اسپاسم عروق کرونر چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود

🫧 اسپاسم عروق کرونر حالتی است که در آن یکی از شریان‌های کرونر به‌طور ناگهانی و شدید منقبض می‌شود و جریان خون به عضله قلب کاهش می‌یابد. این انقباض می‌تواند حتی در رگ‌هایی رخ دهد که تنگی قابل توجهی ندارند. اسپاسم معمولاً گذراست، اما اگر شدید باشد می‌تواند باعث درد قفسه سینه یا حتی سکته قلبی شود.

🔥 این اسپاسم اغلب در حالت استراحت اتفاق می‌افتد و برخلاف آنژین معمولی، لزوماً با فعالیت بدنی ارتباط ندارد. بسیاری از بیماران درد را در نیمه‌شب یا ساعات اولیه صبح تجربه می‌کنند. این درد ممکن است چند دقیقه طول بکشد و سپس خودبه‌خود برطرف شود.

🫀 علت دقیق اسپاسم همیشه مشخص نیست، اما حساسیت بیش‌ازحد عضله دیواره رگ‌ها به تحریکات عصبی یا شیمیایی نقش مهمی دارد. در برخی افراد، رگ‌ها به کوچک‌ترین محرک واکنش شدید نشان می‌دهند و دچار انقباض ناگهانی می‌شوند.

🧬 عوامل ژنتیکی نیز می‌توانند زمینه‌ساز اسپاسم باشند. برخی افراد به‌طور ارثی رگ‌هایی دارند که بیش از حد واکنش‌پذیرند. این افراد ممکن است در سنین جوانی هم دچار دردهای قفسه سینه شوند، حتی بدون وجود تنگی عروق.

🚬 سیگار یکی از مهم‌ترین عوامل محرک اسپاسم کرونر است. نیکوتین و مواد شیمیایی موجود در دود سیگار باعث تحریک شدید دیواره رگ‌ها می‌شوند. ترک سیگار در بسیاری از بیماران باعث کاهش چشمگیر حملات می‌شود.

🍷 مصرف الکل، به‌ویژه در ساعات پایانی شب، می‌تواند اسپاسم را تحریک کند. برخی بیماران گزارش می‌دهند که پس از نوشیدن الکل، دردهای قفسه سینه در نیمه‌شب آغاز می‌شود. این ارتباط در مطالعات مختلف تأیید شده است.

💊 برخی داروها مانند محرک‌ها، داروهای ضداحتقان یا مواد مخدر می‌توانند باعث اسپاسم شوند. حتی مصرف بیش‌ازحد کافئین در افراد حساس ممکن است حمله را تحریک کند. پزشک معمولاً فهرست داروهای بیمار را دقیق بررسی می‌کند.

🌡️ استرس شدید، اضطراب یا قرار گرفتن در هوای سرد نیز می‌توانند محرک اسپاسم باشند. سرمای ناگهانی باعث انقباض رگ‌ها می‌شود و در افراد مستعد می‌تواند حمله درد ایجاد کند.

🔍 اسپاسم کرونر معمولاً با درد قفسه سینه شبیه آنژین همراه است. درد ممکن است به بازو، گردن یا فک انتشار یابد. گاهی بیمار احساس تپش قلب، تعریق یا تهوع نیز دارد. شدت درد می‌تواند بسیار زیاد باشد.

📈 در نوار قلب (ECG) ممکن است تغییرات گذرا دیده شود، مانند بالا رفتن قطعه ST که شبیه سکته قلبی است. اما این تغییرات معمولاً پس از رفع اسپاسم ناپدید می‌شوند. همین موضوع تشخیص را دشوار می‌کند.

🩺 اکوکاردیوگرافی در زمان درد ممکن است کاهش حرکت بخشی از عضله قلب را نشان دهد، اما در حالت عادی معمولاً طبیعی است. این ویژگی یکی از تفاوت‌های مهم اسپاسم با بیماری پایدار عروق کرونر است.

🧪 برای تشخیص قطعی، گاهی آنژیوگرافی انجام می‌شود. در این روش ممکن است رگ‌ها کاملاً طبیعی به‌نظر برسند، اما با تزریق داروهای خاص، اسپاسم ایجاد و مشاهده شود. این تست فقط در شرایط خاص انجام می‌شود.

💊 درمان اسپاسم کرونر معمولاً با داروهای گشادکننده عروق مانند نیترات‌ها و مسدودکننده‌های کانال کلسیم انجام می‌شود. این داروها رگ‌ها را شل می‌کنند و از حملات جلوگیری می‌کنند. بسیاری از بیماران با این درمان‌ها کاملاً کنترل می‌شوند.

🧘 تغییر سبک زندگی نقش مهمی در کنترل اسپاسم دارد. ترک سیگار، کاهش استرس، خواب کافی و پرهیز از محرک‌هایی مانند الکل و کافئین می‌تواند تعداد حملات را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد.

🛑 در برخی بیماران، اسپاسم ممکن است باعث آریتمی‌های خطرناک شود. این حالت نادر است اما می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد. به همین دلیل تشخیص و درمان به‌موقع اهمیت زیادی دارد.

🫁 اسپاسم کرونر می‌تواند در افراد جوان و بدون عوامل خطر کلاسیک قلبی نیز رخ دهد. این موضوع باعث می‌شود بسیاری از بیماران در ابتدا تشخیص اشتباه دریافت کنند. آگاهی از این بیماری برای جلوگیری از تأخیر در درمان ضروری است.

🧭 برخی بیماران حملات دوره‌ای دارند که ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه یابد و سپس برای مدتی کاملاً ناپدید شود. این الگوی متناوب یکی از ویژگی‌های خاص اسپاسم کرونر است.

🩻 در موارد نادر، اسپاسم شدید و طولانی می‌تواند باعث آسیب دائمی عضله قلب شود. بنابراین حتی اگر رگ‌ها در آنژیوگرافی طبیعی باشند، درمان باید جدی گرفته شود.

🧠 ارتباط اسپاسم کرونر با اختلالات عصبی-روانی مانند اضطراب و پانیک نیز مطرح شده است. مدیریت استرس و درمان مشکلات زمینه‌ای می‌تواند به کاهش حملات کمک کند.

🌈 در مجموع، اسپاسم عروق کرونر یک بیماری واقعی و گاهی خطرناک است، اما با تشخیص صحیح و درمان مناسب، اکثر بیماران می‌توانند زندگی کاملاً طبیعی و بدون محدودیت داشته باشند.