درد قفسه سینه همراه با احساس فشار در شانه و بازو چه قدر خطرناک است؟

درد قفسه سینه منتشر به بازو و کتف
فهرست مطالب
چکیده
درد قفسه سینه که همراه با احساس فشار یا سنگینی و انتشار به شانه یا بازو (به‌ویژه بازوی چپ) باشد، یکی از مهم‌ترین علائم هشداردهندهٔ قلبی است و تا زمانی که علت قلبی رد نشده، نباید آن را به استرس، معده یا عضلات نسبت داد. در این نوشتار، به زبان ساده توضیح داده شده که چرا این نوع درد می‌تواند نشانهٔ بیماری عروق کرونر، آنژین ناپایدار یا حتی سکتهٔ قلبی باشد، چه تفاوتی با دردهای عضلانی، گوارشی و عصبی دارد و در چه شرایطی نیاز به مراجعهٔ فوری به پزشک یا اورژانس وجود دارد. اگر شما یا یکی از عزیزانتان دچار درد فشارندهٔ قفسه سینه با انتشار به شانه یا بازو شده‌اید، این راهنما به شما کمک می‌کند الگوهای خطر را بهتر بشناسید، علائم مهم را جدی بگیرید و برای ارزیابی قلبی به‌موقع اقدام کنید.مراجعه به کلینیک ما می‌تواند ضمن معاینه قلبی کامل، زودهنگام شما را از وجود خطر آگاه سازد یا به شما اطمینان دهد خاطر دهد که مشکل غیرقلبی چه‌طور قابل درمان است.

مقدمه

درد قفسه‌ سینه همراه با احساس فشار در شانه و بازو یکی از علائمی است که هم از نظر پزشکی و هم از نظر روانی برای فرد بسیار نگران‌کننده است. این الگوی درد به‌طور کلاسیک با مشکلات قلبی شناخته می‌شود، اما واقعیت این است که طیف وسیعی از اختلالات می‌توانند چنین احساسی ایجاد کنند. از نظر بالینی، محل، کیفیت، مدت، عوامل تشدیدکننده و علائم همراه نقش اساسی در تفسیر صحیح این علامت دارند.

از دیدگاه فیزیولوژیک، علت انتشار درد به شانه و بازو معمولاً به پدیده‌ای به نام «درد ارجاعی» (Referred pain – درد منتقل‌شده) مربوط می‌شود. اعصاب قلب و برخی ساختارهای قفسه سینه در سطوح نخاعی مشترکی با اعصاب شانه و بازو وارد طناب نخاعی می‌شوند. به همین دلیل مغز گاهی منشأ دقیق درد را تشخیص نمی‌دهد و آن را در نواحی دیگری مانند بازوی چپ یا شانه احساس می‌کند. این مکانیسم به‌ویژه در دردهای قلبی اهمیت دارد.

شایع‌ترین نگرانی در این الگو، کاهش خون‌رسانی به عضله قلب یا «ایسکمی قلبی» (Ischemia – کم‌خونی عضله قلب) است که می‌تواند به صورت «آنژین صدری» (Angina – درد ناشی از تنگی عروق کرونر) یا در موارد شدیدتر «حمله قلبی» (Myocardial infarction) بروز کند. این درد معمولاً به شکل فشار، سنگینی یا فشردگی در وسط قفسه سینه توصیف می‌شود و ممکن است به شانه چپ، بازو، گردن یا فک انتشار یابد. همراهی با تعریق سرد، تهوع یا تنگی نفس احتمال علت قلبی را بیشتر می‌کند.

با این حال، همه دردهای منتشرشونده به بازو منشأ قلبی ندارند. مشکلات عضلانی–اسکلتی مانند التهاب مفاصل دنده‌ای، گرفتگی عضلات شانه، یا فشار بر ریشه‌های عصبی گردنی نیز می‌توانند درد قفسه سینه را تقلید کنند. همچنین اختلالات گوارشی مانند ریفلاکس معده به مری گاهی دردی ایجاد می‌کنند که از نظر شدت و محل شبیه درد قلبی است. اضطراب و حملات پانیک نیز می‌توانند احساس فشار سینه همراه با درد بازو ایجاد کنند.

از نظر بالینی، اهمیت این علامت در این است که ابتدا باید علل تهدیدکننده حیات رد شوند و سپس به بررسی سایر علل پرداخته شود. به همین دلیل در پزشکی، هر درد فشاری قفسه سینه با انتشار به شانه یا بازو تا زمان اثبات خلاف آن «قلبی فرض می‌شود». این رویکرد احتیاطی باعث می‌شود موارد خطرناک به‌موقع تشخیص داده شوند و از عوارض جدی پیشگیری شود.

انواع درد قفسه سینه و تفسیر آن ، درد سوزشی معمولی گوارشی، درد فشاری معمولاً قلبی، درد نقطه ای معمولاً عضلانی و درد خنجری و تیرکشیدن معمولاً ریوی است.
انواع درد قفسه سینه و تفسیر آن ، درد سوزشی معمولی گوارشی، درد فشاری معمولاً قلبی، درد نقطه ای معمولاً عضلانی و درد خنجری و تیرکشیدن معمولاً ریوی است.

این حالت چگونه احساس می‌شود؟

💢 درد یا فشار در قفسهٔ سینه: ممکن است مبهم، منتشر یا تیرکشنده باشد.
💪 احساس فشار یا سنگینی در شانه یا بازو: گاهی فرد می‌گوید «بازوی چپم سنگین شد» یا «شانه‌ام تیر کشید».
انتشار درد از سینه به بازو: این حالت یکی از علائم کلاسیک مشکلات قلبی است.
🌫️ احساس ضعف یا بی‌حالی: گاهی همراه با کاهش خون‌رسانی است.
🔥 تعریق سرد یا تهوع: این حالت معمولاً نشانهٔ مشکلات قلبی است.

احساس درد قفسه‌ سینه همراه با فشار در شانه و بازو معمولاً یک «درد ساده و نقطه‌ای» نیست، بلکه بیشتر به صورت یک تجربه مبهم، عمیق و فشاری توصیف می‌شود. افراد اغلب نمی‌توانند دقیقاً با یک انگشت محل آن را نشان دهند و به‌جای آن کف دست خود را روی وسط سینه می‌گذارند. کیفیت احساس، سرنخ مهمی درباره منشأ آن می‌دهد.

در موارد قلبی مانند آنژین صدری (Angina – درد ناشی از کم‌خونی عضله قلب) یا حمله قلبی (Myocardial infarction – سکته قلبی)، احساس معمولاً شبیه «فشار»، «سنگینی»، «فشردگی»، «گرفتگی» یا «احساس قرار گرفتن وزنه روی سینه» است. این درد ممکن است به شانه (اغلب چپ)، بازو، گردن یا فک انتشار پیدا کند. گاهی فرد می‌گوید بازویش «بی‌حس»، «سنگین» یا «ضعیف» شده است. تعریق سرد، تهوع، تنگی نفس یا احساس اضطراب شدید می‌تواند همراه آن باشد.

اگر منشأ درد عضلانی–اسکلتی باشد (مثلاً گرفتگی عضلات یا التهاب مفصل دنده‌ای)، درد معمولاً «تیز»، «موضعی» و قابل اشاره با انگشت است. با حرکت دادن شانه، چرخاندن گردن یا فشار دادن روی همان نقطه، درد تشدید می‌شود. انتشار به بازو ممکن است وجود داشته باشد، اما معمولاً با تغییر وضعیت بدن تغییر می‌کند.

در دردهای عصبی (مثل فشار روی ریشه عصبی گردن)، احساس بیشتر حالت «تیرکشنده»، «برقی»، «سوزنی» یا همراه با گزگز و بی‌حسی است که از گردن به سمت شانه و بازو حرکت می‌کند. این نوع درد اغلب با حرکت گردن تشدید می‌شود و ممکن است ضعف عضلانی هم ایجاد کند.

در علل گوارشی مانند ریفلاکس، درد بیشتر به صورت «سوزش پشت جناغ» توصیف می‌شود که بعد از غذا یا در حالت درازکش بدتر می‌شود. انتشار به بازو کمتر شایع است، اما احساس فشار سینه می‌تواند فرد را نگران کند.

به طور خلاصه:

  • فشار عمیق، سنگین و منتشر ← بیشتر نگران‌کننده برای قلب
  • تیز و قابل لمس ← بیشتر عضلانی
  • برقی و همراه گزگز ← بیشتر عصبی
  • سوزشی و مرتبط با غذا ← بیشتر گوارشی

اگر درد ناگهانی، شدید، همراه با تنگی نفس، تعریق یا ضعف شدید باشد، نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد.

نشانه های مهم وجود احتمال بیماریهای قلبی یا تنگی عروق خون‌رسان به قلب
نشانه های مهم وجود احتمال بیماریهای قلبی یا تنگی عروق خون‌رسان به قلب

🧠چرا درد قلبی به شانه و بازو انتشار پیدا می‌کند؟

به‌دلیل مسیر مشترک عصبی. اعصاب قلب، شانه و بازو در یک مسیر عصبی مشترک قرار دارند. به همین دلیل، مغز نمی‌تواند دقیق تشخیص دهد درد از کجا می‌آید و آن را در بازو یا شانه احساس می‌کنیم. این پدیده «درد ارجاعی» نام دارد.

درد ارجاعی چیست؟
«درد ارجاعی» حالتی است که در آن مغز محل واقعی درد را اشتباه تشخیص می‌دهد و آن را در نقطه‌ای دیگر از بدن احساس می‌کنیم. دلیلش این است که اعصاب بخش‌های مختلف بدن، مثل قلب، شانه و بازو، در مسیرهای عصبی مشترک به نخاع و مغز می‌رسند و پیام‌های درد از یک مسیر واحد عبور می‌کنند. وقتی قلب دچار مشکل می‌شود، مغز نمی‌تواند تشخیص دهد پیام درد دقیقاً از کدام عضو آمده و آن را در ناحیه‌ای نزدیک‌تر یا آشناتر مثل بازو یا شانه تفسیر می‌کند؛ به همین دلیل است که درد قلبی اغلب در بازوی چپ یا شانه حس می‌شود، نه فقط در قفسه سینه.


دلایل قلبی درد همراه با فشار شانه و بازو

۱) آنژین قلبی (کاهش خون‌رسانی)

🫀 شایع‌ترین علت این ترکیب است.
وقتی رگ‌های قلب تنگ می‌شوند، درد ممکن است به:

  • شانه
  • بازوی چپ
  • گردن
  • فک

انتشار پیدا کند.
این حالت معمولاً با فعالیت بدتر می‌شود.

۲) حملهٔ قلبی (MI)

🚨 یکی از مهم‌ترین دلایل انتشار درد به شانه و بازو.
منابع معتبر تأکید می‌کنند که درد قفسهٔ سینه همراه با انتشار به بازو یا گردن از علائم مهم حملهٔ قلبی است NHS.
علائم:

  • فشار شدید قفسهٔ سینه
  • درد یا سنگینی بازوی چپ
  • تهوع
  • تعریق سرد
  • تنگی نفس

۳) اسپاسم عروق قلب (Prinzmetal Angina)

💢 این نوع درد معمولاً ناگهانی است و می‌تواند به بازو انتشار پیدا کند.

۴) آریتمی‌ها (ضربان‌های نامنظم)

⚡ ضربان‌های بسیار سریع یا بسیار کند می‌توانند باعث:

  • درد قفسهٔ سینه
  • فشار بازو
  • احساس خفگی

شوند.

۵) نارسایی قلبی

🫁 تجمع مایع در ریه‌ها می‌تواند باعث احساس فشار در قفسهٔ سینه و انتشار درد به شانه شود.


دلایل غیرقلبی درد همراه با فشار شانه و بازو

۱) مشکلات عضلانی–اسکلتی

💢 التهاب عضلات شانه، تاندونیت یا آسیب‌های ورزشی می‌توانند درد ایجاد کنند که شبیه درد قلبی است.

۲) مشکلات گردن (فتق دیسک گردن)

🧠 فشار روی اعصاب گردنی می‌تواند باعث:

  • درد بازو
  • بی‌حسی
  • انتشار درد به قفسهٔ سینه

شود.

۳) اضطراب و حملات پانیک

😰 اضطراب می‌تواند باعث:

  • درد قفسهٔ سینه
  • فشار بازو
  • تپش قلب
  • بی‌قراری

شود.

۴) رفلاکس معده (GERD)

🔥 رفلاکس شدید می‌تواند دردهایی ایجاد کند که به شانه یا بازو انتشار پیدا می‌کند.

۵) مشکلات ریوی

🫁 التهاب پردهٔ ریه یا عفونت می‌تواند درد قفسهٔ سینه ایجاد کند که به شانه انتشار پیدا می‌کند.


دلایل خطرناک درد همراه با فشار شانه و بازو

🚨 برخی شرایط نیاز به بررسی فوری دارند:

۱) حملهٔ قلبی

به‌خصوص اگر همراه با:

  • تعریق سرد
  • تهوع
  • تنگی نفس
  • درد منتشر به بازو

باشد.

۲) آمبولی ریه

علائم:

  • تنگی نفس ناگهانی
  • درد تیز قفسهٔ سینه
  • فشار شانه
  • تپش قلب

۳) آریتمی‌های شدید

ضربان‌های بسیار سریع یا بسیار کند می‌توانند باعث بیهوشی شوند.


چرا این حالت در تهران شایع‌تر است؟

🌫️ آلودگی هوا: آلودگی می‌تواند باعث التهاب ریه‌ها و درد قفسهٔ سینه شود.
😓 استرس شغلی و زندگی شهری: استرس یکی از عوامل اصلی درد قلبی و فشار شانه است.
مصرف زیاد چای و قهوه: کافئین زیاد تپش قلب و فشار عضلانی ایجاد می‌کند.
📱 کم‌خوابی و استفاده زیاد از موبایل: استفاده طولانی‌مدت از موبایل باعث سفتی عضلات گردن و شانه می‌شود.
🍟 رژیم غذایی سنگین و دیرهنگام: غذاهای چرب رفلاکس و درد قفسهٔ سینه را تشدید می‌کنند.


چه زمانی این حالت خطرناک است؟

🚨 اگر درد + فشار شانه و بازو همراه با هر یک از موارد زیر باشد، باید فوراً بررسی شود:

  • تنگی نفس
  • تعریق سرد
  • انتشار درد به فک یا گردن
  • سرگیجه یا غش
  • تهوع یا استفراغ
  • درد بیش از چند دقیقه

در موارد غیر جدی، چگونه این حالت را کاهش دهیم؟

🧘 تنفس آرام و کنترل‌شده: کمک می‌کند سیستم عصبی آرام شود.
🍽️ عدم خوردن غذای سنگین قبل از خواب: برای جلوگیری از رفلاکس.
کاهش مصرف کافئین: کافئین زیاد فشار عضلانی ایجاد می‌کند.
💧 نوشیدن آب کافی: کم‌آبی می‌تواند درد عضلانی را تشدید کند.
😴 بهبود کیفیت خواب: خواب کافی برای سلامت قلب و عضلات ضروری است.
🚶 پیاده‌روی سبک: به کاهش تنش و بهبود جریان خون کمک می‌کند.


چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

🚑 اگر این حالت تکرار شود—حتی اگر خفیف باشد—بهتر است توسط متخصص قلب بررسی شود. اکو، نوار قلب، تست‌های گوارشی یا بررسی گردن می‌توانند علت را مشخص کنند.


منابع بالینی 

مقایسهٔ کلی رویکرد ACC/AHA، ESC و NICE به درد قفسه سینه با انتشار به شانه/بازو

همهٔ راهنماهای بزرگ (ACC/AHA آمریکا، ESC اروپا و NICE بریتانیا) در ارزیابی درد قفسه سینه، انتشار درد به شانه/بازو (به‌ویژه بازوی چپ) را یک ویژگی کلاسیک و قوی به مرتبط با منشأ قلبی–ایسکمیک می‌دانند و آن را در دستهٔ «درد تیپیک/احتمالاً قلبی» قرار می‌دهند، در حالی که درد قفسه سینه بدون انتشار بسیار بیشتر وارد طیف «غیرتیپیک» یا «احتمال کمتر قلبی» می‌شود. راهنمای ۲۰۲۱ ACC/AHA برای ارزیابی درد قفسه سینه این موضوع را در قالب الگوریتم‌های تریاژ و طبقه‌بندی ریسک به‌طور صریح وارد کرده است. American College of Cardiology AHA/ASA Journals


جدول مقایسه‌ای (خیلی خلاصه)

راهنما جایگاه انتشار به شانه/بازو اثر بر الگوریتم پیام بالینی
ACC/AHA 2021 (آمریکا) معیار کلاسیک آنژین تیپیک انتقال بیمار به دستهٔ high-risk chest pain در صورت همراهی با سایر علائم ECG فوری، تروپونین، ارزیابی اورژانسی
ESC (اروپا) جزء معیارهای «درد تیپیک آنژینی» در CCS/NSTE-ACS افزایش احتمال CAD و تشویق به ارزیابی تهاجمی‌تر تمرکز بر رد ایسکمی قبل از سایر علل
NICE CG95 (بریتانیا) علامت کلیدی در «typical angina» تغییر احتمال پیش‌آزمون به محدودهٔ متوسط/بالا ارجاع سریع برای تست‌های قلبی (CCTA/استرس)

۱) ACC/AHA 2021 – AHA/ACC Chest Pain Guideline

  • راهنمای ۲۰۲۱ ACC/AHA برای ارزیابی و تشخیص درد قفسه سینه، درد با ماهیت فشارنده و انتشار به بازو/شانه/گردن/فک را در دستهٔ «anginal equivalents» و الگوی تیپیک ایسکمیک قرار می‌دهد. American College of Cardiology AHA/ASA Journals
  • در الگوریتم‌های تریاژ، وجود انتشار به بازو/شانه، همراه با درد فشارنده قفسه سینه، بیمار را از گروه «low/intermediate risk» به سمت intermediate–high risk سوق می‌دهد و انجام ECG ظرف ۱۰ دقیقه، تروپونین سریال و تصمیم‌گیری سریع دربارهٔ بستری را توصیه می‌کند. AAFP
  • این راهنما بر پایهٔ مرور سیستماتیک و متاآنالیز مطالعات بالینی طراحی شده که نشان داده‌اند انتشار درد به بازوی چپ، ویژگی نسبتاً اختصاصی‌تری برای CAD نسبت به درد بدون انتشار دارد و احتمال بیماری کرونر را چند برابر می‌کند.

۲) ESC – راهنماهای اروپایی (Chronic Coronary Syndromes / NSTE-ACS)

  • در راهنمای ESC برای بیماری‌های پایدار و طولانی‌مدت عروق کرونر (Chronic Coronary Syndromes)، تعریف «درد تیپیک آنژینی» سه جزء دارد:
    ۱) درد/فشار پشت استخوان جناغ (رتروسترنال)، ۲) برانگیخته‌شدن با فعالیت یا استرس، ۳) تسکین با استراحت یا نیتروگلیسیرین؛
    انتشار به بازوی چپ، شانه، گردن یا فک به‌عنوان ویژگی کلاسیک این درد ذکر می‌شود و در عمل، وجود انتشار، احتمال تنگی یا انسداد شریان‌های تغذیه‌کنندهٔ قلب (CAD) را به‌طور معنی‌دار افزایش می‌دهد.
  • در راهنمای ESC برای NSTE-ACS (یک وضعیت اورژانسی قلبی است که در آن خون‌رسانی به عضلهٔ قلب کاهش یافته، اما در نوار قلب بالارفتگی قطعهٔ ST دیده نمی‌شود.) درد قفسه سینه با انتشار به بازو/شانه، به‌ویژه اگر طولانی، در حال استراحت یا همراه با تغییرات ECG/تروپونین باشد، بیمار را در دستهٔ high-risk ACS (سندرم کرونری حاد با احتمال بالای مرگ‌ومیر یا آسیب شدید قلبی) قرار می‌دهد و ارزیابی تهاجمی زودهنگام (آنژیوگرافی) را توجیه می‌کند.
  • ESC نیز مانند ACC/AHA، انتشار درد را یک «red flag یا علامت هشداردهندهٔ خطر» قلبی می‌داند و علل گوارشی/عضلانی را در این الگو در اولویت پایین‌تر قرار می‌دهد، مگر شواهد قوی خلاف آن وجود داشته باشد.

۳)  درد قفسه سینه ناگهانی ( استاندارد بریتانیا) NICE CG95

  • این استاندارد بالینی، درد قفسه سینه ناگهانی  (Chest pain of recent onset)  را در گروه احتمال اولیهٔ وجود یک بیماری قبل از انجام هر تست تشخیصی( pre-test probability) برای گروه تنگی یا انسداد شریان‌های تغذیه‌کنندهٔ قلب (CAD) قرار می‌دهد و ویژگی‌های بالینی از جمله انتشار درد به بازو/گردن/فک را در افزایش احتمال پیش‌آزمون دخیل می‌داند.
  • در این مدل، درد قفسه سینه بدون انتشار و بدون عوامل خطر، اغلب در محدودهٔ احتمال پایین قرار می‌گیرد و ممکن است به سمت بررسی علل غیرقلبی هدایت شود؛ در حالی که همان درد با انتشار به بازوی چپ/شانه، بیمار را به محدودهٔ احتمال متوسط یا بالا منتقل می‌کند و توصیه به سی‌تی آنژیوگرافی عروق کرونر (CCTA) یا تست استرس و ارجاع سریع‌تر می‌شود.
  • NICE به‌طور صریح تأکید می‌کند که در حضور الگوی تیپیک آنژینی (شامل انتشار)، باید ابتدا تنگی یا انسداد شریان‌های تغذیه‌کنندهٔ قلب رد یا تأیید شود و سپس به سراغ علل گوارشی یا عضلانی رفت.

۴) متاآنالیزها و مطالعات بالینی دربارهٔ انتشار درد

چند محور مشترک در متاآنالیزها و مطالعات بزرگ:

  • انتشار به بازوی چپ/شانه:
    • حساسیت متوسط (حدود ۴۰–۶۰٪)
    • ویژگی نسبتاً خوب (حدود ۷۰–۸۰٪)
    • نسبت شانس (Likelihood Ratio) مثبت در محدودهٔ ۲–۳ یا بالاتر، که احتمال تنگی یا انسداد شریان‌های تغذیه‌کنندهٔ قلب (CAD) را نسبت به درد بدون انتشار به‌طور معنی‌دار افزایش می‌دهد.
  • درد فشارنده/سنگین در قفسه سینه، همراه با انتشار، در ترکیب با هم، قوی‌ترین الگوی بالینی برای پیش‌بینی تنگی یا انسداد شریان‌های تغذیه‌کنندهٔ قلب (CAD) در مطالعات اورژانس و کلینیک‌های قلبی بوده است.
  • در مقابل، درد قفسه سینه بدون انتشار، با ماهیت تیز، وابسته به تنفس یا حرکت، و حساس به لمس، در متاآنالیزها بیشتر با علل عضلانی–اسکلتی، پلوریت یا اضطراب مرتبط بوده و ارزش پیش‌بینی‌کنندهٔ مثبت بسیار پایین‌تری برای CAD داشته است.

این داده‌ها پایهٔ مشترک راهنماهای ACC/AHA، ESC و NICE برای ارتقای سطح ریسک در حضور «انتشار به شانه/بازو» هستند و توضیح می‌دهند چرا در الگوریتم‌ها، این عبارت بلافاصله مسیر را به سمت «ارزیابی قلبی اورژانسی/اولویت‌دار» تغییر می‌دهد.


۵) جمع‌بندی مقایسه‌ای

  1. از دید هر سه راهنما (ACC/AHA، ESC، NICE):
    • درد قفسه سینه + احساس فشار + انتشار به شانه/بازو = الگوی تیپیک/احتمالاً ایسکمیک
    • درد قفسه سینه تنها، بدون انتشار و بدون عوامل خطر = احتمال کمتر قلبی، سهم بیشتر علل گوارشی/عضلانی
  2. در سطح الگوریتم:
    • با شنیدن «انتشار به شانه/بازو»، بیمار از مسیر «ارزیابی عمومی درد قفسه سینه» به مسیر high-risk chest pain / probable angina منتقل می‌شود.
    • ECG فوری، تروپونین، و در صورت لزوم CCTA/آنژیوگرافی در اولویت قرار می‌گیرد؛ علل گوارشی و عضلانی بعد از رد علت قلبی بررسی می‌شوند.

 

جمع‌بندی 

موضوع «درد قفسه سینه همراه با احساس فشار در شانه و بازو» از زوایای مختلف علمی، بالینی و فیزیولوژیکی بررسی شد. الگوی درد فشارندهٔ قفسه سینه که به شانه یا بازو—به‌ویژه بازوی چپ—انتشار پیدا می‌کند، در تمام راهنماهای معتبر قلب‌وعروق (ACC/AHA، ESC، NICE) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نشانه‌های احتمالی ایسکمی قلبی شناخته می‌شود. این الگو در متاآنالیزها نیز با افزایش چندبرابری احتمال بیماری کرونر (عروق تغذیه کننده قلب) همراه است و به همین دلیل در طبقه‌بندی «high‑risk chest pain» قرار می‌گیرد. در مقابل، علل گوارشی، عضلانی یا عصبی در چنین الگویی احتمال بسیار کمتری دارند، مگر اینکه شواهد قوی علیه علت قلبی وجود داشته باشد.

درد قفسه سینه همراه با احساس فشار و انتشار به شانه یا بازو یک علامت هشداردهندهٔ مهم است و تا زمانی که علت قلبی رد نشده، نباید به علل ساده‌تر نسبت داده شود. این الگو در پزشکی همیشه جدی گرفته می‌شود، زیرا می‌تواند نشانهٔ آنژین ناپایدار، NSTE‑ACS یا حتی سکتهٔ قلبی باشد.

❓پرسش‌های رایج

درد قفسه سینه که به بازوی چپ می‌زند یعنی مشکل قلبی دارم؟

درد قفسه سینه همراه با انتشار به بازوی چپ یکی از الگوهای کلاسیک درد ایسکمیک قلبی است و در راهنماهای ACC/AHA و ESC به‌عنوان یک علامت هشداردهنده شناخته می‌شود، زیرا مسیرهای عصبی مشترک باعث می‌شوند مغز درد قلبی را در بازو احساس کند. البته این الگو همیشه به معنای بیماری قلبی نیست، اما احتمال علت قلبی در مقایسه با علل عضلانی یا گوارشی بسیار بیشتر است، به‌ویژه اگر درد فشارنده، سنگین یا همراه با تنگی نفس باشد. به همین دلیل، پزشکان در چنین شرایطی ابتدا احتمال قلبی را بررسی می‌کنند و سپس به سراغ علل دیگر می‌روند.

آیا انتشار درد به بازوی راست هم می‌تواند قلبی باشد؟

بله، انتشار درد به بازوی راست نیز می‌تواند نشانهٔ بیماری قلبی باشد، هرچند کمتر از بازوی چپ دیده می‌شود، اما در مطالعات بالینی گزارش شده و در صورت همراهی با درد فشارندهٔ قفسه سینه، احتمال ایسکمی را افزایش می‌دهد. این الگو به‌ویژه در افراد مسن، دیابتی یا کسانی که الگوهای غیرتیپیک دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بنابراین انتشار به بازوی راست نیز در دستهٔ علائم هشداردهنده قرار می‌گیرد و نیازمند ارزیابی دقیق است.

اگر فقط بازوی چپ درد کند بدون درد قفسه سینه، ممکن است قلبی باشد؟

بله، در برخی افراد—به‌ویژه زنان، سالمندان و دیابتی‌ها—درد قلبی ممکن است بدون درد واضح قفسه سینه و فقط به‌صورت درد بازوی چپ بروز کند که به آن «معادل آنژینی» گفته می‌شود. این درد معمولاً مبهم، سنگین یا همراه با ضعف است و ممکن است با فعالیت بدنی تشدید شود. با این حال، درد بازوی چپ می‌تواند منشأ عضلانی یا عصبی هم داشته باشد، بنابراین ارزیابی بالینی برای افتراق ضروری است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به شانه می‌تواند از معده باشد؟

علل گوارشی مانند رفلاکس می‌توانند درد قفسه سینه ایجاد کنند، اما انتشار به شانه یا بازو الگوی تیپیک گوارشی نیست و احتمال آن در متاآنالیزها بسیار کمتر از علت قلبی گزارش شده است. درد گوارشی معمولاً سوزشی است، با غذا یا دراز کشیدن تغییر می‌کند و با آنتی‌اسید بهتر می‌شود. بنابراین وقتی درد فشارنده و منتشر باشد، پزشکان ابتدا علت قلبی را بررسی می‌کنند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از گردن باشد؟

مشکلات گردنی مانند فتق دیسک یا فشار روی ریشهٔ عصبی می‌توانند درد ارجاعی به شانه و بازو ایجاد کنند، اما این درد معمولاً با حرکت گردن یا تغییر وضعیت تشدید می‌شود و اغلب تیز یا تیرکشنده است. در مقابل، درد قلبی فشارنده و سنگین است و با فعالیت بدنی ارتباط دارد. اگر درد قفسه سینه همزمان وجود داشته باشد، پزشکان ابتدا احتمال قلبی را بررسی می‌کنند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از اضطراب باشد؟

اضطراب و حملات پانیک می‌توانند درد قفسه سینه و حتی انتشار درد ایجاد کنند، اما این درد معمولاً با تنفس سریع، انقباض عضلات و علائم روان‌تنی همراه است و الگوی تیپیک قلبی ندارد. با این حال، چون اضطراب و درد قلبی می‌توانند هم‌پوشانی داشته باشند، پزشکان ابتدا علت قلبی را رد می‌کنند. اگر علت قلبی رد شود، اضطراب یکی از تشخیص‌های محتمل است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو در زنان متفاوت است؟

بله، زنان بیشتر از مردان علائم غیرتیپیک دارند و ممکن است درد قلبی را به‌صورت درد مبهم، خستگی شدید یا درد منتشر در بازو، گردن یا فک تجربه کنند. این تفاوت‌ها باعث می‌شود تشخیص CAD در زنان گاهی دیرتر انجام شود. به همین دلیل، انتشار درد در زنان اهمیت بیشتری دارد و باید جدی گرفته شود.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو در جوانان هم می‌تواند قلبی باشد؟

بله، اگرچه در جوانان کمتر شایع است، اما در حضور عوامل خطر مانند سابقهٔ خانوادگی، دیابت، چربی خون بالا یا مصرف مواد محرک، احتمال CAD افزایش می‌یابد. انتشار درد به بازو در جوانان همچنان یک علامت هشداردهنده است، حتی اگر سن پایین باشد. بنابراین ارزیابی قلبی در این گروه نیز ضروری است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از ریه باشد؟

برخی بیماری‌های ریوی مانند آمبولی ریه یا پلوریت می‌توانند درد قفسه سینه ایجاد کنند، اما انتشار به بازو در این بیماری‌ها کمتر شایع است و درد معمولاً با تنفس عمیق یا سرفه تشدید می‌شود. در مقابل، درد قلبی فشارنده و منتشر است. اگر علائم تنفسی همراه باشند، پزشکان علل ریوی را نیز بررسی می‌کنند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو در هنگام استراحت خطرناک‌تر است؟

بله، درد قلبی که در استراحت رخ می‌دهد می‌تواند نشانهٔ آنژین ناپایدار یا NSTE‑ACS باشد که وضعیت‌های اورژانسی محسوب می‌شوند. وقتی درد در استراحت رخ دهد و به بازو انتشار یابد، احتمال ایسکمی فعال بیشتر است و در راهنماهای ESC به‌عنوان high‑risk طبقه‌بندی می‌شود. در چنین شرایطی ارزیابی فوری ضروری است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از ورزش باشد؟

اگر درد با ورزش ایجاد شود و با استراحت بهتر شود، احتمال قلبی بودن آن زیاد است و این الگو کلاسیک آنژین پایدار است. اما اگر درد با حرکت بازو یا شانه تشدید شود، احتمال عضلانی–اسکلتی بیشتر است. تفاوت در ماهیت درد و ارتباط آن با فعالیت بدنی به افتراق کمک می‌کند، اما انتشار درد به بازو در هنگام فعالیت همیشه یک علامت هشداردهنده است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از گاز معده باشد؟

رفلاکس یا گاز معده می‌تواند درد قفسه سینه ایجاد کند، اما انتشار به بازو الگوی گوارشی نیست و احتمال آن در مقایسه با علت قلبی بسیار کمتر است. درد گوارشی معمولاً سوزشی است و با آنتی‌اسید بهتر می‌شود. بنابراین وقتی درد فشارنده و منتشر باشد، پزشکان ابتدا علت قلبی را بررسی می‌کنند و سپس به سراغ علل گوارشی می‌روند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از عضلات باشد؟

بله، درد عضلانی–اسکلتی می‌تواند به شانه یا بازو انتشار یابد، اما این درد معمولاً با لمس یا حرکت تشدید می‌شود و اغلب تیز و موضعی است. در مقابل، درد قلبی فشارنده و منتشر است و با فعالیت بدنی ارتباط دارد. اگر درد قفسه سینه همزمان وجود داشته باشد، پزشکان ابتدا احتمال قلبی را بررسی می‌کنند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو در دیابتی‌ها متفاوت است؟

دیابتی‌ها ممکن است درد قلبی خفیف‌تر یا غیرتیپیک داشته باشند، زیرا نوروپاتی می‌تواند احساس درد را تغییر دهد. در این گروه، انتشار به بازو، گردن یا فک شایع‌تر است و درد قفسه سینه ممکن است واضح نباشد. به همین دلیل، پزشکان حتی الگوهای خفیف را در دیابتی‌ها جدی می‌گیرند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از کمبود ویتامین باشد؟

کمبود ویتامین‌ها معمولاً درد فشارندهٔ قفسه سینه با انتشار به بازو ایجاد نمی‌کنند و این الگو بیشتر با علل قلبی مرتبط است. کمبود B12 یا D ممکن است دردهای عضلانی یا عصبی ایجاد کند، اما انتشار تیپیک به بازو همراه با درد قفسه سینه معمولاً منشأ قلبی دارد. بنابراین این الگو را نمی‌توان به کمبود ویتامین نسبت داد مگر اینکه علت قلبی رد شده باشد.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از شانه باشد؟

مشکلات شانه مانند التهاب تاندون یا آرتروز می‌توانند درد ایجاد کنند، اما این درد معمولاً موضعی است و با حرکت شانه تشدید می‌شود. انتشار به قفسه سینه در این موارد کمتر شایع است. در مقابل، درد قلبی از قفسه سینه شروع می‌شود و به شانه می‌زند، نه برعکس. بنابراین جهت انتشار درد اهمیت زیادی دارد.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از اعصاب باشد؟

فشار روی اعصاب گردنی یا شبکهٔ بازویی می‌تواند درد تیرکشنده یا سوزشی ایجاد کند که به بازو انتشار می‌یابد، اما این درد معمولاً با حرکت گردن یا بازو تغییر می‌کند و اغلب همراه با گزگز یا بی‌حسی است. درد قلبی چنین ویژگی‌هایی ندارد و بیشتر فشارنده و سنگین است. بنابراین الگوی درد به افتراق کمک می‌کند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از استرس باشد؟

استرس شدید می‌تواند باعث انقباض عضلات قفسه سینه و ایجاد درد شود و حتی ممکن است درد به بازو انتشار یابد، اما این الگو معمولاً با علائم روان‌تنی همراه است و با فعالیت بدنی ارتباط ندارد. با این حال، چون استرس می‌تواند علائم قلبی را نیز تشدید کند، پزشکان ابتدا علت قلبی را رد می‌کنند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو در هنگام خواب خطرناک است؟

بله، درد قلبی که در هنگام خواب یا استراحت رخ می‌دهد می‌تواند نشانهٔ آنژین ناپایدار یا NSTE‑ACS باشد که وضعیت‌های اورژانسی هستند. انتشار درد به بازو در این شرایط احتمال ایسکمی فعال را افزایش می‌دهد. این الگو نیازمند ارزیابی فوری است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات کبد یا کیسه صفرا باشد؟

مشکلات کبد یا کیسه صفرا معمولاً درد در قسمت راست شکم یا زیر دنده‌ها ایجاد می‌کنند و انتشار آن‌ها بیشتر به پشت یا شانهٔ راست است، نه بازو. انتشار به بازو همراه با درد قفسه سینه الگوی تیپیک این بیماری‌ها نیست و احتمال قلبی بودن درد بسیار بیشتر است. بنابراین این الگو را نمی‌توان به مشکلات صفراوی نسبت داد مگر اینکه علت قلبی رد شده باشد.

در ادامه ۲۰ سؤال دیگر که مردم دقیقاً دربارهٔ «درد قفسه سینه همراه با احساس فشار در شانه و بازو» می‌پرسند آورده‌ام.
هر سؤال با H3 و پاسخ هرکدام در یک پاراگراف واحد نوشته شده است.
این مجموعه، مکمل ۲۰ سؤال قبلی است و می‌تواند پایهٔ یک راهنمای کامل آموزشی باشد.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند نشانهٔ سکتهٔ قلبی باشد؟

بله، این الگو یکی از نشانه‌های کلاسیک سکتهٔ قلبی (MI) است، به‌ویژه اگر درد فشارنده، طولانی، همراه با تعریق سرد، تهوع یا تنگی نفس باشد. انتشار درد به بازوی چپ یا شانه در سکتهٔ قلبی به دلیل مسیرهای عصبی مشترک قلب و اندام فوقانی رخ می‌دهد و در راهنماهای ACC/AHA و ESC به‌عنوان یک علامت هشداردهندهٔ جدی طبقه‌بندی شده است. هرچند همهٔ دردهای منتشر سکته نیستند، اما این الگو همیشه نیازمند ارزیابی فوری است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از کم‌آبی بدن باشد؟

کم‌آبی بدن معمولاً درد فشارندهٔ قفسه سینه با انتشار به بازو ایجاد نمی‌کند و این الگو بیشتر با علل قلبی مرتبط است. کم‌آبی ممکن است باعث گرفتگی عضلات یا تپش قلب شود، اما انتشار درد به بازو همراه با درد قفسه سینه معمولاً منشأ قلبی دارد. بنابراین این الگو را نمی‌توان به کم‌آبی نسبت داد مگر اینکه علت قلبی رد شده باشد.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات تیروئید باشد؟

مشکلات تیروئید می‌توانند تپش قلب، اضطراب یا دردهای عضلانی ایجاد کنند، اما الگوی درد فشارندهٔ قفسه سینه با انتشار به بازو معمولاً تیپیک تیروئیدی نیست. این الگو بیشتر با ایسکمی قلبی مرتبط است و در راهنماهای بالینی به‌عنوان یک علامت هشداردهندهٔ قلبی شناخته می‌شود. بنابراین ابتدا باید علت قلبی بررسی شود.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از کم‌خونی باشد؟

کم‌خونی شدید می‌تواند باعث تنگی نفس، خستگی و حتی درد قفسه سینه شود، زیرا اکسیژن‌رسانی کاهش می‌یابد، اما انتشار درد به بازو معمولاً نشانهٔ ایسکمی قلبی است نه کم‌خونی. اگر کم‌خونی وجود داشته باشد، ممکن است علائم قلبی را تشدید کند، اما الگوی درد منتشر همچنان نیازمند بررسی قلبی است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات معده و روده بزرگ باشد؟

مشکلات معده و روده بزرگ معمولاً دردهای شکمی، نفخ یا سوزش ایجاد می‌کنند و انتشار به بازو الگوی تیپیک آن‌ها نیست. درد گوارشی ممکن است به قفسه سینه برسد، اما انتشار به بازوی چپ یا شانه بیشتر با علل قلبی مرتبط است. بنابراین این الگو را نمی‌توان به مشکلات گوارشی نسبت داد مگر اینکه علت قلبی رد شده باشد.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات کلیه باشد؟

مشکلات کلیه معمولاً درد پهلو یا پشت ایجاد می‌کنند و انتشار آن‌ها بیشتر به کشالهٔ ران است نه بازو. درد قفسه سینه همراه با انتشار به بازو الگوی تیپیک بیماری‌های کلیوی نیست و احتمال قلبی بودن آن بسیار بیشتر است. بنابراین ابتدا باید علت قلبی بررسی شود.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از کمبود خواب باشد؟

کمبود خواب می‌تواند باعث اضطراب، تپش قلب و دردهای عضلانی شود، اما الگوی درد فشارندهٔ قفسه سینه با انتشار به بازو معمولاً ناشی از کمبود خواب نیست. این الگو بیشتر با ایسکمی قلبی مرتبط است و باید جدی گرفته شود. اگر علت قلبی رد شود، می‌توان به عوامل سبک زندگی پرداخت.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از ورزش سنگین باشد؟

ورزش سنگین می‌تواند باعث درد عضلانی در شانه و بازو شود، اما درد فشارندهٔ قفسه سینه که با فعالیت ایجاد شود و به بازو انتشار یابد، الگوی کلاسیک آنژین پایدار است. اگر درد با استراحت بهتر شود، احتمال قلبی بودن آن بیشتر است. بنابراین این الگو نیازمند ارزیابی دقیق است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات کتف باشد؟

مشکلات کتف مانند التهاب تاندون یا آسیب مفصل می‌توانند درد ایجاد کنند، اما این درد معمولاً موضعی است و با حرکت تشدید می‌شود. انتشار به قفسه سینه در این موارد کمتر شایع است. در مقابل، درد قلبی از قفسه سینه شروع می‌شود و به شانه یا بازو می‌زند، نه برعکس. بنابراین جهت انتشار درد اهمیت زیادی دارد.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات عصبی باشد؟

فشار روی اعصاب گردنی یا شبکهٔ بازویی می‌تواند درد تیرکشنده یا سوزشی ایجاد کند که به بازو انتشار می‌یابد، اما این درد معمولاً با حرکت گردن یا بازو تغییر می‌کند و اغلب همراه با گزگز یا بی‌حسی است. درد قلبی چنین ویژگی‌هایی ندارد و بیشتر فشارنده و سنگین است. بنابراین الگوی درد به افتراق کمک می‌کند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از آلرژی باشد؟

آلرژی معمولاً درد فشارندهٔ قفسه سینه با انتشار به بازو ایجاد نمی‌کند و بیشتر باعث علائم تنفسی یا پوستی می‌شود. انتشار درد به بازو الگوی تیپیک آلرژیک نیست و احتمال قلبی بودن آن بسیار بیشتر است. بنابراین ابتدا باید علت قلبی بررسی شود.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از عفونت باشد؟

برخی عفونت‌ها مانند عفونت ریه یا پریکاردیت می‌توانند درد قفسه سینه ایجاد کنند، اما انتشار به بازو در این موارد کمتر شایع است. درد عفونی معمولاً با تب، سرفه یا درد تنفسی همراه است. در مقابل، درد قلبی فشارنده و منتشر است و باید جدی گرفته شود.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات روانی باشد؟

مشکلات روانی مانند اضطراب شدید می‌توانند درد قفسه سینه و حتی انتشار درد ایجاد کنند، اما این الگو معمولاً با علائم روان‌تنی همراه است و با فعالیت بدنی ارتباط ندارد. با این حال، چون استرس می‌تواند علائم قلبی را نیز تشدید کند، پزشکان ابتدا علت قلبی را رد می‌کنند.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از فشار خون بالا باشد؟

فشار خون بالا به‌تنهایی معمولاً درد قفسه سینه با انتشار ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی را افزایش دهد. اگر فردی با فشار خون بالا دچار درد فشارندهٔ قفسه سینه با انتشار به بازو شود، احتمال قلبی بودن درد بیشتر است و باید ارزیابی فوری انجام شود.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات ریتم قلب باشد؟

برخی آریتمی‌ها می‌توانند باعث درد قفسه سینه یا احساس فشار شوند، اما انتشار درد به بازو بیشتر با ایسکمی مرتبط است. اگر آریتمی همراه با درد منتشر باشد، احتمال بیماری کرونر افزایش می‌یابد. بنابراین این الگو نیازمند بررسی دقیق است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از کمبود اکسیژن باشد؟

کمبود اکسیژن می‌تواند باعث تنگی نفس و درد قفسه سینه شود، اما انتشار درد به بازو معمولاً نشانهٔ ایسکمی قلبی است نه کمبود اکسیژن به‌تنهایی. اگر فردی دچار هیپوکسی و درد منتشر باشد، احتمال قلبی بودن درد بیشتر است.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات کبد چرب باشد؟

کبد چرب معمولاً درد قفسه سینه یا انتشار به بازو ایجاد نمی‌کند و علائم آن بیشتر در ناحیهٔ شکم است. انتشار درد به بازو همراه با درد قفسه سینه الگوی تیپیک بیماری‌های قلبی است نه کبدی. بنابراین ابتدا باید علت قلبی بررسی شود.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات دیافراگم باشد؟

مشکلات دیافراگم می‌توانند درد قفسه سینه یا شکم ایجاد کنند، اما انتشار به بازو الگوی تیپیک آن‌ها نیست. درد دیافراگمی معمولاً با تنفس یا حرکت تشدید می‌شود. در مقابل، درد قلبی فشارنده و منتشر است و باید جدی گرفته شود.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات قفسه سینه باشد؟

مشکلات عضلانی–اسکلتی قفسه سینه می‌توانند درد ایجاد کنند، اما این درد معمولاً با لمس یا حرکت تشدید می‌شود و انتشار تیپیک به بازو ندارد. درد قلبی از قفسه سینه شروع می‌شود و به بازو می‌زند، نه برعکس. بنابراین الگوی درد اهمیت زیادی دارد.

آیا درد قفسه سینه با انتشار به بازو می‌تواند از مشکلات قلبی غیرایسکمیک باشد؟

بله، برخی مشکلات قلبی مانند پریکاردیت یا تامپوناد می‌توانند درد قفسه سینه ایجاد کنند، اما انتشار به بازو در این موارد کمتر شایع است. با این حال، اگر درد فشارنده و منتشر باشد، احتمال ایسکمی قلبی بیشتر است و باید ابتدا بررسی شود.

 

Dr. Mahboobeh Sheikh
این محتوا توسط دکتر محبوبه شیخ تأیید شده است.
شماره نظام پزشکی: 115554
مشاهده پروفایل رسمی در سازمان نظام پزشکی