماند و جریان خون به حالت طبیعی برگردد.
🫀 استنتگذاری معمولاً زمانی انجام میشود که بیمار دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس یا علائم بیماری عروق کرونر باشد و تستهای تشخیصی نشان دهند که رگها تنگ شدهاند. این روش میتواند از سکته قلبی جلوگیری کند یا در زمان سکته، جان بیمار را نجات دهد. استنت مانند یک ستون نگهدارنده عمل میکند و اجازه نمیدهد رگ دوباره بهراحتی بسته شود.
🧭 این روش معمولاً از طریق شریان مچ دست (رادیال) یا کشاله ران (فمورال) انجام میشود. مسیر رادیال به دلیل راحتی بیشتر و خطر خونریزی کمتر، امروزه بسیار محبوب است. بیمار در طول عمل هوشیار است و فقط بیحسی موضعی دریافت میکند، بنابراین روند کار برای او قابل تحمل و کمدرد است.
🔍 پس از ورود کاتتر به رگ، پزشک با تزریق ماده حاجب و تصویربرداری زنده، محل دقیق تنگی را پیدا میکند. سپس بالون در محل تنگی باد میشود و استنت روی دیواره رگ قرار میگیرد. پس از باز شدن استنت، بالون جمع میشود و کاتتر خارج میگردد، اما استنت در رگ باقی میماند.
🛠️ استنتها انواع مختلفی دارند. استنت فلزی ساده (Bare-metal stent) نسل قدیمیتر است و فقط نقش نگهدارنده دارد. استنت دارویی (Drug-eluting stent) نوع پیشرفتهتری است که دارو آزاد میکند تا از رشد مجدد بافت و تنگی دوباره جلوگیری کند. امروزه بیشتر بیماران از استنت دارویی بهره میبرند.
🧬 انتخاب نوع استنت به شرایط بیمار، محل تنگی و سابقه بیماریهای دیگر بستگی دارد. برای مثال، در بیماران دیابتی یا کسانی که رگهای کوچک دارند، استنت دارویی معمولاً انتخاب بهتری است زیرا احتمال تنگی مجدد کمتر است.
🩺 استنتگذاری معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد و بیمار پس از چند ساعت استراحت میتواند به خانه برود. اگر مسیر رادیال استفاده شده باشد، زمان بهبودی بسیار کوتاهتر است و بیمار سریعتر میتواند فعالیتهای روزمره خود را از سر بگیرد.
🫁 پس از استنتگذاری، بیمار باید داروهای ضدانعقاد مانند آسپرین و کلوپیدوگرل را طبق دستور پزشک مصرف کند. این داروها از تشکیل لخته روی استنت جلوگیری میکنند و بسیار حیاتی هستند. قطع خودسرانه این داروها میتواند خطرناک باشد.
📈 بسیاری از بیماران پس از استنتگذاری بهبود قابل توجهی در علائم خود احساس میکنند. درد قفسه سینه کاهش مییابد، توانایی فعالیت افزایش پیدا میکند و کیفیت زندگی بهتر میشود. این روش یکی از مؤثرترین درمانهای بیماری عروق کرونر است.
🧪 با این حال، استنتگذاری درمان قطعی بیماری عروق کرونر نیست. اگر بیمار سبک زندگی خود را اصلاح نکند، ممکن است رگهای دیگر نیز دچار تنگی شوند. بنابراین کنترل فشار خون، قند خون و چربی خون اهمیت زیادی دارد.
🥗 تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی سالم، کاهش وزن، فعالیت بدنی منظم و ترک سیگار نقش مهمی در موفقیت بلندمدت استنتگذاری دارند. این اقدامات از تنگی مجدد رگها جلوگیری میکنند و سلامت قلب را حفظ مینمایند.
🧭 در برخی بیماران، بهویژه کسانی که تنگیهای متعدد یا پیچیده دارند، ممکن است استنتگذاری کافی نباشد و نیاز به جراحی بایپس وجود داشته باشد. پزشک بر اساس تصاویر آنژیوگرافی بهترین روش درمان را انتخاب میکند.
🩻 استنتگذاری در شرایط اورژانسی مانند سکته قلبی بسیار حیاتی است. باز کردن سریع رگ بستهشده میتواند بخش بزرگی از عضله قلب را نجات دهد و احتمال نارسایی قلبی را کاهش دهد. زمان در این شرایط اهمیت حیاتی دارد.
🧠 برخی بیماران ممکن است پس از استنتگذاری دچار اضطراب یا نگرانی شوند. آگاهی از روند درمان و پیگیری منظم با پزشک میتواند این نگرانیها را کاهش دهد و به بیمار احساس امنیت بیشتری بدهد.
🫂 توانبخشی قلبی پس از استنتگذاری میتواند به بهبود سریعتر کمک کند. این برنامه شامل ورزشهای کنترلشده، آموزش سبک زندگی و حمایت روانی است و نتایج درمان را بهطور قابل توجهی بهبود میدهد.
🌡️ در موارد نادر، ممکن است استنت دچار انسداد شود. این حالت معمولاً با درد شدید قفسه سینه همراه است و نیاز به مراجعه فوری به اورژانس دارد. مصرف منظم داروها و پیگیری دقیق میتواند این خطر را به حداقل برساند.
🧘 استنتگذاری یک روش ایمن و مؤثر است، اما موفقیت آن به همکاری بیمار نیز بستگی دارد. رعایت توصیههای پزشک، مصرف داروها و اصلاح سبک زندگی میتواند از بروز مشکلات بعدی جلوگیری کند و سلامت قلب را برای سالها حفظ نماید.
🌈 در مجموع، استنتگذاری یکی از پیشرفتهترین و نجاتبخشترین روشهای درمان بیماریهای قلبی است. این روش با کمترین تهاجم، بیشترین تأثیر را در بهبود جریان خون و کاهش علائم قلبی دارد و به بسیاری از بیماران کمک میکند زندگی فعال و سالمی داشته باشند.
