استرین سهبعدی چیست و چه کاربردی در ارزیابی عملکرد قلب دارد
استرین سهبعدی
استرین سهبعدی یا 3D Strain یک روش پیشرفته در اکوکاردیوگرافی است که تغییر شکل عضله قلب را بهصورت کامل و سهبعدی اندازهگیری میکند. برخلاف استرین دوبعدی که فقط در دو صفحه تصویری محاسبه میشود، استرین سهبعدی کل حجم بطن چپ را در یک مدل سهبعدی تحلیل میکند و تصویری جامعتر، دقیقتر و واقعیتر از عملکرد قلب ارائه میدهد. این روش میتواند اختلالات عملکردی را بسیار زودتر از EF و حتی زودتر از استرین دوبعدی آشکار کند.
در استرین سهبعدی، نرمافزار یک مدل کامل از بطن چپ میسازد و حرکت عضله قلب را در سه جهت اصلی بررسی میکند: طولی، محیطی و شعاعی. این سه جهت با هم نشان میدهند که عضله قلب چگونه کوتاه میشود، ضخیم میشود و در جهت حلقهای جمع میشود. ترکیب این اطلاعات یک تصویر سهبعدی از عملکرد واقعی قلب ارائه میدهد که بسیار دقیقتر از ارزیابی چشمی یا اندازهگیریهای ساده است.
یکی از مهمترین مزایای استرین سهبعدی این است که خطای ناشی از زاویه و برشهای محدود دوبعدی را حذف میکند. در اکو دوبعدی، اگر زاویه تصویربرداری مناسب نباشد، استرین ممکن است دقیق نباشد. اما در 3D Strain، کل حجم بطن چپ در یک برداشت واحد ثبت میشود و این مشکل از بین میرود.
استرین سهبعدی همچنین تکرارپذیری بالاتری نسبت به استرین دوبعدی دارد. یعنی اگر بیمار در جلسات مختلف اکو بررسی شود، نتایج 3D Strain معمولاً پایدارتر و قابلمقایسهتر هستند. این ویژگی برای پیگیری روند بیماری یا ارزیابی پاسخ به درمان اهمیت زیادی دارد.
در بیماریهای عروق کرونر، استرین سهبعدی میتواند اختلالات منطقهای بسیار ظریف را شناسایی کند. نواحی با خونرسانی ناکافی ممکن است قبل از بروز اختلال در حرکت دیواره، کاهش استرین نشان دهند. این موضوع تشخیص ایسکمی را بسیار دقیقتر میکند.
در سکته قلبی، استرین سهبعدی میتواند نواحی آسیبدیده را با دقت بالا مشخص کند. این روش میتواند حجم اسکار، شدت آسیب و میزان مشارکت هر بخش از دیواره در پمپاژ را تعیین کند. این اطلاعات برای پیشآگهی و برنامهریزی درمان بسیار ارزشمند است.
در نارسایی قلبی، استرین سهبعدی میتواند نشان دهد که بطن چپ چگونه و در کدام جهتها دچار ضعف شده است. این روش میتواند اختلالات عملکردی را حتی زمانی که EF طبیعی به نظر میرسد آشکار کند. این موضوع در نارسایی قلبی با EF حفظشده اهمیت زیادی دارد.
در کاردیوتوکسیسیتی ناشی از شیمیدرمانی، استرین سهبعدی یکی از حساسترین ابزارها برای تشخیص آسیب زودهنگام قلب است. این روش میتواند کاهش عملکرد میکروسکوپی عضله قلب را قبل از کاهش EF و حتی قبل از تغییرات GLS دوبعدی نشان دهد.
استرین سهبعدی در کاردیومیوپاتیها نیز کاربرد گسترده دارد. در کاردیومیوپاتی دیلاته، 3D Strain معمولاً کاهش شدید در همه جهتها را نشان میدهد. در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، ممکن است نواحی خاصی کاهش استرین داشته باشند که با فیبروز یا ضخیمشدگی غیرطبیعی مطابقت دارد.
یکی از ویژگیهای مهم استرین سهبعدی این است که میتواند حجم واقعی بطن چپ و شکل آن را نیز با دقت بالا اندازهگیری کند. این موضوع در ارزیابی Remodeling قلبی و تغییرات هندسی بطن چپ اهمیت زیادی دارد.
استرین سهبعدی همچنین میتواند اختلالات پیچیدهتر مانند دیسکینزی، آکینزی یا هیپوکینزی را با دقت بیشتری نسبت به روشهای دوبعدی نشان دهد. این روش میتواند شدت و وسعت این اختلالات را بهصورت عددی بیان کند.
در میوکاردیت، استرین سهبعدی میتواند نواحی التهاب فعال یا آسیب بافتی را شناسایی کند، حتی اگر حرکت دیواره در ظاهر طبیعی باشد. این ویژگی برای تشخیص و پیگیری بیماری بسیار مفید است.
یکی از مزایای مهم استرین سهبعدی این است که زمان تصویربرداری کوتاهتر و تحلیل کاملتر دارد. در یک برداشت واحد، کل بطن چپ ثبت میشود و نیازی به چندین نما مانند اکو دوبعدی نیست.
استرین سهبعدی همچنین میتواند پیشآگهی بیماری را بهتر از EF پیشبینی کند. مطالعات نشان دادهاند که کاهش استرین سهبعدی با افزایش خطر نارسایی قلبی، بستری و مرگومیر همراه است.
در نهایت، استرین سهبعدی یکی از پیشرفتهترین و دقیقترین روشهای ارزیابی عملکرد قلب است. این تکنیک میتواند اختلالات عملکردی را بسیار زودتر از EF و حتی زودتر از استرین دوبعدی نشان دهد و نقش مهمی در تشخیص، پیگیری و تصمیمگیری درمانی دارد. استفاده از استرین سهبعدی در کنار سایر یافتههای اکو میتواند تصویر کاملتری از سلامت قلب ارائه دهد.
